Miền Trung vào cao điểm mưa bão
Khi những trận mưa lớn ở Nam bộ giảm dần thì ở miền Trung lại gia tăng do dải hội tụ nhiệt đới dịch chuyển dần ra phía bắc. Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia (NCHMF), đợt mưa này sẽ còn kéo dài và gây mưa lớn trên khu vực từ Nghệ An đến Quảng Trị đến ngày 26.9, sau đó giảm dần.
Tuy nhiên, trong giai đoạn từ nay đến 20.10, trên khu vực Biển Đông có khả năng xuất hiện khoảng 2 cơn bão (áp thấp nhiệt đới) và có 1 cơn đổ bộ vào đất liền. Do đó, cả nước sẽ tiếp tục xuất hiện một số đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng. Không khí lạnh ở phía bắc có khả năng tiếp tục xuất hiện tràn xuống phía nam ảnh hưởng đến thời tiết Bắc bộ và bắc Trung bộ.
Th.S Lê Thị Xuân Lan, chuyên gia khí tượng thủy văn, giải thích: Dải hội tụ đới dịch có lúc mạnh, lúc yếu và chịu sự tương tác với không khí lạnh, nên khi nó xuất hiện ở đâu thì khu vực đó có mưa lớn. Thông thường trong tháng 10, dải hội tụ này thường xuất hiện trên khu vực miền Trung nên giai đoạn này là cao điểm của mùa mưa. Khoảng 10 ngày đầu tháng 10 có khả năng xuất hiện bão hoặc áp thấp nhiệt đới ở phía đông Philippines và vào Biển Đông, gây nên đợt mưa lớn cho các tỉnh thành miền Trung. Trong 20 ngày cuối tháng 10, khả năng sẽ xuất hiện thêm 1 cơn bão (áp thấp nhiệt đới) kéo theo các đợt mưa lớn.

Mưa lũ tiếp tục diễn biến bất thường trên cả nước, đặc biệt là khu vực miền Trung
ẢNH: PHẠM HỮU
Trên khu vực Nam bộ, gió tây nam sẽ mạnh lên khi có bão và áp thấp xuất hiện trên Biển Đông, gây mưa lớn cho khu vực. Với xu hướng hoạt động mạnh của El Nino, Nam bộ sẽ có mưa từ 15 - 20 ngày, trong đó khoảng 1/3 số ngày có mưa vừa, mưa to. Ở khu vực Bắc bộ các đợt không khí lạnh về khiến không khí trở nên khô hơn, mưa lớn giảm dần.
"El Nino đang rất mạnh khiến xu hướng chung là lượng mưa sẽ thiếu hụt và phân bố không đều, mùa mưa ở Nam và Trung bộ có thể kết thúc sớm hơn trung bình nhiều năm. Cùng với đó, mùa khô đến sớm và nắng nóng sẽ gay gắt hơn. Trong khi đó, mùa đông ở miền Bắc sẽ ấm hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, trong giai đoạn khoảng một tháng tới, tình hình mưa bão tiếp tục diễn biến phức tạp, cần đề phòng khả năng xuất hiện khoảng 2 cơn bão (áp thấp nhiệt đới) gây mưa lớn nhiều nơi trên cả nước, đặc biệt là các tỉnh thành miền Trung", Th.S Lê Thị Xuân Lan lưu ý.

Siêu El Nino đang trở thành sự kiện mạnh nhất lịch sử
ẢNH: DUY TÂN
Chính phủ yêu cầu chủ động ứng phó siêu El Nino
Cập nhật mới nhất từ Cục Quản lý đại dương và khí quyển Mỹ (NOAA) cho biết, nhiệt độ bề mặt nước biển ở khu vực Nino 3.4 vào ngày 21.9 là 2,1 độ C, tăng thêm 0,1 độ C so với tuần trước đó. Đây là bằng chứng cho thấy siêu El Nino đang tiếp tục mạnh lên và duy trì cường độ rất mạnh đến tháng 2.2027.
Đối với Việt Nam, báo cáo của Bộ Nông nghiệp - Môi trường cho biết, từ tháng 5.2026, nguồn nước trên đa số các sông, suối đã bắt đầu chịu ảnh hưởng của El Nino và có xu thế thấp hơn trung bình nhiều năm. Với xu hướng El Nino đang mạnh lên hiện tại, trong kịch bản rủi ro cao, lượng mưa thiếu hụt phổ biến 10 - 20% khiến dòng chảy trên các lưu vực sông giảm từ 10 - 20% so với trung bình nhiều năm; xâm nhập mặn có khả năng đến sớm, lấn sâu hơn trung bình nhiều năm và ảnh hưởng cục bộ.
Đáng chú ý, khi El Nino rất mạnh, khả năng xuất hiện kịch bản rủi ro rất cao là lượng mưa thiếu hụt phổ biến 20 - 40%; tương ứng dòng chảy trên các lưu vực sông giảm từ 20 - 40%, nhiều lưu vực sông xuống thấp xâm nhập mặn đến sớm, lấn sâu. Theo đó, tác động của hạn mặn mùa khô năm nay có thể tương đương các đợt El Nino rất mạnh trước đây trong các năm 2015 - 2016 và năm 2019 - 2020.
Mức thiếu hụt dòng chảy trong các tháng mùa lũ so với trung bình nhiều năm đặc biệt là trên các lưu vực sông miền Trung, Tây nguyên và Nam bộ (lưu vực sông Đồng Nai) dẫn đến nguy cơ cao các hồ chứa sẽ không thể tích đủ nước để cấp cho mùa khô năm 2027.
Báo cáo của Bộ Nông nghiệp - Môi trường nhấn mạnh: Nếu không triển khai các giải pháp tích nước sớm, hợp lý ngay trong mùa lũ năm 2026 đối với các hồ chứa thì khả năng hạn hán, thiếu nước ảnh hưởng lớn đến đời sống, sản xuất của các ngành kinh tế, thiếu nước sinh hoạt, sản xuất thiết yếu của người dân cũng như nguy cơ mất an ninh năng lượng là hiện hữu.
Trước những tác động và rủi ro từ siêu El Nino, Phó thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng vừa yêu cầu các bộ ngành, địa phương chủ động ứng phó. Yêu cầu các địa phương không chờ đến khi xảy ra hạn hán, thiếu nước mới ứng phó mà phải sớm điều chỉnh cây trồng, lịch thời vụ, vận hành hồ chứa và chuẩn bị nguồn nước dự phòng.
Phó thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp - Môi trường tăng cường dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, đồng thời bổ sung các bản tin chuyên đề phục vụ điều tiết, vận hành hồ chứa thủy lợi, thủy điện, phòng chống hạn hán và xâm nhập mặn, nhất là tại những khu vực có nguy cơ cao thiếu nước. Phối hợp các bộ ngành, địa phương khẩn trương xây dựng và công bố kịch bản, phương án điều hòa, phân phối nguồn nước trên các lưu vực sông, đặc biệt tại Trung bộ, Tây nguyên và Nam bộ.
Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp - Môi trường cũng được yêu cầu hướng dẫn các địa phương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, điều chỉnh lịch thời vụ, đặc biệt tại những nơi được dự báo có nguy cơ hạn hán, thiếu nước.
Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố cần chủ động hướng dẫn người dân chuyển đổi cây trồng, điều chỉnh lịch thời vụ, thậm chí giảm diện tích canh tác tại những khu vực dự báo không bảo đảm nguồn nước, nhất là nơi nằm ngoài phạm vi phục vụ của các hệ thống thủy lợi. Trong trường hợp hạn hán, thiếu nước nghiêm trọng, địa phương cần tổ chức khai thác nước mặt và nước dưới đất kết hợp hoặc luân phiên; rà soát khả năng tăng công suất các công trình cấp nước tập trung khai thác nước dưới đất để chủ động bổ sung nguồn cung.
Chuẩn bị nguồn nước và điện dự phòng cho đô thị
Phó thủ tướng giao Bộ Xây dựng chỉ đạo xây dựng và triển khai phương án cấp nước an toàn theo từng kịch bản nguồn nước, nhất là đối với các công trình khai thác nước trực tiếp từ sông. Các phương án phải tính đến kịch bản bất lợi nhất do tác động của El Nino. Bộ Xây dựng đồng thời rà soát, đẩy mạnh kết nối hạ tầng cấp nước, giảm thất thoát nước sạch và chuẩn bị nguồn nước dự phòng cho các đô thị lớn, vùng đô thị trọng điểm như đồng bằng sông Hồng, Đông Nam bộ và Nam bộ.
Giao Bộ Công thương xây dựng phương án sử dụng hợp lý các nguồn năng lượng, chủ động ứng phó nguy cơ thiếu nước về các hồ thủy điện trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027, nhất là tại Trung bộ và Đông Nam bộ.











