Sau thời gian phẫu thuật cố định lại xương, anh L.V.D. (30 tuổi, trú tại huyện Củ Chi, TPHCM) tiếp tục quá trình tập phục hồi chức năng. Người đàn ông này từng không nghĩ rằng mình có thể vượt qua được tai nạn.
Đa chấn thương nghiêm trọng, thách thức lớn nhất ở khâu gây mê
Anh D. làm nghề shipper. Cuối tháng 11/2025, khi đang đi giao hàng, anh bất ngờ ngã xe, cơ thể đập mạnh xuống mặt đường. Anh được đưa vào cấp cứu trong tình trạng đau đớn dữ dội, hạn chế vận động, nhiều vùng trầy xước. Kết quả chụp X-quang cho thấy anh bị đa chấn thương nghiêm trọng, gãy xương mâm chày, đầu trên xương mác, mắt cá trong và xương bàn tay.
Trước tổn thương phức tạp, các bác sĩ chỉ định phẫu thuật để đưa các mảnh xương gãy về đúng vị trí giải phẫu, cố định xương nhằm tránh tổn thương mô lành và giúp người bệnh sớm phục hồi khả năng vận động. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất lại không nằm ở kỹ thuật chỉnh hình mà ở khâu gây mê.
Khai thác tiền sử bệnh, các bác sĩ phát hiện anh D. viêm cột sống dính khớp từ năm 8 tuổi nhưng chưa từng được điều trị. Trải qua nhiều năm tiến triển âm thầm, bệnh khiến nhiều đoạn cột sống của bệnh nhân dính liền, cứng khớp nghiêm trọng. Cột sống cổ và cột sống lưng bị gù, bệnh nhân không thể nằm ngửa, lồng ngực hạn chế giãn nở, khả năng vận động gần như “đóng băng”.
4 phương án dự phòng
Trong khi đó, để gây mê toàn thân trước phẫu thuật, bác sĩ thường phải đặt nội khí quản nhằm kiểm soát đường thở. Với một cột sống biến dạng nặng, không còn độ đàn hồi, việc ngửa cổ hay ưỡn cổ để đặt ống nội khí quản tiềm ẩn nguy cơ làm gãy cột sống, đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.
Bài toán đặt ra cho ê-kíp là làm thế nào để gây mê an toàn cho một bệnh nhân gần như không thể di động cột sống.
Trước tình huống hiếm gặp, ê-kíp gây mê hồi sức đã xây dựng 4 phương án dự phòng gồm: Gây tê tủy sống; gây mê và đặt mask thanh quản; gây mê bằng ống soi mềm để đặt nội khí quản và phương án cuối cùng là mở khí quản qua da trong trường hợp bất khả kháng.
Khi vào phòng mổ, phương án gây tê tủy sống được thực hiện đầu tiên nhưng thất bại do các đốt sống dính liền, khe đốt sống hẹp, không thể đưa kim vào đúng vị trí. Ê-kíp buộc phải chuyển sang phương án gây mê và đặt mask thanh quản - một kỹ thuật khó. Sau khoảng 10 phút căng thẳng, mask thanh quản đã được đặt thành công, đảm bảo đường thở an toàn cho bệnh nhân.
Bác sĩ chuyên khoa II Chung Nguyễn Anh Hùng cho biết, do không thể gây tê cho anh D. và việc đặt nội khí quản tiềm ẩn nguy cơ cao, đặt mask thanh quản được ưu tiên vì mức độ xâm lấn thấp và giúp người bệnh hồi phục nhanh hơn.
Tuy nhiên, đây là kỹ thuật chỉ áp dụng cho các ca mổ có thời gian ngắn và yêu cầu bác sĩ phải kiểm soát đường thở cực kỳ chặt chẽ trong suốt quá trình phẫu thuật.
Khi đường thở đã được kiểm soát, đội ngũ bác sĩ chỉnh hình vi phẫu nhanh chóng tiến hành phẫu thuật cố định xương. Bệnh nhân được đặt nẹp mâm chày, bắt vít mắt cá trong và điều trị bảo tồn các xương ngón tay. Các thao tác được thực hiện chính xác, khẩn trương để hạn chế tối đa biến chứng.
Khi nghe bác sĩ nói ca mổ rất khó vì cột sống bị dính khớp, anh D. tưởng rằng mình không còn cơ hội. Khi tỉnh lại trên giường hồi sức và không gặp biến chứng, người đàn ông này đã xúc động cảm ơn y bác sĩ. Hiện, anh D. được hướng dẫn tập vật lý trị liệu dưới sự hỗ trợ của kỹ thuật viên phục hồi chức năng.
