Kính viễn vọng vô tuyến ASKAP của CSIRO bao gồm 36 đĩa trải dài 6km ở Tây Úc - Ảnh: Alex Cherney/CSIRO
Một nhóm các nhà thiên văn học Úc vừa phát triển thành công phương pháp đặc biệt để phân tích các tín hiệu vô tuyến từ vũ trụ, góp phần xác định nguồn gốc của chúng. Nghiên cứu do tiến sĩ Andy Wang từ Trung tâm Quốc tế về thiên văn vô tuyến (ICRAR) tại Đại học Curtin dẫn đầu.
Các nhà khoa học tập trung nghiên cứu những chớp năng lượng mạnh xuất hiện và biến mất trong thời gian cực ngắn, được gọi là các cơn bùng phát vô tuyến nhanh. Những hoạt động này có thể giải phóng năng lượng trong một khoảnh khắc tương đương với lượng năng lượng Mặt trời tỏa ra trong một ngày.
Nhóm nghiên cứu đã phát triển hệ thống CRACO, sử dụng các máy tính và bộ xử lý mạnh để phân tích hàng nghìn tỉ pixel thông tin từ kính viễn vọng vô tuyến ASKAP tại Tổ chức Nghiên cứu khoa học và công nghiệp Khối thịnh vượng chung (CSIRO) ở Tây Úc.
Tiến sĩ Wang cho biết: "CRACO giúp chúng tôi tìm kiếm các cơn bùng phát này tốt hơn bao giờ hết. Chúng tôi có thể quét 100 lần mỗi giây và trong tương lai có thể tăng lên 1.000 lần mỗi giây". Tiến sĩ Keith Bannister, kỹ sư thiên văn của CSIRO, so sánh công việc này như "tìm một đồng năm xu trong cả bãi biển cát mỗi phút".
Trong đợt chạy thử nghiệm, hệ thống đã phát hiện hai tín hiệu vô tuyến nhanh cùng hai ngôi sao neutron phát xạ không đều. Ngoài ra, nhóm nghiên cứu còn xác định chính xác vị trí của bốn sao xung - những tàn dư sao quay tròn phát ra chùm năng lượng theo chu kỳ. Đặc biệt, họ còn phát hiện thêm hơn 20 cơn bùng phát vô tuyến nhanh khác.
Các nhà khoa học tin rằng những cơn bùng phát vô tuyến nhanh có thể đi qua hàng tỉ năm ánh sáng, mang theo thông tin về việc vật chất phân bố trong không gian như thế nào. Điều này có thể giúp lập bản đồ các cấu trúc vũ trụ vốn không thể nhìn thấy bằng cách khác.
CRACO sẽ sớm được cung cấp như một phần của Cơ sở Kính viễn vọng quốc gia Úc, tạo cơ hội cho các nhà khoa học trên toàn cầu tham gia tìm kiếm các tín hiệu vô tuyến nhanh và các tín hiệu bất thường khác.
Các nhà khoa học hy vọng công nghệ này sẽ giúp họ tìm ra những bí ẩn mới về quá trình hình thành sao, sao neutron, hoặc thậm chí hoạt động của hố đen.
