Một bài viết được đăng tải trên Facebook với nội dung như sau:
“TỐI QUA: Magdalena Andersson công kích Jimmie Åkesson”.
14.000 lượt tương tác, 1.700 bình luận và gần 900 lượt chia sẻ ngay lập tức được ghi nhận vì đây đều là 2 nhân vật có tầm ảnh hưởng ở Thụy Điển. Khi một người dùng hỏi có thể xem video cuộc tranh luận này ở đâu, chủ bài viết trả lời: “Tôi không rõ, nhưng nó có thể đã bị xóa rồi vì đó là chương trình phát thanh của đài Ekot”.
Sự thật trần trụi là: Cuộc tranh luận đó chưa bao giờ diễn ra.
Khi tổ chức kiểm tin Källkritikbyrån tiến hành rà soát các câu từ trong bài viết, họ phát hiện ra bài đăng của người phụ nữ này là một phiên bản chỉnh sửa từ trang Facebook có tên Politisk Översikt Sverige. Đây là trang từng bị bóc phốt vì đăng tải ảnh AI, tung tin giả rằng ông Jimmie Åkesson vừa có thêm con.
Mục tiêu chỉ nhằm khiến người đọc bấm vào một “trang tin tức” rác chứa đầy quảng cáo. Cứ mỗi cú click chuột của người dùng, những kẻ lừa đảo lại đút túi tiền nhẹ nhàng.
Trang Politisk Översikt Sverige được thiết kế lộ liễu để nhắm vào nhóm độc giả ủng hộ đảng Dân chủ Thụy Điển. Trong hàng chục bài viết, trang này liên tục tấn công nữ nhà báo kỳ cựu Camilla Kvartoft của đài truyền hình quốc gia SVT.
Trong quá trình truy quét các thuật ngữ, cấu trúc câu từ các trang web mà nhóm Facebook này dẫn nguồn, tổ chức Källkritikbyrån đã phát hiện thêm 11 trang chính trị Thụy Điển khác được lập ra bởi cùng một thực thể kể từ đầu tháng 4 và ít nhất 44 trang khác ở các quốc gia khác nhau.
Theo tính năng Minh bạch trang (Page Transparency) của Facebook, toàn bộ quản trị viên (admins) của các trang này đều ngồi tại Việt Nam. Phương thức hoạt động trùng khớp hoàn toàn với các mạng lưới cày klick mà Källkritikbyrån từng triệt phá trước đây.
Các cuộc điều tra trước đó đã vạch trần chân rết của các mạng lưới này:
Tháng 8/2025: Phát hiện mạng lưới do một công ty Việt Nam mang tên BeeUp điều hành. Công ty này tự giới thiệu mình đang hoạt động trong lĩnh vực marketing, nhưng thực chất là một “xưởng sản xuất” bơm nội dung giả mạo do AI tạo ra bằng nhiều ngôn ngữ để kiếm tiền quảng cáo.
Tháng 1/2026: BeeUp chuyển sang chiến lược tinh vi hơn: thay vì bịa đặt từ đầu, họ lấy các tin tức có thật rồi bóp méo thông tin để câu view.
Tháng 3/2026: Phát hiện một mạng lưới ẩn danh khác từ Việt Nam lập ra hơn 150 trang Facebook để thu hút người theo dõi, sau đó tung ra hàng loạt nội dung giả về các nhân vật nổi tiếng để kích động dư luận bấm vào link.
Giáo sư Jesper Strömbäck chuyên ngành truyền thông chính trị và báo chí tại Đại học Gothenburg, nhận định: “Chúng đang tạo ra một tổn hại vô cùng lớn trong việc bôi nhọ cá nhân và làm xói mòn lòng tin vào các định chế xã hội. Truyền thông Thụy Sĩ nói chung và các đài phát thanh nói riêng suốt nhiều năm qua đã là mục tiêu của các chiến dịch bôi nhọ có hệ thống nhằm triệt hạ lòng tin”.
Bà Agnes Dahlberg, chuyên gia an ninh của đài truyền hình quốc gia Thụy Sĩ, ngậm ngùi thừa nhận: “Đáng tiếc là chúng tôi hoàn toàn bất lực trước những chiến dịch lan truyền thông tin sai lệch kiểu này trong việc kiểm soát sự xuất hiện, ngăn chặn đà phát tán cũng như yêu cầu gỡ bỏ chúng.”
Những gì họ có thể làm lúc này chỉ là gửi báo cáo vi phạm (report) lên Facebook và cầu mong gã khổng lồ này ngó ngàng. Việc viện dẫn các công cụ pháp lý, chẳng hạn như luật bản quyền, là một con đường hoàn toàn bất khả thi.
“Việc đơn phương độc mã đi chiến đấu với những con quái vật khổng lồ như Meta trong các bối cảnh pháp lý này là điều vô vọng,” bà Dahlberg chia sẻ.
