Ngành hàng không từ lâu được xem là một trong những lĩnh vực khó giảm phát thải nhất do phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch. Phần lớn các cuộc thảo luận về khử carbon đều tập trung vào việc phát triển nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), máy bay chạy điện hay máy bay sử dụng hydro.
Tuy nhiên, bên cạnh những chiếc máy bay, một hệ thống phương tiện và thiết bị hỗ trợ mặt đất (Ground Support Equipment - GSE) cũng đóng vai trò không thể thiếu trong hoạt động của mỗi sân bay. Đây được đánh giá là một trong những lĩnh vực có thể điện khí hóa nhanh hơn, góp phần cắt giảm lượng khí thải ngay trong ngắn hạn.
Theo dữ liệu của Our World In Data thuộc Đại học Oxford, ngành hàng không hiện tạo ra khoảng 2,5% tổng lượng phát thải CO₂ toàn cầu. Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp dịch vụ hàng không đang lựa chọn chuyển đổi đội xe và thiết bị mặt đất sang sử dụng điện như một giải pháp thực tế để giảm phát thải.
Một trong những doanh nghiệp đi đầu là Menzies Aviation, đơn vị cung cấp dịch vụ mặt đất cho nhiều sân bay và hãng hàng không trên thế giới. Công ty vừa hoàn thành mục tiêu điện khí hóa 25% đội thiết bị hỗ trợ mặt đất trên phạm vi toàn cầu, qua đó trở thành một trong những ví dụ tiêu biểu về triển khai xe điện trong hoạt động hậu cần hàng không quy mô lớn.
Đến cuối năm 2025, Menzies Aviation đã đưa thêm hơn 620 thiết bị hỗ trợ mặt đất chạy điện vào vận hành. Nhờ đó, tỷ lệ GSE chạy điện của doanh nghiệp tăng từ 22% trong năm 2024 lên 25% vào cuối năm 2025. Hiện công ty có 11 địa điểm mà hơn 70% thiết bị hỗ trợ mặt đất đã được điện khí hóa.
Đồng thời, hơn 20 địa điểm khác cũng đã đạt tỷ lệ trên 50% phương tiện vận hành bằng điện. Theo ông Jonathan Hankin, Trưởng bộ phận ESG của Menzies Aviation, việc hoàn thành mục tiêu 25% GSE chạy điện vào năm 2025, cùng với quá trình mở rộng sử dụng nhiên liệu phát thải thấp và năng lượng tái tạo.
Điều đó thể hiện cam kết giảm phát thải của doanh nghiệp ngay cả khi mạng lưới hoạt động toàn cầu vẫn tiếp tục mở rộng. Ông cho biết công ty sẽ tiếp tục duy trì đà chuyển đổi này bằng cách tăng cường triển khai thiết bị hỗ trợ mặt đất chạy điện trên toàn hệ thống trong thời gian tới.
Cơ sở hạ tầng sạc trở thành chìa khóa giúp điện khí hóa đội xe sân bay
Theo Menzies Aviation, khu vực đạt tốc độ chuyển đổi nhanh nhất là châu Âu và Vương quốc Anh, nơi hạ tầng sạc điện tại các sân bay đã được đầu tư tương đối hoàn thiện. Kết quả này cho thấy cơ sở hạ tầng vẫn là yếu tố quyết định khả năng mở rộng xe điện trong các hoạt động mặt đất. Những sân bay có mạng lưới sạc phát triển thường đạt tỷ lệ điện khí hóa cao hơn đáng kể so với các khu vực còn hạn chế về hạ tầng.
Tại sân bay Milan Malpensa (Ý), nơi Menzies hợp tác với AGS Handling, hơn 80% thiết bị hỗ trợ mặt đất có động cơ hiện đã sử dụng điện. Trong khi đó, tại sân bay Manchester (Anh), việc bổ sung thêm hai xe khử băng lai đã nâng tỷ lệ phương tiện hỗ trợ mặt đất chạy điện lên khoảng 40%.
Không chỉ dừng ở các phương tiện vận chuyển, Menzies còn đưa vào sử dụng các xe tiếp nhiên liệu hoàn toàn bằng điện tại sân bay London Gatwick và sân bay Copenhagen. Theo doanh nghiệp, những phương tiện này giúp giảm tiếng ồn trong quá trình vận hành, cải thiện chất lượng không khí và cắt giảm lượng phát thải Scope 1 phát sinh trực tiếp từ hoạt động của công ty.
Menzies Aviation đặt mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng 0 trong toàn bộ hoạt động vào năm 2045. Thực tế triển khai tại châu Âu cho thấy quá trình mở rộng mạng lưới sạc đóng vai trò quan trọng đối với tốc độ điện khí hóa. Việc đầu tư đồng thời vào phương tiện và cơ sở hạ tầng giúp doanh nghiệp có thể khai thác hiệu quả đội xe điện cũng như đảm bảo hoạt động liên tục tại các sân bay.
Khi xe điện chưa thể phủ kín, HVO trở thành giải pháp chuyển tiếp
Mặc dù xe điện được xem là hướng đi lâu dài, Menzies Aviation cho rằng không phải mọi sân bay đều đã sẵn sàng cho quá trình điện khí hóa hoàn toàn. Ở những địa điểm còn thiếu hạ tầng hoặc có yêu cầu vận hành đặc thù, doanh nghiệp lựa chọn sử dụng dầu thực vật xử lý bằng hydro (Hydrotreated Vegetable Oil - HVO) như một giải pháp thay thế có lượng phát thải thấp hơn so với dầu diesel truyền thống.
Trong năm 2025, Menzies đã sử dụng khoảng 2 triệu lít HVO, tăng 50% so với năm 2024. Công ty cũng mở rộng việc sử dụng loại nhiên liệu này tại các sân bay London Heathrow và Gatwick. Theo doanh nghiệp, HVO hiện đã thay thế hoàn toàn dầu diesel tại nhiều địa điểm như San Diego, Amsterdam, Los Angeles và Stockholm Arlanda.
Đồng thời, loại nhiên liệu này cũng đang tiếp tục được mở rộng sử dụng tại Anh, các quốc gia Bắc Âu và Tây Ban Nha. Việc kết hợp xe điện với HVO giúp công ty duy trì hiệu quả vận hành trong giai đoạn chuyển đổi, đồng thời giảm phát thải ngay cả tại những nơi chưa đủ điều kiện triển khai hạ tầng sạc hoặc chưa thể thay thế hoàn toàn các phương tiện chuyên dụng.
Menzies đánh giá cách tiếp cận này phản ánh chiến lược giảm phát thải mang tính thực tế hơn, khi mỗi sân bay có điều kiện hạ tầng, yêu cầu vận hành và tốc độ chuyển đổi khác nhau. Thay vì chờ toàn bộ công nghệ hoàn thiện, doanh nghiệp áp dụng song song nhiều giải pháp để từng bước tiến gần hơn tới mục tiêu phát thải thấp.
Không chỉ tập trung vào môi trường, chương trình ESG của Menzies Aviation còn mở rộng sang các mục tiêu về phát triển xã hội. Trong năm 2024, doanh nghiệp đã đạt tỷ lệ nữ giới chiếm 25% trong đội ngũ lãnh đạo cấp cao, hoàn thành mục tiêu phù hợp với sáng kiến 25by2025 của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA).
Ở cấp quản lý trung gian, tỷ lệ nữ giới hiện đạt 29%, tạo nền tảng để công ty hướng tới mục tiêu 40% vào năm 2033. Bên cạnh đó, Menzies cũng triển khai chương trình tuyển dụng người tị nạn với mục tiêu lực lượng lao động này sẽ chiếm 1% tổng số nhân viên toàn cầu vào năm 2026.
Theo doanh nghiệp, các mục tiêu về bình đẳng giới và hòa nhập xã hội được xây dựng song song với chiến lược giảm phát thải nhằm tạo ra một chương trình ESG toàn diện. Việc đặt ra các chỉ tiêu cụ thể cho từng lĩnh vực giúp công ty theo dõi tiến độ, tăng tính minh bạch và duy trì trách nhiệm trong quá trình thực hiện các cam kết phát triển bền vững.
Trong bối cảnh ngành hàng không vẫn đang tìm kiếm những giải pháp dài hạn để giảm phát thải từ hoạt động bay, quá trình điện khí hóa đội phương tiện mặt đất của Menzies Aviation cho thấy vẫn còn nhiều dư địa để cắt giảm khí thải ngay từ các hoạt động hậu cần. Cùng với việc đầu tư hạ tầng sạc và sử dụng nhiên liệu phát thải thấp như HVO, mô hình này đang trở thành một trong những hướng đi đáng chú ý đối với các doanh nghiệp hàng không trong quá trình chuyển đổi sang vận hành bền vững.
*Nguồn: EV Magazine
