Leo cầu thang là một hoạt động quen thuộc trong đời sống hàng ngày, nhưng đồng thời cũng là hình thức vận động có thể làm tăng nhịp tim và huy động nhiều nhóm cơ trong thời gian ngắn. Một nghiên cứu mới cho thấy những người thường xuyên leo cầu thang có xu hướng có sức khỏe tim mạch tốt hơn và nguy cơ tử vong thấp hơn.
Phân tích tổng hợp được công bố trên American Journal of Cardiovascular Drugs đã xem xét dữ liệu từ 9 nghiên cứu, với hơn 480.000 người trong độ tuổi 35-84. Những người tham gia được theo dõi trong khoảng 14 năm, giúp các nhà nghiên cứu đánh giá mối liên hệ giữa thói quen leo cầu thang và các chỉ số sức khỏe, trong đó có nguy cơ tử vong.
Leo cầu thang mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt là tim mạch (Ảnh: Men’s Health)
Kết quả cho thấy những người thường xuyên leo cầu thang có nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch thấp hơn 39% và nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 24% so với những người ít thực hiện hoạt động này.
Dù vậy, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh đây là mối liên hệ được ghi nhận qua dữ liệu, không đồng nghĩa việc leo cầu thang đã được chứng minh là nguyên nhân trực tiếp giúp giảm nguy cơ tử vong hay kéo dài tuổi thọ.
Leo cầu thang tác động thế nào đến cơ thể?
Theo các chuyên gia, leo cầu thang là hình thức vận động có cường độ tương đối cao, khiến cơ thể phải làm việc nhiều hơn so với các hoạt động nhẹ như đi bộ trên mặt phẳng.
Khi leo cầu thang, cơ thể phải liên tục nâng trọng lượng của chính mình để di chuyển lên cao, đồng thời chống lại trọng lực. Các nhóm cơ ở chân, đặc biệt là cơ đùi và cơ mông, phải hoạt động liên tục. Trong khi đó, tim và phổi cũng tăng cường làm việc để cung cấp đủ oxy cho cơ thể.
Bác sĩ Paul Drury, chuyên gia tim mạch tại MemorialCare Saddleback Medical Center, cho biết duy trì hoạt động thể chất thường xuyên có liên quan đến sức khỏe tim mạch tốt hơn và nguy cơ tử vong sớm thấp hơn. Vận động cũng có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp, cải thiện cholesterol và duy trì cân nặng phù hợp.
Theo bác sĩ Shaline D. Rao, chuyên gia tim mạch tại NYU Langone, leo cầu thang đồng thời tác động đến hệ tim mạch và hệ cơ. Vì phải liên tục nâng cơ thể lên cao, hoạt động này có thể khiến nhịp tim tăng nhanh trong thời gian ngắn, đồng thời tăng cường hoạt động của các nhóm cơ ở phần thân dưới.
Chuyên gia sức mạnh Albert Matheny cũng cho biết leo cầu thang là sự kết hợp cả vận động aerobic và kỵ khí. So với đi bộ trên mặt phẳng, cơ thể phải tạo lực lớn hơn để vượt qua trọng lực, qua đó làm tăng mức độ hoạt động của cả cơ bắp và hệ tim mạch.
Thói quen đơn giản, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào việc duy trì
Một trong những ưu điểm của leo cầu thang là không cần thiết bị hay không gian tập luyện chuyên biệt. Mọi người có thể chủ động tăng cường vận động bằng cách chọn đi cầu thang bộ thay vì thang máy khi di chuyển tại nơi làm việc, các tòa nhà hoặc trung tâm mua sắm.
Theo các chuyên gia, những khoảng vận động ngắn như vậy vẫn có thể được tính vào tổng mức hoạt động thể chất trong ngày. Với những người khó sắp xếp thời gian cho các buổi tập kéo dài, đây là một cách để đưa vận động vào lịch sinh hoạt mà không cần thay đổi quá nhiều thói quen.
Một nghiên cứu công bố năm 2021, với dữ liệu từ hơn 280.000 người, cũng ghi nhận mối liên hệ giữa thói quen thường xuyên leo cầu thang và nguy cơ tử vong sớm thấp hơn. Đáng chú ý, những người leo khoảng 6-10 tầng cầu thang mỗi ngày được ghi nhận có mức nguy cơ thấp nhất trong nghiên cứu.
Tuy nhiên, kết quả trên không có nghĩa mọi người cần đặt mục tiêu leo một số tầng cầu thang nhất định mỗi ngày để kéo dài tuổi thọ. Các nghiên cứu hiện mới cho thấy mối liên hệ giữa việc vận động thường xuyên và sức khỏe, chứ chưa xác định được số tầng cụ thể có thể mang lại lợi ích nhất định.
Do phần lớn dữ liệu được thu thập từ các nghiên cứu quan sát, các nhà khoa học chưa thể khẳng định leo cầu thang là nguyên nhân trực tiếp giúp sống thọ, giảm nguy cơ tử vong. Nói cách khác, những người thường xuyên sử dụng cầu thang có thể đồng thời duy trì nhiều thói quen lành mạnh khác.
Chẳng hạn, họ có thể vận động nhiều hơn, ít ngồi lâu, ăn uống điều độ hoặc có lối sống tích cực hơn. Những yếu tố này đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch và tuổi thọ, vì vậy rất khó xác định riêng tác động của việc leo cầu thang.
Vì vậy, không thể hiểu rằng chỉ cần bỏ thang máy và chuyển sang cầu thang, một người sẽ chắc chắn giảm 24% nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân hoặc 39% nguy cơ tử vong liên quan đến tim mạch. Những tỷ lệ này phản ánh sự khác biệt về nguy cơ giữa các nhóm trong dữ liệu nghiên cứu, không phải mức độ giảm nguy cơ chắc chắn đối với từng cá nhân.
Các chuyên gia cho rằng cần thêm những nghiên cứu khác để xác định rõ liệu việc leo cầu thang có tác động trực tiếp đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong hay không.
Dù chưa thể khẳng định đây là yếu tố giúp kéo dài tuổi thọ, tăng cường vận động vẫn được xem là một phần quan trọng của lối sống lành mạnh. Với người khỏe mạnh và đã quen vận động, có thể bắt đầu bằng việc lựa chọn cầu thang thay cho thang máy ở những quãng ngắn, sau đó tăng dần mức độ theo khả năng.
Người ít vận động nên bắt đầu từ cường độ phù hợp và tránh tăng quá nhanh. Những người mắc bệnh tim mạch hoặc có vấn đề sức khỏe ảnh hưởng đến khả năng vận động nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng cường độ tập luyện.
Ngoài leo cầu thang, đi bộ, tập sức mạnh và các hình thức vận động phù hợp khác cũng có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe nếu được duy trì thường xuyên.
Nguồn: Yahoo Health
