Theo bác sĩ Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, đậu đen từ lâu được xem là loại ngũ cốc có giá trị dinh dưỡng cao, không chỉ góp mặt thường xuyên trong các bữa ăn mà còn xuất hiện trong nhiều bài thuốc Đông y.
Với thành phần hóa học đa dạng, đậu đen được biết đến với nhiều công dụng như hỗ trợ trị đau lưng, mất ngủ, táo bón và bồi bổ cho phụ nữ sau sinh. Đặc biệt, nước đậu đen rang còn được nhiều người ưa chuộng vì khả năng hỗ trợ giảm cân và thanh lọc cơ thể. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo, dù tốt đến đâu, nhưng lạm dụng có thể gây hại cho sức khỏe.
Đậu đen chứa các hợp chất có lợi như isoflavone và anthocyanin – hai chất chống oxy hóa mạnh, giúp điều hòa quá trình chuyển hóa chất béo trong cơ thể. Nước đậu đen cũng có tác dụng tạo cảm giác no, hạn chế cảm giác thèm ăn, từ đó hỗ trợ quá trình giảm cân.
Song chính vì những lợi ích này, nhiều người có xu hướng sử dụng nước đậu đen thay cho nước lọc hằng ngày - thói quen được cho là không phù hợp.
Nước đậu đen nên được dùng như một loại thức uống giải khát, với tần suất hợp lý khoảng 2-3 lần mỗi tuần. (Ảnh minh hoạ)
Nước đậu đen nên được dùng như một loại thức uống giải khát, với tần suất hợp lý khoảng 2-3 lần mỗi tuần, mỗi lần từ 100 đến 250 ml. Việc dùng thay thế hoàn toàn nước uống có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng của cơ thể, đặc biệt là các khoáng chất quan trọng như sắt, kẽm, đồng và phốt pho.
Nguyên nhân là do trong đậu đen có chứa phytat - chất ức chế hấp thu khoáng chất, lâu dần có thể dẫn đến tình trạng thiếu máu hoặc loãng xương. Vì vậy, lời khuyên là nên dùng nước đậu đen cách các bữa ăn chính ít nhất 4 giờ để tránh tương tác bất lợi với thực phẩm khác.
Không phải ai cũng phù hợp để sử dụng nước đậu đen. Người bị tiểu đường cần tuyệt đối tránh việc cho đường vào nước đậu đen. Những người có bệnh lý về thận cũng cần thận trọng bởi nước đậu đen có tác dụng lợi tiểu, có thể gây mất cân bằng điện giải nếu sử dụng quá nhiều.
Tương tự, người mắc các vấn đề về tiêu hóa như viêm đại tràng, tiêu chảy, đi ngoài phân lỏng hay hấp thu kém nên hạn chế dùng do hàm lượng protein trong đậu đen khá cao, có thể gây đầy bụng, khó tiêu. Trẻ nhỏ, người già hoặc người có thể trạng yếu cũng dễ gặp tình trạng tương tự.
Nước đậu đen là lựa chọn tốt cho sức khỏe nếu được sử dụng đúng cách và điều độ. Tuy nhiên giống như bất kỳ thực phẩm chức năng hay bài thuốc tự nhiên nào, việc sử dụng một cách thiếu kiểm soát có thể mang lại nhiều hệ lụy hơn lợi ích. Thay vì xem nước đậu đen như “thần dược”, người dùng nên coi đây là một phần bổ sung trong chế độ ăn uống lành mạnh – vừa đủ, vừa đúng và vừa hợp lý.
