Theo ING, giá vàng đã có màn bứt phá lịch sử: gấp đôi chỉ trong vòng chưa đầy hai năm. Động lực chính đến từ ba yếu tố: ngân hàng trung ương ồ ạt mua vàng, Fed bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất, và đồng USD suy yếu. Những yếu tố này đồng loạt tạo ra mặt bằng giá mới cho kim loại quý.
Ngoài ra, thị trường còn bị tác động bởi những lo ngại mang tính cấu trúc: sự độc lập của Fed bị đặt dấu hỏi, chính sách thương mại của Mỹ (đặc biệt dưới thời ông Trump) gia tăng bất định, và nhu cầu trú ẩn tăng cao. Trong các thời điểm bất ổn – từ khủng hoảng tài chính toàn cầu đến đại dịch – vàng đều phản ứng bằng các đợt tăng giá mạnh.
Tính trong quý III/2025, nhu cầu vàng toàn cầu đạt 1.313 tấn, mức cao nhất lịch sử. Trong đó, đầu tư qua ETF, vàng miếng và tiền xu, cùng mua vào của ngân hàng trung ương, đều tăng mạnh.
Ai đang mua vàng nhiều nhất?
Ngân hàng trung ương hiện là trụ cột lớn nhất của nhu cầu vàng. Trong quý III, họ đã mua tới 220 tấn, tăng 28% so với quý trước. Kazakhstan, Brazil, Trung Quốc và Ba Lan là những nước tích cực mua vào nhất. Trung Quốc thậm chí mua liên tục 13 tháng, nâng dự trữ lên hơn 74 triệu ounce.
Động lực mua vàng đến từ sự lo ngại rằng tài sản dự trữ bằng ngoại tệ có thể bị phong tỏa – như trường hợp Nga. Do đó, nhiều nước muốn đa dạng hóa sang vàng – loại tài sản không phụ thuộc vào hệ thống tài chính do phương Tây kiểm soát.
Không chỉ vậy, việc mua vàng quy mô lớn giúp các ngân hàng trung ương chống rủi ro tỷ giá và ổn định cán cân dự trữ. ING cho rằng xu hướng này mang tính cơ cấu, không phải tạm thời, và sẽ tiếp tục ít nhất sang 2026.
Dòng tiền ETF cho thấy sự hồi phục mạnh. Trong quý III, các quỹ ETF vàng toàn cầu tăng thêm 222 tấn, mức cao nhất trong nhiều năm. Điều này xảy ra ngay khi Fed được kỳ vọng tiếp tục hạ lãi suất – vốn là điều kiện lý tưởng cho vàng.
Theo ING, dòng tiền ETF có thể tiếp tục mở rộng vì lượng vàng nắm giữ hiện vẫn thấp hơn đỉnh năm 2020. Khi lãi suất thực giảm, nhu cầu nắm giữ vàng thay thế trái phiếu sẽ gia tăng, tạo lực đẩy mới cho giá.
Đồng thời, các tổ chức tài chính cũng tăng phân bổ vào vàng để phòng ngừa rủi ro thị trường, lạm phát và bất ổn địa chính trị.
Nguồn cung khai thác vàng liệu có thể “hãm” đà tăng giá?
ING đánh giá rủi ro từ phía nguồn cung là rất thấp. Sản lượng khai thác vàng toàn cầu hầu như không thay đổi kể từ 2019 và tăng trưởng rất chậm vì chi phí, môi trường pháp lý và vòng đời dự án dài.
Ngay cả khi sản lượng có tăng nhẹ, tác động lên giá vàng cũng khá nhỏ. Giá vàng phụ thuộc vào các yếu tố vĩ mô – lãi suất thực, USD, dòng vốn đầu tư và mua vào của ngân hàng trung ương – hơn là sản lượng khai thác.
Do đó, nguồn cung được xem là không phải lực cản đáng kể đối với đà tăng giá năm 2026.
Những rủi ro nào có thể khiến giá vàng đảo chiều?
ING cho rằng rủi ro lớn nhất là một đợt bán tháo trên thị trường tài chính, khi nhà đầu tư buộc phải thanh lý vàng để lấy tiền mặt. Ngoài ra, sự hạ nhiệt của căng thẳng địa chính trị có thể khiến vàng tạm mất sức hút.
Một rủi ro khác đến từ khả năng một số ngân hàng trung ương bán vàng. Philippines từng đề xuất bán bớt “dự trữ quá lớn”, còn Mỹ có chính trị gia kêu gọi bán vàng mua Bitcoin. Tuy nhiên, ING đánh giá đây chỉ là trường hợp cá biệt.
Nhìn tổng thể, “điểm trừ” của vàng là có, nhưng giới hạn. Mỗi nhịp giảm thường thu hút nhà đầu tư mới gia nhập thị trường, giữ giá không giảm sâu.
ING dự báo giá vàng năm 2026 như thế nào?
Theo ING, những yếu tố thúc đẩy giá vàng năm 2025 sẽ tiếp tục duy trì trong năm 2026: ngân hàng trung ương tiếp tục mua mạnh, chiến tranh thương mại Mỹ–Trung leo thang, bất ổn địa chính trị kéo dài, và Fed tiếp tục cắt giảm lãi suất.
Vì vậy, ING dự báo giá vàng sẽ đạt mức trung bình 4.325 USD/ounce trong năm 2026, và nhiều khả năng lập thêm các mức đỉnh mới.
Trong bối cảnh đó, vàng vẫn được xem là một trong những tài sản trú ẩn chiến lược hàng đầu của cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức.
