Vai trò của đại biểu Quốc hội và HĐND là gì?
Kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ diễn ra vào chủ nhật 15.3, sớm hơn 2 tháng so với các khóa trước đây. Công bố kết quả bầu cử chậm nhất là ngày 25.3.
Thống kê từ danh sách 864 người ứng cử Quốc hội khóa XVI, 34 tỉnh, thành phố được chia làm 182 đơn vị bầu cử, trong đó TP.HCM có 13 đơn vị bầu cử, là địa phương có số đơn vị bầu cử nhiều nhất cả nước. Một số địa phương, số đơn vị bầu cử là 3 như Cao Bằng, Hà Tĩnh, Điện Biên, Lai Châu, Quảng Ninh, Sơn La.
TP.HCM cũng là địa phương có nhiều người ứng cử đại biểu Quốc hội nhất cả nước với 64 người. Theo quy định, TP.HCM được bầu 38 đại biểu Quốc hội (khoảng gần 60% số ứng viên).
Tiếp đó, TP.Hà Nội có 54 ứng viên với số đại biểu Quốc hội được bầu là 32, khoảng 60% số người ứng cử.
Đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND là những người đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân
ẢNH: AI
Theo quy định, đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND là những người đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân trong các cơ quan quyền lực nhà nước.
Đại biểu Quốc hội đại diện cho nhân dân cả nước, tham gia thực hiện quyền lực nhà nước cao nhất thông qua việc quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, xây dựng Hiến pháp và pháp luật, giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước. Đồng thời, đại biểu chịu trách nhiệm trước cử tri và trước Quốc hội về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình.
Trong khi đó, đại biểu HĐND là người đại diện cho nhân dân ở địa phương, tham gia quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, giám sát việc tuân thủ Hiến pháp, pháp luật và hoạt động của các cơ quan nhà nước tại địa phương, chịu trách nhiệm trước cử tri địa phương và trước HĐND.
Công tác thông tin, tuyên truyền, vận động bầu cử
Theo điều 62 luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, các cơ quan thông tin đại chúng của địa phương có trách nhiệm đưa tin về hội nghị tiếp xúc cử tri, trả lời phỏng vấn của những người ứng cử đại biểu Quốc hội, HĐND và việc vận động bầu cử ở địa phương.
Ban thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri cho người ứng cử đại biểu Quốc hội.
Còn ban thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã có trách nhiệm tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri cho người ứng cử đại biểu HĐND cấp mình, UBND các cấp có trách nhiệm phối hợp với ban thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp trong việc tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri cho người ứng cử đại biểu Quốc hội, ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân.
Nguyên tắc vận động bầu cử
Việc vận động bầu cử được tiến hành dân chủ, công khai, bình đẳng, đúng pháp luật, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Người ứng cử đại biểu Quốc hội, ứng cử đại biểu HĐND ở đơn vị bầu cử nào thì thực hiện vận động bầu cử tại đơn vị bầu cử đó.
Các tổ chức phụ trách bầu cử và thành viên của các tổ chức này không được vận động cho người ứng cử.
Thời gian vận động bầu cử
Thời gian vận động bầu cử được bắt đầu từ ngày công bố danh sách chính thức những người ứng cử và kết thúc trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ.
Hình thức vận động bầu cử
Việc vận động bầu cử của người ứng cử được tiến hành bằng các hình thức sau đây:
Gặp gỡ, tiếp xúc với cử tri tại hội nghị tiếp xúc cử tri ở địa phương nơi mình ứng cử theo quy định tại điều 66 của luật này.
Thông qua phương tiện thông tin đại chúng theo quy định tại điều 67 của luật này.
Vận động bầu cử thông qua phương tiện thông tin đại chúng
Người ứng cử đại biểu Quốc hội, HĐND trình bày với cử tri về dự kiến chương trình hành động của mình nếu được bầu làm đại biểu, khi trả lời phỏng vấn trên các phương tiện thông tin đại chúng ở địa phương, và trên trang thông tin điện tử về bầu cử đại biểu Quốc hội của Hội đồng bầu cử quốc gia và về bầu cử của Ủy ban bầu cử (nếu có).
UBND cấp tỉnh tổ chức việc đăng tải chương trình hành động của người ứng cử đại biểu Quốc hội, HĐND trên các phương tiện thông tin đại chúng của địa phương.
Những hành vi bị cấm trong vận động bầu cử
Theo điều 68 luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, cấm việc lợi dụng vận động bầu cử để tuyên truyền trái với hiến pháp và pháp luật, hoặc làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín, quyền, lợi ích hợp pháp khác của tổ chức, cá nhân khác.
Lạm dụng chức vụ, quyền hạn để sử dụng phương tiện thông tin đại chúng trong vận động bầu cử.
Lợi dụng vận động bầu cử để vận động tài trợ, quyên góp ở trong nước và nước ngoài cho tổ chức, cá nhân mình.
Sử dụng hoặc hứa tặng, cho, ủng hộ tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất để lôi kéo, mua chuộc cử tri.
