Các tàu neo đậu ở eo biển Hormuz ngoài khơi Bandar Abbas, Iran, ngày 17/6/2026 (Ảnh: ISNA/AP)
Mỹ hôm 18/6 đã dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với Iran. Các tàu chở dầu bắt đầu tự do di chuyển qua eo biển Hormuz sau nhiều tháng không thể đi qua tuyến đường thủy quan trọng này, khi thỏa thuận sơ bộ chấm dứt chiến tranh có hiệu lực.
Ít nhất 3 tàu chở dầu đã rời Iran và vượt qua vòng phong tỏa quân sự của Mỹ mà không bị chặn lại. Một trang web theo dõi vận tải biển cho biết các tàu này chở tổng cộng 5 triệu thùng dầu thô của Iran. Bên cạnh đó, có 3 tàu chở khoảng 6 triệu thùng dầu từ Saudi Arabia.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết hoạt động vận chuyển đã được bình thường hóa tại các cảng phía Nam của Iran, nhưng nói thêm rằng eo biển Hormuz vẫn chịu sự giám sát và kiểm soát bởi quân đội Iran. Và việc đi qua tuyến đường thủy quan trọng này vẫn cần sự phối hợp của lực lượng Tehran. Lần đầu tiên sau 110 ngày, các tàu thuộc sở hữu của các công ty lớn đang đi qua eo biển Hormuz sau khi bị mắc kẹt ở đây kể từ tháng 2.
Ông Phillip Belcher - Giám đốc hàng hải của Intertanko, một nhóm thương mại dành cho các chủ sở hữu tàu chở dầu độc lập toàn cầu - thông tin rằng tuyến đường chính ở trung tâm eo biển Hormuz vẫn bị đóng cửa. Ước tính có khoảng 80 quả thủy lôi cần được rà phá.
Các tàu đang di chuyển theo tuyến đường phía Bắc nhỏ hơn, đi qua vùng biển của Iran và tuyến đường phía Nam, sau đó qua vùng biển của Oman.
Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay dầu mỏ sẽ tiếp tục được lưu thông trở lại trong khu vực, góp phần ổn định nguồn cung cho thị trường toàn cầu.
Xung đột Iran đã làm gián đoạn hơn 14 triệu thùng dầu mỗi ngày từ khu vực Trung Đông (Ảnh: AP)
Giới chức Mỹ cho biết Iran đang thực hiện đúng những cam kết ban đầu. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định hoạt động vận tải và xuất khẩu năng lượng qua eo biển Hormuz sẽ cần thêm thời gian để phục hồi hoàn toàn.
Sau hơn 3 tháng gián đoạn bởi xung đột, hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz đang dần được khôi phục theo thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran. Cơ quan Năng lượng Quốc tế hoan nghênh việc nối lại lưu thông tại eo biển Hormuz, đồng thời kêu gọi duy trì tuyến đường này mở cửa vô điều kiện nhằm bảo đảm ổn định thị trường năng lượng toàn cầu.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf nhấn mạnh eo biển Hormuz sẽ không thể trở về trạng thái như trước chiến tranh, dù các tàu chở dầu đã bắt đầu lưu thông trở lại. Ông khẳng định Iran có quyền thực thi chủ quyền tại tuyến hàng hải này và sẽ thu phí các dịch vụ hàng hải đối với tàu thuyền quá cảnh.
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng hàng đầu thế giới. Theo ước tính, cuộc xung đột kéo dài hơn 3 tháng qua đã làm gián đoạn hơn 14 triệu thùng dầu mỗi ngày từ khu vực Trung Đông.
