Ảnh minh họa: rawpixel.com
Đây được xem là nỗ lực mới nhất của Nhà Trắng nhằm khôi phục tầm nhìn được ông Donald Trump đưa ra từ thời tranh cử về một mức thuế quan bao trùm gần như toàn cầu. Trước đó, vào tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ chính sách "thuế quan tương hỗ" (từ 10% đến 50%) mà ông áp đặt vào năm ngoái theo luật tình trạng khẩn cấp quốc gia nhằm thu hẹp thâm hụt thương mại của Mỹ.
Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, ông Trump đã phản ứng bằng cách áp dụng mức thuế 10% tạm thời trong 150 ngày. Mức thuế tạm thời này sẽ hết hạn vào lúc 12h01 sáng 24/7 giờ Bờ Đông của Mỹ.
Các mức thuế mới sẽ chính thức có hiệu lực vào đúng thời điểm đó, trong đó các hàng hóa đang trên đường vận chuyển sẽ được miễn trừ cho đến 12h01 ngày 28/7.
Được công bố trên Công báo Liên bang ngày 23/7, các mức thuế mới ảnh hưởng đến 99,4% lượng hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ. Tuy nhiên, lệnh này vẫn bao gồm nhiều danh mục được miễn trừ như dầu mỏ, khí đốt, phân bón và một số mặt hàng thực phẩm nhất định.
Đáng chú ý, đợt áp thuế mới này được thực thi theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Điều này cho phép chính quyền duy trì một "mức sàn thuế quan" đối với gần như toàn bộ hàng nhập khẩu của Mỹ bất chấp bước lùi từ phán quyết của Tòa án Tối cao.
Giới chuyên gia nhận định, thuế quan dựa trên Mục 301 ít phải đối mặt với rủi ro pháp lý hơn so với các mức thuế bị bác bỏ trước đây, do Mục này đã từng vượt qua nhiều thách thức pháp lý tại tòa án.
Mức thuế được áp dụng sẽ phụ thuộc vào nỗ lực thực thi luật chống lao động cưỡng bức của từng quốc gia.
Mức 10% áp dụng cho các quốc gia được đánh giá là đã có luật chống lao động cưỡng bức đầy đủ, bao gồm: Argentina, Bangladesh, Anh, Campuchia, Canada, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Ấn Độ, Indonesia, Jordan, Malaysia, Mexico, Pakistan, Sri Lanka, cùng Trinidad và Tobago. Ấn Độ là một trong số những quốc gia được chuyển xuống mức 10% sau khi có các hành động và luật pháp mới kể từ khi đề xuất thuế quan được đưa ra.
Mức 10% hoặc 12,5% áp dụng với EU, Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Sĩ.
Mức 12,5% áp dụng cho 38 quốc gia khác, bao gồm cả Trung Quốc, do bị đánh giá là có lệnh cấm lao động cưỡng bức không đạt yêu cầu.
Ngoài các mặt hàng cơ bản như dầu khí hay phân bón, nhiều hàng hóa khác cũng sẽ được miễn thuế. Trong đó bao gồm các mặt hàng đã phải chịu thuế an ninh quốc gia theo Mục 232 (như ô tô, thép, nhôm và đồng), hoặc hàng hóa tuân thủ Thỏa thuận Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) do chuỗi cung ứng Bắc Mỹ hội nhập sâu rộng và tỷ lệ nội địa hóa Mỹ cao.
