Theo dữ liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có khoảng 15 triệu người trên toàn cầu bị đột quỵ. Trong số đó, 5 triệu người tử vong và 5 triệu người sống chung với tàn tật vĩnh viễn. Các chuyên gia cho rằng khoảng 90% ca đột quỵ có liên quan đến 10 yếu tố nguy cơ phổ biến, nhiều yếu tố hoàn toàn có thể nhận diện và kiểm soát từ sớm.
Đột quỵ là tổn thương xảy ra ở não
Nhiều người vẫn lầm tưởng đột quỵ là một vấn đề của tim mạch đơn thuần. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây là tình trạng xảy ra khi dòng máu giàu oxy đến một vùng não bị tắc nghẽn, khiến tế bào não ngừng hoạt động. Hậu quả có thể là liệt một phần cơ thể, đặc biệt ở mặt, tay hoặc chân, kèm theo lú lẫn, khó nói, đau đầu, đi lại khó khăn và nhiều rối loạn chức năng khác.
Mô phỏng đột quỵ
Bác sĩ Vijaya, Chủ tịch Hiệp hội Đột quỵ Ấn Độ, nhấn mạnh rằng khoảng 90% trường hợp đột quỵ liên quan đến 10 yếu tố nguy cơ. Điều này đồng nghĩa, chỉ cần có một yếu tố cũng đã là dấu hiệu để mỗi người xem lại sức khỏe của mình thay vì chờ đến khi cơ thể phát tín hiệu nghiêm trọng.
10 đặc điểm thường gặp ở người có nguy cơ đột quỵ cao
Đứng đầu danh sách là tăng huyết áp, yếu tố được xem là đặc biệt nguy hiểm vì có thể âm thầm làm tổn thương mạch máu não trong thời gian dài. Kế đó là bệnh tim, bởi các rối loạn tim mạch có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, từ đó dẫn đến tắc mạch não.
Hút thuốc cũng là một đặc điểm đáng cảnh báo. Khói thuốc gây hại cho thành mạch, làm tăng nguy cơ xơ vữa và cản trở lưu thông máu. Tương tự, tiểu đường có thể làm tổn thương mạch máu và khiến nguy cơ biến cố mạch máu não tăng cao hơn.
Một nhóm yếu tố khác đến từ thói quen sinh hoạt. Lối sống ít vận động khiến cơ thể suy giảm khả năng chuyển hóa, làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh nền liên quan đến đột quỵ. Cholesterol cao lại thúc đẩy quá trình tích tụ mảng bám trong lòng mạch, làm hẹp hoặc tắc mạch máu. Trong khi đó, béo phì thường đi kèm nhiều rối loạn như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiểu đường, từ đó càng làm rủi ro chồng chất.
Không chỉ bệnh lý thể chất, căng thẳng kéo dài cũng được xem là một yếu tố nguy cơ. Tình trạng stress liên tục có thể ảnh hưởng xấu đến huyết áp, nhịp tim, giấc ngủ và hành vi sinh hoạt. Bên cạnh đó, lạm dụng đồ uống có cồn và chế độ ăn uống không lành mạnh cũng góp phần làm tăng khả năng xuất hiện các động mạch bị tắc hoặc hình thành cục máu đông, tạo điều kiện cho đột quỵ xảy ra.
Có thể giảm nguy cơ bằng những thay đổi rất cơ bản mỗi ngày
Tập thể dục giúp giảm nguy cơ đột quỵ.
Theo bác sĩ Vijaya, việc tập thể dục đều đặn đã được chứng minh có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ. Một chế độ ăn cân bằng cũng tạo ra khác biệt rõ rệt trong phòng ngừa bệnh. Ngoài ra, các hoạt động như thiền, yoga hoặc dành thời gian nghỉ ngơi, thư giãn hợp lý có thể giúp giảm mức độ căng thẳng, từ đó góp phần giảm nguy cơ.
Nói cách khác, đột quỵ không phải lúc nào cũng đến bất ngờ hoàn toàn. Nhiều trường hợp đã có sẵn những yếu tố báo trước, chỉ là người bệnh chưa nhận ra hoặc chưa hành động kịp thời. Vì vậy, nếu đang có dù chỉ một trong 10 đặc điểm nói trên, mỗi người cũng nên sớm điều chỉnh lối sống, theo dõi sức khỏe và đi kiểm tra khi cần, thay vì chủ quan chờ bệnh xảy ra rồi mới lo đối phó.
