Phát hiện mới của Trung Quốc có thể làm rung chuyển lĩnh vực đất hiếm toàn cầu: Trữ lượng thực dự kiến gấp nhiều lần 100 triệu tấn, thế thống trị ngày càng vững?

Đất hiếm là nguyên liệu không thể thiếu đối với ngành năng lượng sạch, điện tử và quốc phòng. Trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu tăng mạnh, các nghiên cứu địa chất mới cho thấy mỏ Bayan Obo của Trung Quốc - vốn được xem là mỏ đất hiếm lớn nhất thế giới - có thể có trữ lượng lớn hơn rất nhiều so với ước tính hiện tại.

Hiện mỏ Bayan Obo được cho là có khoảng 100 triệu tấn trữ lượng đất hiếm. Kể từ thập niên 1990, khu mỏ này đã trở thành nguồn cung quan trọng cho ngành điện tử, công nghiệp quốc phòng và các công nghệ năng lượng xanh.

Tuy nhiên, một nghiên cứu do nhà địa chất Yang Li thuộc Đại học Bắc Kinh dẫn đầu, công bố trên tạp chí Science Advances, cho thấy phần tài nguyên nằm ở độ sâu từ 500 m - 1.000 m có thể lớn hơn nhiều lần so với các ước tính hiện nay.

Sau nhiều năm nghiên cứu, nhóm khoa học đã bác bỏ giả thuyết cho rằng Bayan Obo hình thành chỉ sau một sự kiện địa chất duy nhất. Kết quả cho thấy mỏ được hình thành qua hai giai đoạn hoạt động của đá carbonatit, diễn ra cách đây khoảng 1,32 tỷ năm và 430 triệu năm.

Đợt hoạt động địa chất thứ hai đóng vai trò quyết định trong quá trình hình thành khoáng sản.

Theo South China Morning Post, chỉ riêng khu vực nông đã có tiềm năng tài nguyên khoảng 333 triệu tấn.

Dù vậy, các nhà địa chất cũng lưu ý rằng trữ lượng lớn không đồng nghĩa với khả năng khai thác hiệu quả về mặt kinh tế. Việc khai thác đất hiếm ở độ sâu lớn làm gia tăng độ phức tạp của hoạt động khai mỏ, rủi ro kỹ thuật và chi phí đầu tư.

Thách thức không chỉ nằm ở khai thác quặng, mà còn ở các công đoạn tách chiết, tinh luyện và chế tạo vật liệu đất hiếm. Quy trình này được đánh giá là phức tạp, tốn kém và đòi hỏi công nghệ cao.

Đất hiếm là nguyên liệu thiết yếu trong sản xuất công nghệ năng lượng xanh và các hệ thống quân sự. Điều này đã thúc đẩy Mỹ và nhiều quốc gia tìm cách giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng do Trung Quốc chi phối.

Mỹ đã khôi phục hoạt động của mỏ Mountain Pass, trong khi Nhật Bản đẩy mạnh nghiên cứu khai thác gần đảo Minamitorishima.

Tuy nhiên, việc xây dựng nguồn cung thay thế vẫn đối mặt với nhiều rào cản như chi phí lớn, quy định nghiêm ngặt và các thách thức kỹ thuật trong khai thác cũng như tinh chế.

Ngoài đất hiếm, Bayan Obo còn sở hữu trữ lượng niobi đáng kể. Kim loại này quan trọng đối với ngành hàng không vũ trụ và sản xuất thép cường độ cao. Tuy nhiên, do quặng có hàm lượng thấp và khó tách chiết, Trung Quốc hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn niobi nhập khẩu vì chi phí khai thác trong nước còn cao.

Nghiên cứu mới cho thấy lợi thế trong cuộc đua đất hiếm tương lai không chỉ nằm ở quy mô tài nguyên, mà còn phụ thuộc vào năng lực khai thác, chế biến và tinh luyện để biến nguồn quặng thành các vật liệu có giá trị cao.

Theo IE