Axit uric cao là gì?
Theo Medical News Today, axit uric là sản phẩm chuyển hóa tự nhiên trong cơ thể, là sản phẩm chuyển hóa của các chất có nhân purin. Nguồn chính tạo ra axit uric gồm cả nội sinh và ngoại sinh.
Nguồn gốc ngoại sinh từ thức ăn hàng ngày cung cấp cho cơ thể. Một số thực phẩm, đồ uống có lượng purin cao như nội tạng động vật, cá biển, hải sản, bia rượu…
Nguồn gốc nội sinh do quá trình chuyển hóa axit nucleic trong cơ thể. Quá trình chuyển hóa này diễn ra chủ yếu tại gan và một phần nhỏ diễn ra tại niêm mạc ruột.
Kết hợp chế độ ăn, tập thể dục và thuốc có thể giúp hạ nồng độ axit uric cao (Ảnh: Health).
Axit uric dư thừa có thể tích tụ dưới dạng tinh thể trong các mô cơ thể, đặc biệt là thận và khớp, gây sỏi thận và bệnh gút.
Nếu có lượng axit uric cao hơn bình thường, điều bạn cần làm là có một chế độ phù hợp với nhiều rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và một số đồ uống nhất định. Ăn một chế độ ăn ít purin sẽ làm giảm sản xuất axit uric.
Theo Verywell Health, purin từ thực vật ít có khả năng làm tăng nồng độ axit uric của bạn. Tuy nhiên, vẫn có một số ngoại lệ bạn cần lưu ý.
Dưới đây là những thực phẩm có hàm lượng purin vừa phải, bạn không nên ăn nhiều:
- Bột yến mạch.
- Cám lúa mì.
- Nấm.
- Rau chân vịt.
- Măng tây.
- Súp lơ.
- Một số loại đậu như đậu thận, đậu xanh, đậu lăng…
Bị axit uric cao có ăn được rau mồng tơi?
Rau mồng tơi có hàm lượng purin cao, người bị axit uric máu cao không nên ăn nhiều loại rau này (Ảnh minh họa: N.P).
Theo Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TPHCM), rau mồng tơi cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng cho cơ thể như natri, lipid, kali, chất xơ, carbohydrate, protein, canxi, sắt, vitamin (vitamin A, B6, B12, C, D). Một ngày bạn chỉ cần ăn một bát nhỏ rau mồng tơi nấu chín đã cung cấp hàm lượng vitamin A và sắt đủ cho nhu cầu của cơ thể.
Thường xuyên ăn rau mồng tơi dưới dạng nấu, xào hay luộc giúp đào thải cholesterol và mỡ dư thừa qua phân, làm sạch ruột, qua đó ngăn ngừa máu nhiễm mỡ, béo phì.
Rau mồng tơi giàu chất dinh dưỡng nhưng chứa lượng axit oxalic và purin cao. Vì vậy, nếu ăn quá nhiều khiến hàm lượng canxi oxalate trong nước tiểu tích tụ trong cơ thể dễ gây sỏi thận. Rau mồng tơi có thể làm tăng axit uric trong máu do chứa nhiều purin.
Hàm lượng axit uric cao làm tăng nguy cơ bệnh gút. Do đó, người bị sỏi thận, gút nên hạn chế ăn mồng tơi.
Ngoài ra, rau mồng tơi có tính mát, thanh nhiệt, chống táo bón nên người đang bị tiêu chảy, đại tiện lỏng không nên ăn.
Các món ăn từ rau mồng tơi sau khi chế biến nên ăn hết trong ngày, mỗi lần ăn nên hâm nóng lại. Các gia đình cần tránh để qua đêm, rau mồng tơi có thể biến chất dẫn tới ngộ độc.
Một số cách tự nhiên để giảm nồng độ axit uric
Ngoài việc hạn chế thực phẩm giàu purin, dưới đây là một số cách giúp giảm nồng độ axit uric một cách tự nhiên:
- Tránh đường
Fructose là một loại đường tự nhiên có trong trái cây và mật ong. Khi cơ thể bạn phân hủy fructose, nó sẽ giải phóng purin và làm tăng nồng độ axit uric. Fructose trong đồ uống được hấp thụ nhanh hơn đường trong thực phẩm nguyên chất vì đồ uống không chứa chất xơ, protein hoặc các chất dinh dưỡng khác.
Các loại đường khác được thêm vào thực phẩm bao gồm đường ăn, siro ngô…
- Uống nhiều nước
Uống nhiều chất lỏng giúp thận đào thải axit uric nhanh hơn. Thận lọc khoảng 70% axit uric trong cơ thể bạn. Uống đủ nước có thể giúp hỗ trợ thận và có thể giảm nguy cơ mắc sỏi thận do axit uric.
- Tránh uống rượu
Uống rượu có thể khiến bạn mất nước nhiều hơn. Nghiên cứu từ năm 2021 cho thấy nó cũng có thể gây ra tình trạng tăng axit uric. Một số loại rượu, chẳng hạn như bia, chứa hàm lượng purin cao hơn những loại khác. Tuy nhiên, ngay cả rượu có hàm lượng purin thấp hơn cũng có thể làm tăng sản xuất purin.
Rượu làm tăng quá trình trao đổi chất của nucleotide, một nguồn purin khác có thể chuyển thành axit uric. Nó cũng ảnh hưởng đến tốc độ bài tiết axit uric, dẫn đến tăng nồng độ trong máu.
- Uống cà phê
Nghiên cứu từ năm 2016 cho thấy cà phê có thể giúp giảm nồng độ axit uric trong huyết thanh theo hai cách chính. Nó cạnh tranh với enzyme phân hủy purin trong cơ thể, làm giảm tốc độ sản xuất axit uric. Nó làm tăng tốc độ cơ thể bạn bài tiết axit uric.
- Kiểm soát cân nặng
Mỡ thừa trong cơ thể có thể góp phần làm tăng nồng độ axit uric. Cân nặng nhiều hơn có thể khiến thận của bạn hoạt động kém hiệu quả hơn. Nó cũng có thể làm tăng sản xuất axit uric và làm giảm bài tiết axit uric qua nước tiểu.
- Kiểm soát lượng đường trong máu
Nghiên cứu từ năm 2019 cho thấy tình trạng tăng axit uric máu có liên quan đến sự phát triển của bệnh tiểu đường và các biến chứng liên quan. Những người có lượng đường trong máu cao, như những người mắc tiền tiểu đường hoặc tiểu đường, cũng có nguy cơ cao hơn bị các tác dụng phụ của tình trạng tăng axit uric máu.
- Ăn nhiều chất xơ
Ăn nhiều chất xơ có thể giúp giảm nồng độ axit uric. Chất xơ cũng có thể giúp cân bằng lượng đường trong máu và mức insulin. Nó có xu hướng làm tăng cảm giác no, giúp bạn no lâu hơn.
- Hoạt động thể chất
Hoạt động thể chất không chỉ có thể giúp giảm đau mà còn cải thiện tâm trạng. Tìm một hoạt động ít tác động đến khớp của bạn, chẳng hạn như đi bộ, đi xe đạp hoặc bơi lội.
