Khi dáng đi bắt đầu thay đổi, cơ thể đang lên tiếng
Một buổi sáng bình thường ở công viên khu dân cư, ông Lâm (67 tuổi) vẫn ra ngoài tản bộ cùng bạn bè. Nhưng gần đây, mọi người nhận thấy ông đi chậm hơn hẳn, dễ hụt hơi, phải dừng lại nghỉ giữa chừng.
Nhiều người nghĩ đơn giản: "Tuổi già thì thế thôi". Thế nhưng, theo lời bác sĩ, một số thay đổi trong dáng đi không đơn thuần là lão hóa, mà có thể là tín hiệu sớm của vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.
Thực tế, quan niệm "già thì chân yếu trước" không phải không có cơ sở. Nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước đã chỉ ra: tốc độ đi bộ, độ ổn định của bước chân, khả năng phối hợp tay – chân có mối liên hệ chặt chẽ với tim mạch, phổi, hệ thần kinh và sức mạnh cơ bắp.
Các tài liệu y học nhấn mạnh, ở người trung niên và cao tuổi, dáng đi thay đổi thường xuất hiện sớm hơn cả kết quả khám sức khỏe định kỳ. Phát hiện càng sớm, can thiệp càng hiệu quả.
7 đặc điểm đi bộ thường gặp ở người có nguy cơ giảm tuổi thọ
Theo tổng hợp từ nhiều nghiên cứu và khuyến cáo y tế, những người dễ gặp vấn đề sức khỏe nghiêm trọng thường có 7 biểu hiện khi đi bộ dưới đây. Nếu xuất hiện 1–2 dấu hiệu, đã nên chú ý; nếu nhiều hơn, càng không nên chủ quan.
1. Đi chậm rõ rệt so với trước
Nhiều người nghĩ đi chậm là chuyện bình thường khi có tuổi. Nhưng y học cho thấy, tốc độ đi bộ giảm mỗi 0,1 m/giây có thể làm tăng nguy cơ tử vong từ 10–20%. Đi chậm thường phản ánh suy giảm cơ chân, tim phổi yếu hoặc dẫn truyền thần kinh chậm lại.
2. Bước đi không vững, dễ lệch hướng
Đi không thẳng, loạng choạng, dễ mất thăng bằng là dấu hiệu cảnh báo suy giảm khả năng giữ thăng bằng, liên quan đến tiểu não, tiền đình hoặc cảm giác ở chân. Ngã là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu ở người trên 65 tuổi.
3. Thói quen cúi đầu, gù lưng khi đi
Cúi đầu, cong lưng kéo dài gây chèn ép cột sống, hạn chế dung tích phổi và hoạt động tim mạch, làm giảm hiệu quả hô hấp và tiêu hóa.
4. Kéo lê chân, không nhấc bàn chân
Bàn chân thường cọ xuống đất khi bước đi cho thấy cơ yếu hoặc phản xạ thần kinh chậm, làm tăng nguy cơ vấp ngã, gãy xương.
5. Bước nhỏ, đi từng bước vụn (rất dễ bị bỏ qua)
Mỗi bước ngắn, khó "mở chân", đặc biệt khi bắt đầu đi. Dấu hiệu này có thể liên quan đến thoái hóa khớp háng, suy giảm vận động, thậm chí một số bệnh lý thần kinh.
6. Tay không vung tự nhiên
Khi đi bộ, tay nên vung nhẹ để giữ thăng bằng. Nếu tay cứng, áp sát thân người, có thể là dấu hiệu của rối loạn thần kinh hoặc khớp vai.
7. Đi vài bước đã phải dừng nghỉ
Đi trên mặt phẳng mà vẫn khó thở, tức ngực, mỏi chân nhanh cho thấy sức bền giảm, dự trữ tim phổi thấp. Nhiều khảo sát cho thấy, phần lớn người có biểu hiện này kèm nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Những thay đổi nhỏ này thường bị xem là "chuyện tuổi già", nhưng nếu kéo dài, chúng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống và tuổi thọ.
Không cần chạy nhanh, đi bộ đúng cách mới là "chìa khóa sống khỏe"
Với người trung niên và cao tuổi, đi bộ khoa học hiệu quả và an toàn hơn nhiều so với các hình thức vận động cường độ cao.
Chuyên gia khuyến nghị:
Đi vừa sức, tăng dần: Mỗi ngày 10–20 phút, tốc độ sao cho vẫn nói chuyện được nhưng không hát được.
Tăng sức mạnh chân: Tập đứng lên – ngồi xuống, dựa tường giữ tư thế, nâng gối tại chỗ.
Rèn thăng bằng và cơ lõi: Đứng một chân, tập duỗi người chậm, mở ngực.
Theo dõi định kỳ: Tự kiểm tra tốc độ đi 10m, khả năng đứng một chân ≥10 giây để phát hiện sớm bất thường.
Chỉnh tư thế hằng ngày: Ngẩng đầu, vai thả lỏng, bước chân tự nhiên giúp tim phổi và tuần hoàn hoạt động tốt hơn.
Dáng đi không chỉ phản ánh tuổi tác mà còn là tấm gương phản chiếu sức khỏe tổng thể. Nếu thấy mình đi chậm hơn, kém vững, dễ mệt, đừng vội cho là "già rồi". Lắng nghe cơ thể, điều chỉnh vận động sớm chính là cách đơn giản nhưng hiệu quả để kéo dài tuổi thọ và giữ cuộc sống năng động, độc lập lâu hơn.
