Theo Sci-News, loài "cá mập đi bộ" mới được đặt danh pháp là Hemiscyllium dudgeonae, một thành viên mới của chi Hemiscyllium.
Chúng thuộc nhóm những con cá mập sống ở rạn san hô, có khả năng sử dụng 4 vây để "đi bộ" trên đáy biển, nên được gọi là cá mập đi bộ.
Cá mập đi bộ Hemiscyllium dudgeonae - Ảnh: M.V. Erdmann
Cá mập đi bộ bao gồm 10 loài cá mập thảm có đặc điểm tương tự nhau, việc nhận dạng chúng dựa vào các hoa văn màu sắc đặc trưng, dấu chỉ di truyền và sự phân bố giới hạn theo địa lý.
Cá mập đi bộ có kích thước nhỏ, chủ yếu hoạt động về đêm, sống ở tầng đáy, thường đạt chiều dài tổng thể từ 70–80 cm, với cá thể lớn nhất từng được ghi nhận là 107 cm.
Chi Hemiscyllium này gồm những loài đặc hữu của Úc và đảo New Guinea, một khu vực trùng khớp với điểm nóng toàn cầu về sự đa dạng của cá mập thảm, với lịch sử kiến tạo và mực nước biển phức tạp.
Chúng thường được tìm thấy ở đáy các vùng nước ven bờ nông, bao gồm các rạn san hô, thảm cỏ biển và rừng ngập mặn, thường ở độ sâu dưới 10 m, nhưng cũng có loài được ghi nhận ở độ sâu lên tới 50 m.
Do khả năng di chuyển hạn chế và lối sống ở tầng đáy, cá mập đi bộ có phạm vi hoạt động cực kỳ hẹp, chỉ từ vài trăm mét vuông đến vài km vuông.
Bên cạnh đó, loài cá mập này đẻ ra các bọc trứng nhỏ hình bầu dục, vốn nhanh chóng chìm xuống đáy biển, càng làm hạn chế khả năng lan rộng của quần thể.
Loài mới được phát hiện trong các cuộc khảo sát được tiến hành từ năm 2023 đến năm 2025 tại tỉnh Milne Bay của Papua New Guinea.
Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Journal of the Ocean Science Foundation, nhóm tác giả dẫn đầu bởi tiến sĩ Christine Dudgeon từ Đại học Sunshine Coast (Úc) cho biết loài mới sở hữu vẻ ngoài độc đáo với các đốm tàn nhang màu nâu xen kẽ với các đốm và vạch màu trắng trên khắp cơ thể, cùng với một đốm lớn giống như hình con mắt ở phía sau đầu.
Bằng chứng di truyền cho thấy loài mới này có mối quan hệ họ hàng gần gũi với loài Hemiscyllium michaeli đã biết.
Các nhà nghiên cứu cũng cảnh báo rằng loài Hemiscyllium dudgeonae có thể rất dễ bị tổn thương do phạm vi phân bố có vẻ hạn chế của chúng, có thể sẽ được đưa vào Sách Đỏ IUCN sau những bước nghiên cứu tiếp theo.
