Nguy kịch sau khi cãi nhau với con
Tối 10/8, bà T.T.N. (59 tuổi, ngụ phường Bình Thới, TPHCM) đang trò chuyện với con trai thì xảy ra mâu thuẫn. Cuộc tranh cãi khiến bà N. tức giận, mất kiểm soát cảm xúc và đột nhiên ngã quỵ, nói ngọng. Gia đình nhanh chóng liên hệ Trung tâm Cấp cứu 115 và đưa bà đến Bệnh viện Đa khoa Lãnh Binh Thăng (Bệnh viện quận 11).
Tại bệnh viện, kết quả chụp CT sọ não cho thấy bà N. bị xuất huyết não nghiêm trọng, với máu tràn vào não thất, gây chèn ép não và lệch cấu trúc não, đe dọa tính mạng. Sau khi được bác sĩ tư vấn về tình trạng nguy kịch, gia đình quyết định chuyển bà đến một bệnh viện khác để tiếp tục điều trị.
Bác sĩ Nguyễn Thắng Nhật Tuệ, nguyên bác sĩ tại Trung tâm Cấp cứu 115 TPHCM - người tiếp nhận ca bệnh, cho biết sau khi hội chẩn khẩn với các chuyên gia thần kinh, bà N. được phẫu thuật cấp cứu ngay trong đêm.
Theo bác sĩ Tuệ, trường hợp của bà N. là ví dụ điển hình của việc không tuân thủ điều trị huyết áp cao. Bà N. mắc bệnh huyết áp mạn tính, khiến mạch máu não dần trở nên yếu và dễ tổn thương. Việc không dùng thuốc đều đặn làm huyết áp dao động thất thường, tạo điều kiện cho mạch máu bị vỡ khi chịu áp lực.
“Khi tức giận hoặc xúc động mạnh, cơ thể tiết ra adrenaline và noradrenaline, khiến tim đập nhanh, mạch máu co lại và huyết áp tăng vọt chỉ trong vài giây. Với mạch máu não đã yếu, áp lực này dễ gây xuất huyết não ngay lập tức”, bác sĩ Tuệ giải thích.
Đột quỵ xuất huyết não thường có các triệu chứng như đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, co giật, rối loạn ý thức hoặc tăng huyết áp rõ rệt. So với đột quỵ nhồi máu não, các dấu hiệu này thường xuất hiện đột ngột hơn và phụ thuộc vào vùng não bị tổn thương. Nếu không được cấp cứu kịp thời, bệnh nhân có thể đối mặt với nguy cơ tử vong hoặc tàn tật nặng.
Bác sĩ Tuệ nhấn mạnh, nhiều người nghĩ rằng khi cảm thấy khỏe thì có thể ngừng uống thuốc huyết áp. Đây là suy nghĩ nguy hiểm. Huyết áp không được kiểm soát sẽ dễ bùng phát khi gặp căng thẳng hoặc xúc động, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như trường hợp của bà N.
Vụ việc là lời cảnh báo về nguy cơ đột quỵ khi không kiểm soát tốt huyết áp và để cảm xúc vượt ngoài tầm kiểm soát. Kiểm soát huyết áp và giữ tâm lý ổn định là yếu tố then chốt để phòng ngừa đột quỵ, đặc biệt ở những người có bệnh lý mạn tính.
4 việc cần làm
Theo Phân Hội Tăng huyết áp Việt Nam, tăng huyết áp đang là một thách thức y tế lớn, là nguyên nhân chính gây bệnh tim mạch và tử vong toàn cầu, với tỷ lệ kiểm soát tăng huyết áp chỉ khoảng 21%. Những năm gần đây, các tiến bộ trong nghiên cứu đã làm rõ hơn về sinh lý bệnh, phương pháp can thiệp và phát triển các phác đồ điều trị kết hợp.
Các khuyến cáo mới từ Hội Tăng huyết áp châu Âu (ESH) 2023 và Hội Tim mạch châu Âu (ESC) 2024 có nhiều điểm mới nhưng gây bối rối cho bác sĩ lâm sàng. Châu Á, bao gồm Việt Nam, cũng đã có các khuyến cáo riêng, nhằm nâng cao tỷ lệ kiểm soát tăng huyết áp và giảm nguy cơ tử vong. Tại Việt Nam, tỷ lệ tăng huyết áp ở người 30-79 tuổi là 30%, nhưng chỉ 13% được kiểm soát. Nếu đạt được 50% kiểm soát, có thể cứu sống 671.000 người vào năm 2040.
Qua trường hợp này, bác sĩ Tuệ khuyến cáo 4 việc người bệnh tăng huyết áp cần nhớ:
1. Uống thuốc huyết áp mỗi ngày, đúng liều, đúng giờ kể cả khi cảm thấy khỏe.
2. Đo huyết áp định kỳ và tái khám đúng hẹn.
3. Quản lý cảm xúc tránh để cơn giận bùng phát, nhất là ở người có bệnh tim mạch.
4. Khi thấy yếu liệt, méo miệng, nói khó, hôn mê hãy gọi 115 hoặc đưa đi viện ngay.
