Máy lọc không khí, quạt thông gió, hệ thống điều hòa, máy sưởi hồng ngoại; danh mục đầu tư của Madison Industries trông giống một cuốn danh bạ vật tư công nghiệp hơn là một đế chế lợi nhuận khổng lồ. Thế nhưng, cách đây vài tháng, khi công ty con Madison Air lần đầu phát hành cổ phiếu ra công chúng (IPO), huy động được 2,2 tỷ USD và được định giá tới 13 tỷ USD, các nhà đầu tư đã tranh nhau săn đón.
Đế chế có trụ sở tại Chicago này hiện là một trong những nhà sản xuất hệ thống điều hòa và làm sạch không khí lớn nhất thế giới. Họ đang “phất” lên nhờ cơn khát trung tâm dữ liệu toàn cầu - nơi hệ thống làm mát 24/7 đóng vai trò sống còn.
Hiện nay, vốn hóa của Madison Air đã chạm mốc 20 tỷ USD, không chỉ nâng tài sản ròng của nhà sáng lập Larry Gies lên 6 tỷ USD, mà còn bảo chứng cho một độc chiêu kinh doanh đơn giản nhưng đầy quyền năng mà ông đã theo đuổi hàng thập kỷ: Thâu tóm những doanh nghiệp có vẻ tầm thường, hợp nhất chúng lại và bán ra ở quy mô lớn.
Những thương vụ thoái vốn nghìn tỷ
Trong năm vừa qua, chiến lược hợp nhất thâu tóm (roll-up) của Gies đã mang về hàng loạt thương vụ thoái vốn đình đám. Bên cạnh màn IPO rực rỡ của Madison Air, Madison Industries còn bán mảng lọc (Madison Filtration Group) cho Parker-Hannifin với giá 9,25 tỷ USD vào tháng 11, tiếp sau đó là thương vụ bán mảng phòng cháy chữa cháy (Madison Fire & Rescue) trị giá 1,25 tỷ USD cho 3M và Bain Capital vào tháng 3. Những con số này đã đưa ra ánh sáng một trong những nhà môi giới kín tiếng nhưng thành công nhất nước Mỹ.
“Người đàn ông đó có khả năng đánh hơi thị trường cực nhạy”, Todd Bluehorn, cựu Phó Chủ tịch Madison Industries nhận xét. “Ông ấy mua khi giá rẻ, bán khi đỉnh cao, thâu tóm từ những tập đoàn đang muốn thoái lui và bán lại cho những tập đoàn đang thừa tiền nhưng chưa biết đầu tư vào đâu”.
Dù mô hình này không mới trong giới tài chính, nhưng kể từ năm 2004, Madison Industries của Gies đã hoàn tất hơn 80 vụ thâu tóm tại hơn 20 quốc gia. Gies không chạy theo những thứ hào nhoáng như startup trí tuệ nhân tạo (AI). Ông chỉ tập trung vào những góc khuất kém hấp dẫn nhất của nền kinh tế công nghiệp, chia thành 7 mảng cốt lõi: Lọc, Y tế, An toàn, Năng lượng, Giải pháp Công nghiệp, Không khí và mảng thiết bị kiểm soát chuyển động hàng hải Seakeeper.
Khởi nghiệp từ 10 chiếc thẻ tín dụng
Larry Gies học được nghệ thuật săn hàng giá hời từ tỷ phú quá cố Michael Heisley - người chuyên thâu tóm và vực dậy những công ty vùng Rust Belt bên bờ vực phá sản. Sau khi làm việc cho Heisley hai năm, ở tuổi 27, Gies đã tự lập thân bằng việc thành lập Madison Capital Partners vào năm 1994. Ông đã mua công ty đầu tiên bằng cách quẹt hết hạn mức của 10 chiếc thẻ tín dụng và vay 50.000 USD từ một người bạn thời trung học, trong khi vợ ông phải làm cùng lúc ba công việc để trang trải.
Đến năm 2012, Gies quyết định chuyển đổi quỹ đầu tư tư nhân của mình thành một công ty mẹ tư nhân: Madison Industries.
“Tôi cảm thấy trống rỗng sau mỗi lần bán đi một công ty”, ông chia sẻ trong một bài diễn văn năm 2019. “Chúng tôi đã xây dựng mối quan hệ quá sâu đậm với đội ngũ điều hành và muốn tìm cách giữ lại những doanh nghiệp đó mãi mãi”.
Lời chào mời thâu tóm của Gies mang hơi hướng của huyền thoại Warren Buffett: Madison tuyên bố mua các công ty để giữ chúng “mãi mãi” và làm việc cùng đội ngũ lãnh đạo hiện có. Đối với những nhà sáng lập các doanh nghiệp nhỏ quy mô gia đình, lời hứa này vô cùng hấp dẫn.
Lợi thế lớn khác của Gies là tốc độ. Ông duy trì mối quan hệ chặt chẽ với các tập đoàn lớn đang muốn thoái vốn khỏi các mảng kinh doanh không cốt lõi, đưa Madison vào vị thế một người mua luôn sẵn sàng tiền mặt. Năm 2016, tập đoàn MAHLE (Đức) đã bán toàn bộ mảng lọc công nghiệp cho Madison - tiền thân của Madison Filtration Group sau này.
Dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, Gies vẫn giữ lối sống kín tiếng. Năm 2017, ông gây chú ý khi quyên góp 150 triệu USD cho Đại học Illinois (ngôi trường sau đó đã đổi tên khoa kinh doanh theo tên ông). Đến năm 2025, ông tiếp tục tặng 100 triệu USD cho chương trình thể thao của trường.
Tại Madison, đồng nghiệp mô tả Gies là một nhà lãnh đạo sâu sát nhưng chừng mực. Ông trực tiếp xem xét báo cáo tài chính hàng tuần, thậm chí hàng ngày, nhưng luôn tôn trọng quyền quyết định của các quản lý cấp dưới trong các vấn đề vận hành thường nhật. “Đối với một người có thành tựu và tài sản như vậy, ông ấy là người ít cái tôi nhất mà tôi từng gặp”, Bluehorn nói.
Sự trỗi dậy của AI có thể là “con dao hai lưỡi” cho các công ty sản xuất mà Gies thâu tóm. Nó mang lại năng suất đột phá nhưng cũng gây ra không ít xáo trộn. Tuy nhiên, đúng như triết lý mà Gies thường chia sẻ: “Larry thường ví con bò tót là linh vật của Madison. Khi bão ập đến, hầu hết các loài vật sẽ chạy trốn, nhưng bò tót sẽ lao thẳng vào tâm bão”.
Theo: Forbes
