Tỷ giá chịu áp lực tăng do bất ổn Trung Đông
Phát biểu tại chương trình Bàn tròn đầu tư: Triển vọng thị trường & các nhóm ngành sau xung đột Trung Đông ngày 4/3, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, đánh giá khi giá dầu tăng, Việt Nam sẽ bị tác động ở nhiều khía cạnh như lạm phát và tỷ giá.
"Bên cạnh việc giá dầu tăng khiến Việt Nam nhập khẩu lạm phát thì còn có tác động gián tiếp thông qua chính sách tiền tệ của các đồng tiền lớn", ông nói.
Theo chuyên gia, giá dầu tăng sẽ khiến lạm phát sẽ quay trở lại. Tuy nhiên, khi chính sách tiền tệ của các ngân hàng Trung ương lớn đang ở trong chu kỳ hạ lãi suất thì sẽ không hạ nhanh như kỳ vọng.
Khi Fed không hạ lãi suất như kỳ vọng thì sẽ tác động đến tỷ giá UDS/VND. Ngay khi có những thông tin về cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran thì chỉ số DXY đã tăng trở lại.
Điều này dẫn tới tỷ giá sắp tới sẽ có thể biến động tăng, NHNN sẽ phải thông qua các công cụ hay các kênh lãi suất để kiểm soát tỷ giá trong thời gian tới, ông Tuấn dự báo.
Ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital. (Ảnh chụp màn hình).
Mặc dù vậy, CEO AFA Capital đánh giá, trong năm 2026, các vấn đề về lãi suất và tỷ giá không còn nghiêm trọng như 2025 bởi vì năm nay, tăng trưởng tín dụng đã đặt ra mục tiêu khiêm tốn hơn là 15%.
Thị trường tiền tệ hiện vẫn đang vận động theo kịch bản cơ sở. Lãi suất liên ngân hàng tăng mang tính cục bộ, xuất phát từ việc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ động hút bớt thanh khoản để ổn định tỷ giá, thay vì tín hiệu thắt chặt diện rộng.
Với cơ chế điều hành bơm – hút linh hoạt qua OMO, mặt bằng lãi suất và tỷ giá nhiều khả năng được giữ ổn định, rủi ro hệ thống không ở trạng thái căng thẳng như năm 2025, ông Tuấn nhìn nhận.
Tuy nhiên, một điểm bất thường là đầu năm 2026, lãi suất liên ngân hàng biến động mạnh do cảng thẳng thanh khoản mang tính chu kỳ, phản ánh rủi ro lệch pha vốn ngắn hạng trong hệ thông ngân hàng.
Thông thường sau tết thanh khoản trên thị trường liên ngân hàng không phải là mùa cao điểm tuy nhiên, sau khi có thông tin về cuộc xung đột ở Trung Đông, NHNN đã phải hút một lượng lớn tiền về để đảm bảo tỷ giá. Điều này khiến lãi suất liên ngân hàng ngày 2/3 tăng lên mức trên 10%.
Ba kịch bản giá dầu và tác động đến Việt Nam
Ba kịch bản giá dầu tác động đến các yếu tố vĩ mô trong nước và quốc tế. (Nguồn: AFA Capital).
Về dài hạn, ông Tuấn đưa ra ba kịch bản giá dầu. Với kịch bản thứ nhất, giá dầu chưa chạm tới mốc 80 USD/thùng thì mức lạm phát mục tiêu trên 2% của Mỹ chưa bị kích hoạt. Nhưng ở kịch bản thứ hai khi chiến sự tại Trung Đông khiến giá dầu vượt 80 USD/thùng các chính sách tiền tệ của Mỹ sẽ bị thắt chặt, qua đó tác động đến Việt Nam.
"Ngay cả khi giá dầu tăng nhưng thời gian neo giá ở mức cao không quá dài thì không cũng không quá tiêu cực. Giá dầu có thể tăng sau đó tình hình chiến sự giảm bớt khiến giá dầu giảm, từ đó nhanh chóng giảm tác động đến Việt Nam", ông Tuấn cho hay.
Còn ở kịch bản xấu nhất là chiến sự kéo dài, giá dầu tăng cao lên mức 90 – 100 USD/thùng và giữ giá này thời gian dài thì chắc chắn sẽ tác động mạnh mẽ đến Việt Nam.
"Giá dầu sẽ tác động thẳng vào chi phí logistics, giá cả hàng hoá qua đó gây áp lực lên lạm phát của Việt Nam và các nước lớn. Tuy nhiên, theo tôi xác xuất của trường hợp này khá thấp", CEO AFA Capital nhận định.
Iran đóng góp khoảng 5% nguồn cung dầu toàn cầu, đồng thời eo biển Hormuz là “nút thắt” chiến lược quan trọng nhất đối với dòng chảy dầu mỏ thế giới, mỗi ngày lưu lượng khoảng 20 triệu thùng dầu (tương đương 20% lượng tiêu thụ toàn cầu) và 20% giao dịch khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) thế giới.
Như vậy, không chỉ giá dầu tăng do thiếu nguồn cung dầu thô mà giá cước vận chuyển và phí bảo hiểm cho các tàu chở dầu sẽ tăng vọt khiến giá dầu tăng vọt.
Tại Họp báo Chính phủ chiều 4/3, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà, cũng cho biết do tình hình Trung Đông căng thẳng nên mấy ngày gần đây tỷ giá có nhích lên và có tăng lên so với cuối năm 2025. Tính đến trưa 4/3, tỷ giá liên ngân hàng là 26.220 VND/USD.
Theo Phó Thống đốc, bối cảnh quốc tế đã và đang diễn biến phức tạp, khó lường, trong khi nền kinh tế Việt Nam có độ mở cao, chịu tác động trực tiếp, đồng thời vừa phải duy trì tăng trưởng kinh tế cao vừa cần duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.
Phó Thống đốc cho biết thêm diễn biến leo thang căng thẳng địa chính trị, quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu tăng cao (có thời điểm ở mức 8-13%), tạo áp lực lên lạm phát của các quốc gia.
Các Ngân hàng Trung ương lớn trên thế giới trở nên thận trọng hơn trong việc hạ lãi suất, có Ngân hàng Trung ương đã phát tín hiệu về khả năng tăng lãi suất sớm trong tháng 3 để kiểm soát lạm phát, tạo sức ép lên tỷ giá và thị trường tiền tệ trong nước.
Ông Hà cho biết trong thời gian tới, NHNN sẽ theo sát tình hình để điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.
