Tạm dừng cấp visa
Theo đó, quyết định tạm ngừng đột ngột của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh Nhật Bản đang làm gia tăng áp lực cạnh tranh thu hút lao động nước ngoài, trong bối cảnh quốc gia này ngày càng phụ thuộc vào nguồn nhân lực nhập cư để bù đắp tình trạng thiếu hụt lao động trong ngành dịch vụ.
Theo số liệu sơ bộ, số lao động nước ngoài sở hữu thị thực lao động tay nghề trong lĩnh vực nhà hàng đã đạt khoảng 46.000 người vào cuối tháng 2 và đang tiến gần mức trần 50.000 người đặt ra cho năm tài chính 2028.
Cơ quan Dịch vụ Nhập cư tại Tokyo
Từ ngày 13/4, Cơ quan Dịch vụ Xuất nhập cảnh Nhật Bản đã tạm dừng cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện đối với hồ sơ xin thị thực lao động tay nghề loại I, khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại nguy cơ gián đoạn kế hoạch tuyển dụng.
Một số chủ nhà hàng cảnh báo những lao động nước ngoài đã được hỗ trợ xin thị thực có thể buộc phải trở về nước và không quay lại Nhật Bản, nếu quá trình cấp thị thực không được nối lại kịp thời.
Theo quy định, người lao động có thị thực loại I được phép làm việc tại Nhật Bản tối đa 5 năm nhưng không được bảo lãnh người thân. Trong khi đó, thị thực loại II không giới hạn thời gian lưu trú và cho phép đoàn tụ gia đình.
Các doanh nghiệp rơi vào thế bị động
Công ty Skylark Holdings Co. nằm trong số những đơn vị bị ảnh hưởng, bởi họ đã tuyển dụng 32 sinh viên trao đổi từ các quốc gia như Myanmar làm việc bán thời gian. Và đang hỗ trợ họ chuẩn bị cho kỳ thi lấy chứng chỉ loại I dự kiến diễn ra vào tháng 6 tới đây.
Sau đó, công ty sẽ thăng chức cho các sinh viên này sau 2 năm làm việc và sẽ tuyển dụng họ thành nhân viên chính thức khi đạt được chứng chỉ Loại II.
Hang, một nhân viên người Việt đang làm việc tại quán mì ramen
Trả lời phỏng vấn của đài NHK , một chuỗi ramen tại Nhật Bản với khoảng 200 cửa hàng trên toàn quốc cho biết khoảng 75 nhân viên, tương đương 1/4 đội ngũ toàn thời gian, là lao động diện SSW (diện visa Người lao động Kỹ năng Đặc biệt) làm việc tại bếp và chạy bàn. Doanh nghiệp này đã gấp rút tuyển thêm 20 lao động nước ngoài trước khi lệnh tạm dừng có hiệu lực, do đang lên kế hoạch mở thêm cửa hàng trong năm tài chính hiện tại.
Công ty cũng từng dự định tuyển các du học sinh quốc tế sau khi tốt nghiệp theo diện thị thực này, thậm chí đã gửi thư mời làm việc. Tuy nhiên, kế hoạch nay bị đảo lộn, buộc doanh nghiệp cân nhắc chuyển hướng sang diện lao động tay nghề cao và đào tạo họ cho các vị trí như quản lý, tập sự.
Hang, một nhân viên người Việt đang làm việc tại chi nhánh ở tỉnh Chiba, nói với NHK cô từng tham gia chương trình thực tập sinh kỹ thuật, làm việc tại một nhà máy chế biến thực phẩm ở tỉnh Aichi khoảng 10 năm trước.
Cô quay lại Nhật Bản năm 2022 theo diện SSW để có thu nhập tốt hơn. Hang cho biết công việc nhà hàng được nhiều lao động Việt Nam quan tâm vì tập trung ở các đô thị lớn và tạo nhiều cơ hội sử dụng tiếng Nhật hơn môi trường nhà máy.
Một doanh nghiệp khác là Mos Food Services cũng bày tỏ quan ngại, do đã hỗ trợ lao động Việt Nam xin thị thực lao động tay nghề cao trong ngành dịch vụ ăn uống.
Ông Ikebe Shoichiro, đại diện từ một công ty tư vấn về tuyển dụng lao động nước ngoài
Ikebe Shoichiro, đại diện từ một công ty tư vấn về tuyển dụng lao động nước ngoài, cho biết ngành công nghiệp nhà hàng đã trải qua một loạt những thay đổi đáng kể kể từ khi hệ thống visa được giới thiệu vào năm 2019.
Ông Ikebe cho biết chính phủ không thể dự đoán được nhu cầu lao động trong tương lai của ngành công nghiệp này trong thời kỳ đại dịch. Tuy nhiên, sau khi khủng hoảng lắng xuống, sự gia tăng mạnh mẽ lượng khách du lịch quốc tế đã dẫn đến nhu cầu tăng đột biến, và việc tuyển dụng lao động cũng được đẩy nhanh.
"Giới hạn 50.000 lao động không phản ánh đầy đủ nhu cầu lớn của ngành dịch vụ ăn uống", ông nói. Ông cũng cho biết thêm rằng nếu không có đại dịch, con số này đã đạt đến giới hạn sớm hơn nhiều.
Mặc dù ngành này rõ ràng hấp dẫn đối với người lao động nước ngoài, nhưng ở các lĩnh vực khác đủ điều kiện xin visa Lao động có tay nghề cao, chẳng hạn như xây dựng hoặc chăm sóc điều dưỡng, số lượng người được chấp nhận vẫn thấp hơn nhiều so với hạn mức.
Hiệp hội Dịch vụ Thực phẩm Nhật Bản, đại diện khoảng 400 doanh nghiệp trong ngành, cho biết việc tạm dừng cấp thị thực có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch mở rộng cửa hàng và điều chỉnh giờ hoạt động của nhiều nhà hàng.
Hiệp hội này cũng cảnh báo việc gián đoạn chính sách đột ngột có thể làm giảm sức hấp dẫn của thị trường lao động Nhật Bản đối với lao động nước ngoài trong dài hạn.
Cơ quan này dự kiến sẽ kiến nghị Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản - đơn vị quản lý ngành thực phẩm, xem xét nâng hạn ngạch lao động từ 50.000 lên mức cao hơn nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế của ngành dịch vụ.
Theo Mainichi, NHK
