Trong thời đại căng thẳng tích tụ, việc thức giấc giữa đêm mà không rõ lý do đã trở thành chuyện thường gặp. Gần đây, chủ đề "Đừng xem giờ khi thức giấc giữa đêm" đã thu hút sự chú ý đáng kể từ cư dân mạng. Nhiều người đã chia sẻ kinh nghiệm cá nhân, cho biết nếu họ xem giờ khi thức giấc giữa đêm, não bộ sẽ tự động đặt báo thức, khiến họ thức giấc vào cùng một thời điểm lặp đi lặp lại trong nhiều ngày.
Các chuyên gia y tế cảnh báo rằng thói quen kiểm tra giờ khi thức dậy giữa đêm không chỉ khiến bạn tiếp xúc với ánh sáng xanh ức chế melatonin, mà còn gây ra căng thẳng tinh thần, cụ thể là rơi vào vòng xoáy lo lắng về việc "tính toán thời gian ngủ còn lại", điều này ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng giấc ngủ lâu dài.
- Ảnh hưởng của ánh sáng và căng thẳng đến nhịp sinh học
Theo hãng thông tấn Tân Hoa Xã, dữ liệu từ các chuyên gia về giấc ngủ ở Trung Quốc cho thấy ánh sáng từ màn hình điện thoại di động và đồng hồ kỹ thuật số trực tiếp làm gián đoạn đồng hồ sinh học của cơ thể, vốn điều chỉnh giấc ngủ. Vì bóng tối và ánh sáng là những yếu tố quan trọng mà cơ thể sử dụng để chuyển đổi giữa trạng thái thức và ngủ, ngay cả một cái nhìn thoáng qua cũng có thể báo hiệu cho não bộ giảm tiết các chất gây buồn ngủ, khiến việc ngủ lại trở nên khó khăn hơn.
Hơn nữa, khi não bộ tiếp nhận thông tin về thời gian, nó sẽ tạo ra cảm giác áp lực và cảnh giác, khiến cortisol, hay hormone gây căng thẳng, tăng đột biến. Điều này dẫn đến việc não bộ phải làm việc quá sức và không thể đi vào trạng thái nghỉ ngơi như bình thường.
- Cơ chế hình thành thói quen "thức dậy vào cùng 1 thời điểm mỗi đêm"
Tiến sĩ Nerina Ramlakhan, một nhà sinh lý học người Anh, giải thích rằng thức giấc giữa đêm là một hiện tượng sinh lý bình thường. Tuy nhiên, đối với những người nhạy cảm, việc kiểm tra giờ giấc sẽ kích hoạt cơ chế tính toán của não bộ, khiến họ lo lắng về lượng giấc ngủ còn lại.
Sự hướng dẫn tinh thần tiêu cực này kích hoạt việc giải phóng cortisol sớm, điều thường xảy ra khoảng 2-3 giờ trước khi thức dậy. Điều này làm gián đoạn nhịp sinh học, hay đồng hồ sinh học, khiến cơ thể hình thành thói quen sai lệch và dẫn đến việc bạn thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày sau đó.
3 việc không nên làm khi thức giấc giữa đêm
Nếu chẳng may thức giấc giữa đêm, các chuyên gia khuyên bạn nên tuân thủ "3 điều không nên làm" này để duy trì giấc ngủ liền mạch nhất có thể:
- Đừng rời khỏi giường: Cố gắng giữ nguyên tư thế thoải mái.
- Tránh đi bộ nhiều: Vận động thể chất kích thích tuần hoàn máu và sự tỉnh táo.
- Đừng cầm điện thoại: Tránh tiếp xúc với ánh sáng xanh và thông tin kích thích não bộ.
Cách đúng là nằm yên trên giường, tập thư giãn toàn bộ cơ bắp trên cơ thể và hít thở sâu mà không cần ép mình phải "ngủ ngay lập tức". Áp lực như vậy chỉ làm tăng thêm căng thẳng. Thay vào đó, hãy thử hình dung những hình ảnh thư giãn hoặc để cho suy nghĩ của bạn lang thang tự do để làm dịu não bộ và tự nhiên dẫn đến buồn ngủ.
Nếu bạn thấy mình thức dậy quá muộn, hãy thay đổi thái độ từ lo lắng sang tích cực. Ví dụ, nếu bạn thấy mình còn ba tiếng nữa mới thức dậy, hãy tự nhủ: "Tuyệt! Mình vẫn còn nhiều thời gian để ngủ", thay vì nghĩ: "Chỉ còn ba tiếng nữa thôi". Tuy nhiên, nếu việc thường xuyên thức giấc giữa đêm ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn, bạn nên cải thiện thói quen ngủ và tham khảo ý kiến chuyên gia để được điều trị thích hợp.
