Tuyến giáp tuy nhỏ nhưng lại đóng vai trò là "nhà máy" điều tiết hormone quan trọng của cơ thể. Theo dữ liệu từ GLOBOCAN 2022, ung thư tuyến giáp ghi nhận hơn 821.000 ca mắc mới trên toàn cầu mỗi năm. Tại Việt Nam, căn bệnh này đang có xu hướng gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt là ở phụ nữ với tỷ lệ mắc cao gấp 3 lần nam giới. Dù được mệnh danh là "ung thư hạnh phúc" vì tiên lượng tốt, nhưng thực tế vẫn tồn tại những thể bệnh vô cùng hung hãn.
Bác sĩ Yin Ke từ Bệnh viện Đại học Ninh Ba (Trung Quốc) chia sẻ câu chuyện về chị Zhong (35 tuổi), người vừa trải qua ca phẫu thuật cắt bỏ khối u ác tính. Chỉ trong 2 tháng, khối u ở cổ chị đã nhảy vọt từ 1cm lên 5cm, chèn ép gây khàn tiếng và khó thở. Đây là minh chứng cho việc ung thư tuyến giáp không hề "hiền lành" nếu rơi vào thể không biệt hóa với thời gian sống trung bình chỉ vỏn vẹn 6 tháng.
Phòng bệnh bao giờ cũng hơn chữa bệnh. Để bảo vệ bản thân, bác sĩ Yin Ke và bác sĩ Dong Fangwu thuộc Bệnh viện Tuyến giáp Côn Minh Zhongyan khuyên bạn tránh 5 "thủ phạm" gây ung thư tuyến giáp dưới đây càng xa càng tốt:
1. Các nguồn bức xạ ion hóa
Bức xạ ion hóa là tác nhân hàng đầu được khoa học chứng minh làm đứt gãy cấu trúc DNA của tế bào tuyến giáp. Việc tiếp xúc thường xuyên với các nguồn bức xạ không kiểm soát hoặc lạm dụng chụp chiếu X quang vùng cổ mà không có thiết bị bảo hộ sẽ làm tăng nguy cơ đột biến gen.
Đối với các thiết bị điện tử hằng ngày, dù liều lượng bức xạ thấp, bạn cũng nên hạn chế để chúng quá gần vùng cổ trong thời gian dài để giảm thiểu tích tụ tổn thương tế bào.
2. Tình trạng thức khuya thường xuyên
Hệ thống nội tiết của phụ nữ rất nhạy cảm với nhịp sinh học. Thói quen thức khuya luyện phim hay làm việc xuyên đêm khiến nồng độ hormone bị rối loạn nghiêm trọng, gián tiếp kích thích sự hình thành các khối u tuyến giáp.
Việc "chăm" thức khuya làm suy yếu khả năng tự sửa chữa của cơ thể, khiến các tế bào lỗi có cơ hội phát triển thành ác tính. Một lối sống điều độ chính là liều thuốc tự nhiên tốt nhất để ổn định chức năng tuyến giáp.
3. Sự kích động và cảm xúc tiêu cực kéo dài
Tuyến giáp còn được gọi là "cơ quan cảm xúc". Khi bạn thường xuyên rơi vào trạng thái buồn bã, tức giận hoặc stress kéo dài, nồng độ hormone tuyến giáp sẽ biến động mạnh mẽ.
Sự mất cân bằng này kéo dài tạo áp lực lên mô tuyến giáp, dẫn đến hình thành các nhân xơ. Theo chuyên gia Dong Fangwu, kiểm soát tốt cảm xúc và duy trì tinh thần lạc quan là cách hữu hiệu nhất để ngăn chặn các yếu tố kích thích hình thành khối u.
4. Khói thuốc lá và rượu bia
Không chỉ gây hại cho phổi, các chất độc trong khói thuốc (kể cả hút thuốc thụ động) và rượu bia còn gây độc trực tiếp cho tế bào nội tiết. Những hóa chất này ức chế quá trình tiêu diệt tế bào lạ của hệ miễn dịch, làm gia tăng quá trình oxy hóa tại tuyến giáp. Việc từ bỏ các chất kích thích này giúp cơ thể thanh lọc độc tố, bảo vệ dna tế bào khỏi sự tấn công của các gốc tự do gây ung thư.
5. Tiêu thụ iốt không đúng cách
Lượng iốt quá thiếu hoặc quá dư thừa đều là "con dao hai lưỡi" đối với sức khỏe tuyến giáp. Việc tự ý bổ sung các loại thực phẩm chứa iốt liều cao hoặc chế độ ăn quá mặn kéo dài có thể làm rối loạn chức năng tổng hợp hormone, thúc đẩy các khối u lành tính chuyển sang ác tính. Bạn cần một chế độ ăn cân bằng, ưu tiên thực phẩm tự nhiên để giữ cho môi trường nội tiết luôn ổn định.
Để phòng ngừa ung thư tuyến giáp, bạn nên duy trì chế độ ăn giàu chất xơ, bổ sung vitamin thiết yếu cùng các vi chất như sắt và axit folic để hỗ trợ hệ miễn dịch. Hãy thực hiện kiểm tra siêu âm tuyến giáp định kỳ 1 đến 2 năm một lần để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Một lối sống lành mạnh, tinh thần ổn định kết hợp với việc tầm soát y khoa chính là chìa khóa để bảo vệ bạn khỏi sự tấn công của các tế bào ác tính.
