Theo đó, cúm mùa là một bệnh nhiễm trùng hô hấp cấp tính do những chủng virus cúm đang lưu hành (A/H1N1; A/H3N2; B) gây ra. Bệnh lây truyền qua đường hô hấp, chủ yếu qua giọt bắn hô hấp hoặc qua tiếp xúc với các bề mặt bị nhiễm virus.
Bệnh thường biểu hiện nhẹ nhưng cũng có thể diễn biến nặng có nguy cơ đe dọa tính mạng cao. Nhóm nguy cơ diễn biến nặng gồm phụ nữ mang thai, người già (>65 tuổi), trẻ nhỏ, người có bệnh nền, người bị suy giảm miễn dịch.
Bệnh xảy ra quanh năm nhưng thường tăng cao vào mùa đông xuân. Bệnh đã có vaccine phòng bệnh.
Hướng dẫn này bổ sung chi tiết các biểu hiện thường gặp và biểu hiện nặng của bệnh.
Cụ thể, biểu hiện lâm sàng thường gặp:
- Thời gian ủ bệnh thường từ 1 đến 4 ngày.
- Khởi phát thường đột ngột với sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi.
- Ho khan, đau họng, nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi.
- Ở trẻ em có thể gặp triệu chứng buồn nôn, nôn, hoặc tiêu chảy.
- Triệu chứng có thể không điển hình ở người lớn > 65 tuổi.
- Phần lớn các người bệnh nhiễm cúm mùa chỉ sốt trong 3 đến 5 ngày, ho có thể kéo dài hơn và tự hồi phục. Tuy nhiên một số người bệnh có thể tiến triển thành cúm nặng.
Một số biểu hiện nặng của bệnh
- Biểu hiện viêm phổi: Đau tức ngực khó thở tăng dần. Có thể có biểu hiện tình trạng suy hô hấp cấp tiến triển nhanh, thậm chí biểu hiện sốc và suy đa cơ quan nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
- Đợt bùng phát của các bệnh lý mạn tính (như COPD, hen, suy tim): Các người bệnh có bệnh lý nền khi nhiễm cúm ngoài biểu hiện cúm có thể biểu hiện những đợt tiến triển nặng của bệnh nền đang có của người bệnh.
Bên cạnh đó, hướng dẫn bổ sung thông tin liều oseltamivir (thuốc kháng virus) cho trẻ em và trẻ sơ sinh, bổ sung thêm thuốc kháng virus Baloxavir marboxil với liều duy nhất, phân theo cân nặng.
Đồng thời, người mắc cúm nhẹ được điều trị ngoại trú, chỉ sử dụng thuốc kháng virus cúm cho người bệnh có yếu tố nguy cơ diễn biến nặng.
Các biện pháp điều trị hỗ trợ gồm:
- Sử dụng thuốc hạ sốt giảm đau (không dùng thuốc hạ sốt giảm đau có chứa Aspirin vì sử dụng Aspirin ở người bệnh cúm có thể dẫn đến hội chứng Reye có nguy cơ đe dọa tính mạng).
- Bù nước và điện giải.
- Đảm bảo dinh dưỡng (đặc biệt trẻ nhỏ và người già).
- Tư vấn theo dõi phát hiện dấu hiệu cúm nặng để tái khám và nhập viện kịp thời.
- Không khuyến cáo sử dụng kháng sinh cho người bệnh nghi ngờ hoặc khẳng định nhiễm cúm nhẹ.
Hướng dẫn mới cũng bổ sung quy định phân luồng, phân cấp chuyên môn khi điều trị cúm, khuyến nghị bố trí phòng riêng và các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn chặt chẽ tại cơ sở điều trị.
Trong công tác phòng bệnh, người mắc cúm cần hạn chế tiếp xúc với người khác, nhất là nhóm có nguy cơ cao, và tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng ngừa lây truyền qua đường hô hấp.
