Khoa học

Quan sát được ngoại hành tinh "hấp hối" với "đuôi sao chổi" dài 9 triệu km

Tóm tắt:

  • Các nhà thiên văn quan sát hành tinh BD+05 4868 Ab dần tan rã.

  • Hành tinh cách Trái đất khoảng 140 năm ánh sáng, quay quanh sao nhỏ hơn Mặt trời.

  • Quá trình tan rã tạo ra đuôi sao chổi dài tới 9 triệu km.

  • Hành tinh bị nung nóng đến 1.600 độ C, làm lớp vỏ thành dung nham.

  • Dự kiến hành tinh sẽ hoàn toàn tan rã trong khoảng 1 triệu năm tới.

hành tinh - Ảnh 1.

Ảnh minh họa ngoại hành tinh đang tan rã BD+05 4868 Ab - Ảnh: Jose-Luis Olivares, MIT/REUTERS

Theo các nhà thiên văn học, BD+05 4868 Ab là một hành tinh đá nhỏ, nằm cách Trái đất khoảng 140 năm ánh sáng, ẩn mình trong chòm sao Pegasus. 

Kích thước của BD+05 4868 Ab nhỏ hơn sao Thủy nhưng lại lớn hơn Mặt trăng, quay quanh một ngôi sao lùn cam - một "người anh em" nhỏ bé, lạnh lẽo và mờ nhạt hơn Mặt trời của chúng ta. 

Dù chỉ sở hữu 70% khối lượng và đường kính, cùng với 20% độ sáng của Mặt trời, ngôi sao chủ vẫn đủ nóng để thiêu đốt bề mặt hành tinh ở khoảng cách cực gần - chỉ bằng 1/20 khoảng cách từ sao Thủy tới Mặt trời.

Cứ 30,5 giờ, BD+05 4868 Ab hoàn thành một vòng quay "tử thần" quanh ngôi sao chủ. Trong mỗi vòng quay nghiệt ngã ấy, hành tinh này "trút bỏ" một lượng vật chất khổng lồ, tương đương với khối lượng của đỉnh Everest hùng vĩ, vẽ nên một vệt bụi khoáng chất khổng lồ, uốn lượn quanh ngôi sao như một dải lụa mỏng manh đang dần tan biến trong không gian bao la.

Nhiệt độ bề mặt của BD+05 4868 Ab được ước tính lên tới 1.600 độ C, đủ để biến toàn bộ lớp vỏ ngoài của hành tinh này hóa thành dung nham nóng chảy. Dưới tác động của nhiệt lượng khủng khiếp, vật chất trên bề mặt bốc hơi, tạo thành các hạt bụi li ti trôi dạt trong không gian và nguội dần, tạo nên "đuôi sao chổi" kỳ ảo.

Ông Marc Hon - nhà nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Vật lý thiên văn và Nghiên cứu không gian Kavli thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), đồng thời là tác giả chính của công trình nghiên cứu đăng trên tạp chí Astrophysical Journal Letters - chia sẻ: "Chúng tôi dự đoán hành tinh này sẽ hoàn toàn tan rã trong khoảng 1 triệu năm nữa - một cái chớp mắt trong thước đo thời gian vũ trụ".

Điều đáng chú ý là quá trình "hủy diệt" này đang diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh. Ông Hon giải thích: "Khi càng nhiều vật chất của hành tinh biến thành bụi, tốc độ tan rã càng tăng nhanh. Đây là một quá trình không thể đảo ngược - một cái chết trong vũ trụ đã được dự báo trước".

Hiện tại nhóm nghiên cứu vẫn chưa xác định được thành phần khoáng chất chính xác của vệt bụi, nhưng họ ước tính kích thước của các hạt bụi dao động từ kích thước của hạt muội than cỡ lớn đến những hạt cát mịn. 

Hành tinh "hấp hối" này được phát hiện nhờ phương pháp chuyển tiếp - đo độ mờ sáng của ngôi sao khi hành tinh đi qua trước mặt, nhờ kính viễn vọng không gian TESS của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA).

Trong thời gian tới nhóm nghiên cứu sẽ sử dụng sức mạnh của Kính viễn vọng không gian James Webb để tiến hành phân tích sâu hơn về thành phần hóa học của đuôi bụi. Đây được xem là cơ hội hiếm hoi để con người có thể "nhìn thấu" cấu tạo bên trong của một hành tinh đá ngoài Hệ Mặt trời, từ lớp vỏ, lớp phủ cho đến tận lõi.

Các tin khác

Lần đầu tiên trên thế giới: Robot thi chạy với con người

Lần đầu tiên trên thế giới: Robot thi chạy với con người

Tuần qua, hơn 20 robot hình người cùng 12.000 vận động viên đã cùng tham gia cuộc thi bán marathon đầu tiên trên thế giới tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Các vận động viên và robot hình người chạy song song với nhau trên đường có rào chắn riêng.
Vì sao gà gáy lúc bình minh?

Vì sao gà gáy lúc bình minh?

Từ lâu tiếng gà trống gáy lúc bình minh đã được xem như tiếng chuông báo thức của tự nhiên, song chúng gáy vào lúc sáng sớm không phải vì bổn phận hay truyền thống.
Tòa án Mỹ ra phán quyết, Google vi phạm luật chống độc quyền trong quảng cáo

Tòa án Mỹ ra phán quyết, Google vi phạm luật chống độc quyền trong quảng cáo

Một thẩm phán liên bang tại Virginia đã ra phán quyết Google đã xây dựng "quyền lực độc quyền" bất hợp pháp thông qua hoạt động quảng cáo trên web của mình. Phán quyết này đứng về phía Bộ Tư pháp Mỹ trong một vụ kiện mang tính bước ngoặt chống lại gã khổng lồ công nghệ có thể định hình lại nền kinh tế cơ bản của việc vận hành một trang web hiện đại.