Sắc lệnh hành pháp yêu cầu Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) rà soát hoạt động của ISS và Glass Lewis, đặc biệt là cách hai công ty này lồng ghép các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG) cũng như đa dạng, công bằng, hòa nhập (DEI) vào khuyến nghị biểu quyết.
Theo Nhà Trắng, các tổ chức này đang sử dụng ảnh hưởng lớn để thúc đẩy những “chương trình nghị sự mang màu sắc chính trị”, đi ngược lợi ích tài chính thuần túy của cổ đông. Dù chưa có thay đổi quy định tức thì, giới luật sư nhận định việc bị đưa vào “tầm ngắm” của chính quyền cũng đủ khiến toàn bộ ngành phải điều chỉnh hành vi.
ISS và Glass Lewis có vai trò gì trên Phố Wall?
ISS (thành lập năm 1985) và Glass Lewis (2003) là các công ty tư vấn độc lập, đưa ra khuyến nghị cho những nhà đầu tư tổ chức lớn như quỹ hưu trí hay các tập đoàn quản lý tài sản hàng nghìn tỷ USD về cách bỏ phiếu tại đại hội cổ đông.
Họ đánh giá các vấn đề then chốt như lương thưởng lãnh đạo, cơ cấu hội đồng quản trị, sáp nhập – mua lại, hay chính sách khí hậu. Chính sức ảnh hưởng này khiến nhiều CEO phàn nàn rằng các quyết định sống còn của doanh nghiệp lại bị chi phối bởi những tổ chức “ngoài cuộc”.
Elon Musk được lợi gì từ sắc lệnh này?
Đây được xem là một thắng lợi rõ ràng cho Elon Musk, người nhiều lần chỉ trích ISS và Glass Lewis vì khuyến nghị cổ đông bỏ phiếu chống các đề xuất tại Tesla, bao gồm cả gói thù lao cho chính ông.
Không chỉ Musk, nhiều lãnh đạo Phố Wall như CEO JPMorgan Chase Jamie Dimon cũng cho rằng quyền lực của các hãng tư vấn biểu quyết đã vượt quá giới hạn. Sắc lệnh của ông Trump vì vậy được nhìn nhận là bước đầu “lấy lại thế cân bằng” cho hội đồng quản trị doanh nghiệp.
Trong vài năm qua, chính quyền Trump và nhiều nghị sĩ Cộng hòa liên tục công kích cái gọi là “chủ nghĩa tư bản thức tỉnh”, cho rằng ESG và DEI đang làm méo mó mục tiêu tối đa hóa lợi ích cổ đông.
Sắc lệnh mới cho thấy Nhà Trắng muốn thu hẹp ảnh hưởng của các tiêu chuẩn này, đồng thời tạo áp lực để các doanh nghiệp và cố vấn đầu tư quay lại ưu tiên tài chính thuần túy hơn.
Chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo với ISS và Glass Lewis?
Ngoài SEC, Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) cũng được yêu cầu xem xét khả năng vi phạm luật chống độc quyền của hai công ty. Trước đó, Tổng chưởng lý bang Florida đã đệ đơn kiện với cáo buộc tương tự.
ISS và Glass Lewis khẳng định họ hoạt động độc lập, có đạo đức và không áp đặt chuẩn mực quản trị. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng phải chờ kết quả các cuộc rà soát, mới có thể biết liệu đây chỉ là “cảnh báo chính trị” hay là khởi đầu cho những thay đổi sâu rộng hơn.
