Trao đổi nhanh với PV Dân Việt sáng nay 1/3 về tình hình tại Iran hai ngày qua, TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính - ngân hàng, người Mỹ gốc Việt thừa nhận, các tác động của cuộc không kích giữa Mỹ, Israel và Iran, cùng với việc mở rộng phạm vi không kích của Iran ra các cơ sở lợi ích của Mỹ ở Trung Đông tiềm tàng một cuộc chiến khu vực, tác động tai hại đến nền kinh tế toàn cầu.
Ngành xăng dầu chịu tác động lớn, áp lực tới vĩ mô
“Thị trường vàng và dầu thô chắc chắn sẽ tăng rất mạnh khi mở phiên thứ Hai tuần tới. Ngược lại, thị trường chứng khoán toàn cầu sẽ suy giảm. Đây là lo ngại lớn của các nền kinh tế thế giới trước xung đột toàn cầu. Cách Mỹ, Israel tiến hành không kích Iran trong ngày cuối tuần cũng là động thái giảm thiệt hại tức thì, để thị trường tài chính Mỹ có khoảng trống để tái cấu trúc”, ông Hiếu phân tích.
Ông cũng đặc biệt nhấn mạnh, sự kiện này sẽ dẫn tới việc thị trường tài chính thế giới biến động lớn. Điều này bất lợi cho Mỹ, có lợi cho Nga và Trung Quốc.
TS Hiếu phân tích thêm, thị trường tài chính toàn cầu đang ở trạng thái rủi ro lớn, khi các cuộc xung đột trên khắp nơi đồng loạt nổ ra. Chiến sự Nga và Ukraine vẫn rất căng thẳng, tình hình Venezuela, Cuba đang rất mong manh, xung đột quân sự lan rộng giữa Mỹ, đồng minh với Iran và đặc biệt đụng độ giữa Pakistan và Afghanistan đe doạ biến thành cuộc chiến tranh tổng lực. Rõ ràng, đây là những biến động khó lường cho kinh tế và thị trường tài chính thế giới thời gian tới.
Đối với khu vực châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á và Việt Nam, TS Hiếu nhận định rằng mặc dù tác động không diễn ra một cách trực tiếp, song do nhiều thị trường trong khu vực vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung dầu thô và các sản phẩm xăng dầu thành phẩm từ thị trường thế giới, nên bất ổn tại Trung Đông có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng.
“Các nước châu Á và Đông Nam Á hiện đang nhập khẩu lượng lớn dầu thô từ Trung Đông về chế biến, trong khi, chuỗi cung ứng xăng dầu thành phẩm ở châu Á lại phụ thuộc vào Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan, Singapore, Malaysia… Chính vì vậy, những biến động giá dầu về ngắn hạn sẽ rất lớn đối với các nền kinh tế", ông Hiếu cho hay.
TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia, nhà phân tích tài chính, người Mỹ gốc Việt. (Ảnh: NVCC)
Trả lời PV Dân Việt, TS Bùi Trinh, chuyên gia kinh tế độc lập cho rằng: Tác động của cuộc chiến Mỹ, Israel với Iran về dài hạn là khó có thể xảy ra khi các bên chắc chắn sẽ không muốn mở rộng cuộc chiến ra phạm vi toàn khu vực Trung Đông, nơi có lợi ích dầu mỏ của các nước lớn.
“Chắc chắn Mỹ và Iran và một bên thứ 3 sẽ tìm cách ngừng cuộc giao tranh hoặc chỉ giới hạn như hiện nay, để tránh sự đổ vỡ hàng loạt. Iran cũng cần lời giải cho vấn đề eo biển Hormuz, một bản thoả thuận bị nước này đưa ra để đàm phán với Mỹ nhưng bất thành. Mỹ cũng cần tìm lời giải cho lợi ích đồng minh tại Trung Đông khi hàng loạt căn cứ bị tấn công và thái độ của Nga, Trung Quốc trong cuộc xung đột này sẽ ảnh hưởng đến động thái tiếp theo của Mỹ, Israel và Iran…”, ông Trinh nói.
Với Việt Nam, ông cho rằng, chúng ta đang nhập khẩu lượng lớn dầu thô từ Trung Đông, đối tác lớn là Kuwait - nhà máy Nghi Sơn. Việc dầu thô tăng giá, tác động trực tiếp làm chi phí đầu vào tăng vọt, tác động tới biên lợi nhuận của các doanh nghiệp trong lĩnh vực xăng, dầu. Đồng thời, tác động tiêu cực đến kinh tế vĩ mô như: tốc độ tăng trưởng GDP suy giảm, lạm phát gia tăng.
Làm "nóng" thị trường tài sản, tổn hại đến thị trường vốn
TS Bùi Trinh, chuyên gia kinh tế độc lập - Ảnh: Dân Việt
“Với Việt Nam, tác động của cuộc chiến này không chỉ dừng lại ở giá dầu, giá xăng mà còn gây rủi ro lên thị trường tài sản. Hơn 1 năm qua, giá vàng như “con ngựa bất kham”. Trước đây, những biến động thế giới tác động không nhiều đến thị trường kim loại quý, nhưng hiện nay lại nhạy cảm, khiến thị trường tài sản tích trữ này tăng vọt, gây bất ổn cho nền kinh tế”, ông Trinh nói.
Theo ông Trinh, trong khi Việt Nam chưa có giải pháp hữu hiệu nào đối với giá vàng và khai thác vàng trong dân ra để tăng trưởng, phát triển, những tin xấu trên thị trường thế giới ngày càng làm cho tâm lý đầu cơ, tích trữ tăng lên. Điều này tổn hại đến thị trường vốn, đầu tư sản xuất và nguy cơ vàng hoá nền kinh tế gia tăng.
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế - tài chính"Logistics tăng vọt, tác động tiêu cực tới xuất nhập khẩu" Trong bối cảnh căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran vừa có những bước leo thang nghiêm trọng, kinh tế Việt Nam không tránh khỏi những tác động dây chuyền do độ mở của nền kinh tế rất lớn. Chiến tranh diễn ra tại khu vực vận chuyển dầu mỏ lớn của thế giới có thể tạo ra áp lực lạm phát. Trong đó, giá dầu thế giới nhiều khả năng sẽ gia tăng đẩy chi phí xăng dầu trong nước lên cao, tác động trực tiếp tới chỉ số CPI. Đồng thời, tâm lý trú ẩn an toàn khiến đồng USD mạnh lên, gây áp lực lạm phát, làm tăng chi phí nhập khẩu nguyên liệu. Bên cạnh đó, chi phí logistics cũng sẽ tăng vọt, bởi những khu xảy ra chiến sự là con đường vận chuyển hàng hóa từ các nước châu Âu sang châu Á và ngược lại bị ảnh hưởng khiến cước vận tải biển và bảo hiểm hàng hải tăng mạnh. Điều này cũng khiến hàng hóa xuất nhập khẩu chịu tác động, có thể ảnh hưởng đến kim ngạch xuất khẩu. Ngoài ra, nếu xung đột kéo dài làm kinh tế toàn cầu chậm lại, nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam sẽ sụt giảm. Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị, giá vàng thế giới thường tăng mạnh. Điều này khiến giá vàng trong nước sẽ tăng theo, từ đó, các doanh nghiệp kinh doanh vàng có thể hưởng lợi từ nhu cầu tích trữ và biến động giá tăng cao. |
