Tháng 8/2026, giới công nghệ và đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) bất ngờ chứng kiến một sự kiện biến động nhân sự cấp cao tại Google khi cùng lúc 4 nhà khoa học AI hàng đầu của tập đoàn này chính thức rời đi để thành lập một công ty khởi nghiệp mang tên Discovery Loop.
Trong số 4 nhà đồng sáng lập, bên cạnh những tên tuổi như Jeff Dean, Sanjay Ghemawat và Oriol Vinyals, có sự xuất hiện của Lê Viết Quốc (Quoc V. Le) - một nhà khoa học máy tính người gốc Việt với bề dày 15 năm đóng góp vào các nền tảng AI cốt lõi của Google.
Sự ra đời của Discovery Loop ngay lập tức thu hút dòng vốn lớn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm, thiết lập các mức định giá tỷ đô được coi là "điên rồ" trên thị trường chỉ trong thời gian ngắn.
"Quái kiệt AI" đến từ Hương Thủy, Hà Tĩnh
Ông Lê Viết Quốc (thứ ba, từ trái sang phải) cùng các nhà đồng sáng lập Discovery Loop. Ảnh: Wired
Ông Lê Viết Quốc sinh năm 1982 tại Hương Thủy, Hà Tĩnh. Lộ trình học thuật của ông bắt đầu tại Đại học Quốc gia Úc (ANU), nơi ông theo học bằng Cử nhân Khoa học Máy tính từ năm 2002 đến 2006.
Tại ANU, ông đạt hạng First Class Honours, nhận danh hiệu Học giả Xuất sắc cấp Cử nhân (Undergraduate Distinguished Scholar) vào tháng 1/2004 và có thời gian làm việc cùng chuyên gia Alex Smola.
Giai đoạn 2004 - 2007, ông đảm nhận vị trí Trợ lý Nghiên cứu tại NICTA (Canberra, Úc), tập trung vào các phương pháp học máy bao gồm Kernel Methods, Structured Output Prediction, Optimization và Machine Learning to Rank.
Trong năm 2006, ông thực tập tại Microsoft ở Redmond (Mỹ) với trọng tâm nghiên cứu về LambdaRank, đồng thời có giai đoạn là Nghiên cứu viên khách mời tại Viện Điều khiển học Sinh học Max Planck ở Tuebingen, Đức (2006 - 2007).
Từ năm 2007, ông chuyển đến Mỹ, bắt đầu chương trình Tiến sĩ (PhD) Khoa học Máy tính tại Đại học Stanford và hoàn thành chương trình học vào năm 2013.
Dấu ấn 15 năm tại Google Brain
Tháng 8/2011, Lê Viết Quốc gia nhập dự án học sâu quy mô lớn của Google, sau này được biết đến với tên gọi Google Brain, đảm nhận vị trí Nghiên cứu viên khoa học (Research Scientist). Ông là một trong những thành viên sáng lập của dự án này, sát cánh cùng Andrew Ng, Jeff Dean và Greg Corrado.
Tại Google, ông dẫn dắt các nghiên cứu học không giám sát quy mô lớn trong giai đoạn đầu, nổi bật là mô hình học cách nhận diện mèo từ các khung hình YouTube.
Năm 2014, cùng với Ilya Sutskever và Oriol Vinyals, ông giới thiệu phương pháp học chuỗi sang chuỗi (sequence-to-sequence learning). Khung mã hóa - giải mã (encoder-decoder) của công trình này trở thành nền tảng cho hệ thống dịch máy nơ-ron.
Đến năm 2024, bộ ba tác giả đã được trao giải thưởng NeurIPS Test of Time Award cho bài báo khoa học về seq2seq.
Tháng 8/2014, MIT Tech Review đưa ông vào danh sách "35 nhà đổi mới dưới 35 tuổi" (TR35). Năm 2017, ông khởi xướng dự án AutoML của Google Brain, sử dụng tìm kiếm kiến trúc mạng nơ-ron để tự động thiết kế mạng lưới.
Hướng nghiên cứu này đã tạo ra EfficientNet. Lê Viết Quốc còn đóng vai trò nhà khoa học chính đứng sau dự án AutoML-Zero, một dự án sử dụng thuật toán học máy để tự động xây dựng các sản phẩm AI, đồng thời tham gia phát triển mô hình đàm thoại Meena (sau đổi tên thành LaMDA), phương pháp gợi ý chuỗi suy nghĩ (chain-of-thought prompting) và AlphaGeometry.
Hồ sơ năng lực của ông được ghi nhận thông qua bảng xếp hạng Google Scholar - nằm trong nhóm các nhà nghiên cứu AI được trích dẫn nhiều nhất, cùng các chứng nhận kỹ năng học máy, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn từ nhiều đồng nghiệp tại Google cũng như các chuyên gia như Ilya Sutskever, Christian Szegedy hay Josh Patterson.
Cuộc rời đi và sự ra đời của Discovery Loop
Tháng 8/2026, Lê Viết Quốc chính thức rời vị trí tại Google sau 15 năm 1 tháng gắn bó. Cùng thời điểm, ba cộng sự lâu năm của ông cũng đệ đơn từ chức để cùng nhau thành lập Discovery Loop. Nhóm đồng sáng lập này bao gồm:
Jeff Dean - cựu Giám đốc khoa học của Google DeepMind và Google Research, đồng sáng lập Google Brain, người có 27 năm làm việc tại công ty.
Sanjay Ghemawat - gia nhập Google từ năm 1999, người phát triển các công nghệ điện toán phân tán nền tảng.
Oriol Vinyals - cựu Phó chủ tịch nghiên cứu tại DeepMind, trưởng nhóm kỹ thuật cho mô hình AI Gemini. Và Lê Viết Quốc.
Lê Viết Quốc. Đồ hoạ: MIT.
Ý tưởng khởi nghiệp xuất hiện chỉ vài tuần trước khi họ chính thức rời đi. 4 người không chỉ là đồng nghiệp mà còn là bạn bè thường xuyên đi nghỉ mát cùng nhau.
Trong một cuộc phỏng vấn, Jeff Dean - người giữ vai trò CEO của Discovery Loop, cho biết họ bắt đầu nhận thấy tiềm năng của AI trong việc tự động hóa các chu trình khoa học và kỹ thuật.
Discovery Loop được đăng ký dưới hình thức công ty vì lợi ích cộng đồng. Mục tiêu của startup này là xây dựng các hệ thống AI tự động hóa các vòng lặp thực nghiệm trong học máy, khoa học và kỹ thuật thông qua việc thực thi song song hàng nghìn thí nghiệm. Hệ thống AI được định hướng hành động như một cộng sự giải quyết vấn đề thực tế chứ không đơn thuần là một công cụ.
Lộ trình ban đầu của Discovery Loop là tự biến mình thành khách hàng đầu tiên. Các vòng lặp thí nghiệm tự trị sẽ được hướng tới việc cải thiện các thuật toán học máy của chính công ty, sau đó phần mềm cải tiến này sẽ trở thành lõi của một hệ thống AI giải quyết các vấn đề trong các lĩnh vực khác như sinh học, thiết kế chip và vật liệu.
Nói về mục tiêu này, Lê Viết Quốc chia sẻ: "Tôi rất hào hứng với việc tự động hóa học máy. Có thể chúng tôi sẽ khám phá ra một kiến trúc transformer khác".
Định giá thị trường và phản ứng của giới đầu tư
Quá trình gọi vốn của Discovery Loop diễn ra kín đáo thông qua các cuộc họp tại nhà của Jeff Dean và văn phòng của nhà đầu tư trên đường Sand Hill.
Các nhà sáng lập chỉ sử dụng một bản trình bày phác thảo lý lịch và cách tiếp cận, liệt kê các dự án họ từng thực hiện như Google Search, Ads, Gemini, Gmail.
Bản trình bày này không sử dụng AI để tạo ra và được một cựu lãnh đạo sản phẩm Google gọi là "một trong những bản trình bày chất lượng nhất từng được tạo ra".
Nhà đầu tư Vinod Khosla tại Khosla Ventures nhận định cốt lõi của Discovery Loop nằm ở việc biến AI thành một nhà nghiên cứu, khác với việc con người sử dụng AI để thực hiện nghiên cứu.
Khosla Ventures cùng Radical Ventures là hai đơn vị dẫn dắt vòng gọi vốn ban đầu, với sự tham gia của Lightspeed, Kleiner Perkins và Doerr Capital. Ông Jordan Jacobs, đối tác quản lý của Radical Ventures, sẽ tham gia vào hội đồng quản trị của công ty.
Về mặt tài chính, Business Insider đưa tin Discovery Loop đã huy động được 1 tỷ USD ở mức định giá khoảng 10 tỷ USD chỉ vài tuần trước tháng 9/2026. Tính đến ngày 12/9/2026, theo Bloomberg, công ty tiếp tục huy động vòng vốn mới với mục tiêu định giá khoảng 50 tỷ USD.
Sự kiện rời đi của nhóm kỹ sư đã tạo ra tác động trực tiếp đến Google. CEO của Alphabet, Sundar Pichai, đã tổ chức nhiều cuộc họp nhằm thuyết phục nhóm giữ lại thẻ nhân viên nhưng không thành công.
Dù vậy, Alphabet cuối cùng đã đồng thuận trở thành nhà đầu tư sáng lập và đối tác đám mây, cung cấp năng lực tính toán cho Discovery Loop trong năm đầu tiên, đồng thời duy trì hợp tác về khung nghiên cứu cho hệ thống máy học và hạ tầng.
Hiện tại, Discovery Loop vẫn đang duy trì trạng thái ẩn danh (stealth), chưa tiến hành thuê mướn văn phòng hay tuyển dụng đội ngũ, chỉ có một vị trí đang được tuyển trên trang nghề nghiệp.
Công ty đang đối mặt với bài toán chứng minh hiệu quả hoạt động: Liệu những công trình khoa học do hệ thống tự động hóa của họ tạo ra có đủ sức bù đắp lại khoảng trống nhân sự mà chính họ vừa để lại tại Google hay không.
