Tháng 3/2026, ông Chung, một nhà đầu tư, mua 3 lượng vàng với giá 182 triệu đồng/lượng. Tổng số vốn bỏ ra lên tới 546 triệu đồng.
Trái với kỳ vọng, giá vàng sau đó liên tục lao dốc. Từ mức đỉnh trên 190 triệu đồng/lượng, giá vàng trong nước lần lượt giảm xuống dưới mốc 180 triệu đồng/lượng rồi 170 triệu đồng/lượng, khiến ông Chung như "ngồi trên đống lửa".
Thấy giá vàng giảm sâu, ông Chung quyết định bán toàn bộ số vàng đang nắm giữ ở mức 156 triệu đồng/lượng, thu về 468 triệu đồng.
Khi giá vàng tiếp tục giảm xuống 146 triệu đồng/lượng, ông Chung cho rằng thị trường đã tạo đáy và quyết định mua lại 3 lượng vàng với tổng số tiền 438 triệu đồng. Lần này, thị trường diễn biến thuận lợi hơn khi giá tăng lên 149 triệu đồng/lượng. Ông Chung bán ra và thu về 447 triệu đồng, ghi nhận khoản lãi 9 triệu đồng.
Giá vàng tiếp tục tăng lên 151 triệu đồng/lượng, ông Chung một lần nữa quay lại thị trường với niềm tin xu hướng tăng sẽ tiếp diễn. Ông mua lại 3 lượng vàng với tổng số tiền 453 triệu đồng.
Ngày 23/6, giá vàng quay đầu giảm còn 143,9-146,9 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra). Nếu bán ngay theo giá mua vào của doanh nghiệp là 143,9 triệu đồng/lượng, ông Chung chỉ thu về 431,7 triệu đồng, tương ứng khoản lỗ tạm tính 21,3 triệu đồng cho giao dịch này.
Tổng cộng, sau ba lần giao dịch, ông Chung đang lỗ lũy kế khoảng 90,3 triệu đồng (tương đương 16,5% số vốn đầu tư ban đầu), bao gồm khoản lỗ 78 triệu đồng ở giao dịch đầu tiên, khoản lãi 9 triệu đồng ở giao dịch thứ hai và khoản lỗ tạm tính 21,3 triệu đồng ở giao dịch hiện tại.
Câu chuyện đầu tư của ông Chung là thực tế khá phổ biến trên thị trường vàng. Khi giá tăng mạnh, người mua lo sợ bỏ lỡ cơ hội nên mua đuổi. Ngược lại, khi giá giảm sâu, tâm lý hoảng sợ khiến họ bán ra để cắt lỗ. Kết quả là nhà đầu tư thường mua ở vùng giá cao và bán ở vùng giá thấp.
Không vội vàng bắt đáy
Nhìn lại toàn bộ quá trình, ông Nguyễn Mạnh Cường, chuyên viên tài chính, cho rằng ông Chung đã thực hiện đúng mô hình giao dịch mà giới đầu tư gọi là đuổi theo thị trường. Sau khi bán ở mức 156 triệu đồng/lượng vì lo ngại giá tiếp tục giảm, ông lại mua vào khi giá hồi phục lên 151 triệu đồng/lượng. Điều này khiến khoản lãi từ giao dịch trước nhanh chóng bị bào mòn.
Nếu nhà đầu tư không liên tục mua bán mà tiếp tục nắm giữ số vàng mua từ đầu, kết quả đầu tư có thể khác đáng kể. Việc giao dịch quá nhiều trong môi trường biến động mạnh thường khiến nhà đầu tư mắc sai lầm nhiều hơn là tạo ra lợi nhuận.
Đặc biệt, đối với vàng vật chất, khoảng cách giữa giá mua vào và giá bán ra thường khá lớn. Khoản chênh lệch này có thể làm giảm đáng kể hiệu quả đầu tư, nhất là với những người lướt sóng ngắn hạn.
Trước khi tham gia thị trường, nhà đầu tư cần xác định mục tiêu nắm giữ dài hạn hay đầu cơ ngắn hạn, mức lợi nhuận kỳ vọng, ngưỡng cắt lỗ chấp nhận được và tỷ trọng vốn phù hợp.
Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường Đại học Nguyễn Trãi), nhận định, nếu coi vàng là tài sản tích lũy dài hạn nhằm bảo toàn giá trị tài sản, những nhịp điều chỉnh thường tạo ra cơ hội tiếp cận thị trường ở mức giá hợp lý hơn. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá vàng biến động hiện nay, việc giải ngân từng phần sẽ phù hợp hơn so với tâm lý “bắt đáy” bằng mọi giá.
Đối với những người đã mua vàng ở vùng giá cao, điều quan trọng nhất lúc này là tránh tâm lý hoảng loạn. Nếu nguồn vốn sử dụng là vốn nhàn rỗi và mục tiêu nắm giữ là trung, dài hạn thì chưa có nhiều cơ sở để đưa ra những quyết định cực đoan.
Trong ngắn hạn, giá vàng có thể còn xuất hiện những nhịp điều chỉnh khi thị trường tìm kiếm mặt bằng giá cân bằng mới. Tuy nhiên, về dài hạn, vàng vẫn duy trì vai trò là tài sản phòng thủ quan trọng trước những bất ổn của kinh tế thế giới.
Ông Huy khuyến cáo nhà đầu tư không nên để toàn bộ nguồn lực tài chính tập trung vào vàng mà cần đa dạng hóa danh mục đầu tư, cân bằng giữa tài sản phòng thủ và tài sản tăng trưởng để bảo vệ giá trị tài sản một cách bền vững.
