Giao nhà cho em trông coi, chị gái tá hỏa khi bị chặn cửa
Theo trình bày của bà T. (Việt kiều Mỹ), năm 1984, người thân của bà đã lập di chúc để lại căn nhà tại TPHCM cho bà. Sau khi người này qua đời vào năm 1990, bà T. đã hoàn tất thủ tục kê khai thừa kế, đóng thuế và được cấp phép xây dựng lại căn nhà thành nhà kiên cố một trệt hai lầu vào năm 1991.
Năm 1997, bà T. sang Mỹ sinh sống nhưng vẫn thường xuyên về Việt Nam và ở tại căn nhà này. Khi ra nước ngoài, bà T. nhờ em gái là bà N. trông coi nhà.
Tuy nhiên, đến năm 2012, khi trở về, bà T. phát hiện bà N. cùng người thân đang sinh sống tại đây và không cho bà vào nhà. Sau nhiều lần yêu cầu không thành, bà T. đã khởi kiện đòi lại nhà, cho rằng việc em gái chỉ là “ở nhờ” và không có bất kỳ thỏa thuận nào về quyền sử dụng hay sửa chữa.
Ở chiều ngược lại, bà N. cho rằng căn nhà là nơi ở của cả gia đình từ năm 1951, nơi nhiều thế hệ sinh sống. Theo bà, trước khi ra nước ngoài, bà T. từng xác nhận không có tài sản tại Việt Nam.
Đồng thời, bà N. khẳng định mình không ở nhờ mà là người có quyền lợi liên quan đến căn nhà, và yêu cầu tòa án tuyên di chúc năm 1984 vô hiệu.
Ngoài ra, bà N. còn đưa ra yêu cầu phản tố, đề nghị bà T. thanh toán hơn 6,5 tỷ đồng, gồm chi phí sửa chữa nhà, mua sắm nội thất và công sức bảo quản tài sản trong nhiều năm. Riêng khoản công sức giữ gìn nhà được bà N. tính lên tới 5,59 tỷ đồng.
Em gái đòi hơn 5 tỷ đồng tiền trông coi, sửa chữa nhà
Tại bản án sơ thẩm ngày 31/7/2017, TAND TPHCM chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T., buộc bà N. và người liên quan trả lại toàn bộ căn nhà, đồng thời ghi nhận việc bà T. tự nguyện hỗ trợ 100 triệu đồng. Bản án này sau đó được giữ nguyên ở cấp phúc thẩm năm 2018.
Tuy nhiên, sau khi có đơn đề nghị giám đốc thẩm, TAND Tối cao đã hủy một phần bản án liên quan đến khoản tiền hỗ trợ 100 triệu đồng, yêu cầu xét xử lại để làm rõ công sức bảo quản tài sản của phía bị đơn.
Đến năm 2022, TAND TPHCM xét xử lại và chỉ chấp nhận một phần yêu cầu của bà N., buộc bà T. thanh toán 100 triệu đồng tiền công sức giữ gìn tài sản; các yêu cầu khác không được chấp nhận do không đủ cơ sở pháp lý.
Không đồng ý, bà N. tiếp tục kháng cáo, đề nghị xem xét lại toàn bộ công sức giữ gìn, bảo quản và chi phí sửa chữa căn nhà với tổng số tiền 6,56 tỷ đồng.
Tại phiên tòa phúc thẩm, Hội đồng xét xử TAND cấp cao tại TPHCM xác định căn nhà tranh chấp thuộc quyền sở hữu hợp pháp của bà T. Tuy nhiên, cũng có cơ sở cho thấy bà N. đã được giao trông coi nhà từ năm 1997, nên được ghi nhận công sức quản lý, bảo quản tài sản trong giai đoạn này.
Căn cứ giá trị tài sản hơn 8,9 tỷ đồng, tòa xác định công sức tương ứng 5%, tương đương 445 triệu đồng. Đồng thời, tòa ghi nhận bà N. đã bỏ ra 160 triệu đồng để sửa chữa nhà vào năm 2012, nên buộc bà T. hoàn trả khoản tiền này.
Tổng cộng, bà T. phải thanh toán cho bà N. 605 triệu đồng. Các yêu cầu khác của bà N. không được chấp nhận do thiếu căn cứ chứng minh.
