Theo các nguồn thạo tin, giới chức Trung Quốc đang thảo luận một gói trợ cấp và hỗ trợ tài chính trị giá từ 200 đến 500 tỷ nhân dân tệ (tương đương 28–70 tỷ USD). Ngành chip được Bắc Kinh coi là trụ cột trong cuộc đối đầu công nghệ với Mỹ, nhất là trong bối cảnh các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Washington liên tục siết chặt.
Quy mô gói hỗ trợ cho thấy Trung Quốc sẵn sàng đổ thêm nguồn lực nhà nước để tự chủ công nghệ, giảm sự lệ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài như Nvidia, đồng thời bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng trong dài hạn.
Gói ưu đãi này khác gì so với các chương trình hỗ trợ trước đây?
Nếu được triển khai, đây sẽ là chương trình khuyến khích bán dẫn do nhà nước hậu thuẫn lớn nhất từ trước tới nay của Trung Quốc. Gói này sẽ hoạt động độc lập với các kế hoạch hiện có, như quỹ đầu tư cổ phần Big Fund III trị giá khoảng 50 tỷ USD.
Ở mức thấp nhất, quy mô hỗ trợ đã tiệm cận khoản ngân sách mà Mỹ dành cho Đạo luật CHIPS, cho thấy Bắc Kinh không muốn tụt lại trong cuộc đua toàn cầu về sản xuất chip – lĩnh vực mà nhiều quốc gia từ châu Âu tới Trung Đông cũng đang ráo riết đầu tư.
Các công ty bán dẫn nội địa đang được ưu tiên, trong đó có Huawei Technologies và Cambricon Technologies. Nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất Trung Quốc, SMIC, đang mở rộng năng lực để phục vụ Huawei, dù chưa tiếp cận được thiết bị sản xuất chip tiên tiến nhất.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp thiết kế chip AI cũng được hưởng lợi. Cổ phiếu Moore Threads Technology đã tăng hơn 600% kể từ khi niêm yết tại Thượng Hải, phản ánh kỳ vọng lớn vào chiến lược “nội địa hóa” linh kiện của chính phủ.
Chiến lược chip gắn với mục tiêu địa chính trị ra sao?
Chủ tịch Tập Cận Bình đã cam kết xây dựng năng lực bán dẫn bằng cách tiếp cận “toàn quốc”, huy động nguồn lực của cả nền kinh tế. Bắc Kinh lo ngại sự khó lường trong việc tiếp cận công nghệ Mỹ, sau các đợt siết xuất khẩu bắt đầu từ nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump và tiếp diễn dưới các chính quyền sau đó.
Chính phủ Trung Quốc cũng thúc giục các cơ quan và doanh nghiệp hạn chế dùng chip Nvidia, kể cả mẫu H20 được thiết kế riêng cho thị trường Trung Quốc. Nvidia thừa nhận thị phần chip AI của hãng tại Trung Quốc đã về mức 0%, và Bắc Kinh đến nay vẫn chưa công khai cho phép nhập khẩu các sản phẩm H200 dù Mỹ đã nới chính sách.
Dù đầu tư mạnh, công nghệ chip của Trung Quốc vẫn được đánh giá chậm hơn khoảng 6 năm so với các quy trình tiên tiến nhất do TSMC kiểm soát – nhà sản xuất chủ chốt cho Nvidia và AMD.
Khoảng cách này cho thấy con đường tự chủ bán dẫn của Trung Quốc còn dài, nhưng quy mô và quyết tâm của gói hỗ trợ mới cho thấy Bắc Kinh sẵn sàng trả giá lớn để thu hẹp dần bất lợi công nghệ.
