Môi giới địa ốc chật vật kiếm khách

Thu nhập giảm mạnh do hơn 4 tháng không có giao dịch, anh Thịnh vừa làm môi giới vừa chạy xe công nghệ để duy trì cuộc sống.

Quốc Thịnh (30 tuổi, Tây Mỗ) là nhân viên văn phòng chuyển sang nghề môi giới bất động sản từ giữa năm 2024, sau khi chứng kiến nhiều người phất lên nhờ bán chung cư. Mỗi giao dịch thành công Thịnh được hưởng phí hoa hồng khoảng 2%, chưa trừ các chi phí bán hàng. "Tháng cao nhất phí hoa hồng lên đến hơn trăm triệu vì chủ đầu tư ra hàng đến đâu bán hết đến đó", anh kể.

Tuy nhiên, theo Thịnh, doanh thu lớn chỉ là bề nổi vì chi phí thực tế để bán được một căn nhà khá cao, nhiều trường hợp phải cắt lại hoa hồng cho khách mới "đẩy" được hàng. Anh chia sẻ, tháng cao điểm năm ngoái bán được một căn chung cư giá 8 tỷ đồng, hoa hồng tạm tính khoảng 160 triệu. Tuy nhiên, anh phải chiết khấu một nửa hoa hồng, tương ứng 1% cho khách "mới chốt được giao dịch". Trừ tiền marketing, đóng thuế, "khoản thực nhận thu về còn hơn 10 triệu". Thị trường vào lúc thanh khoản tốt, bán được nhiều hàng mới bù lại các khoản phí này.

Từ đầu năm đến nay, thị trường đảo chiều khiến thu nhập của Thịnh giảm mạnh. Dù tăng gấp đôi chi phí chạy quảng cáo, hiệu quả Thịnh thu được rất thấp khi hơn 4 tháng chưa chốt được giao dịch nào. "Không bán được hàng tức là không có thu nhập, công ty chỉ hỗ trợ lương cứng vài tháng đầu. Số tiền này so với các chi phí bán hàng như muối bỏ bể", anh nói. Để trả nợ vay mua nhà và xe, anh đã đăng ký chạy xe công nghệ, kiếm thu nhập bên cạnh bám trụ nghề môi giới.

Cũng rơi vào cảnh chật vật vì thu nhập giảm sút thời gian dài, chị Thùy Linh, 27 tuổi, cho hay phải làm thêm nghề tay trái là tiếp thị liên kết hơn nửa năm nay. "Việc tìm được người thực sự có nhu cầu mua thời điểm này rất khó khăn. Một số lần hẹn được khách đi xem nhà, nhưng đến phút cuối lại hủy chốt giao dịch", Linh cho hay.

Để bám trụ với nghề, Linh đã chuyển từ bán trực tiếp cho chủ đầu tư sang chuyên hàng chuyển nhượng. "Dù vậy, thị trường thứ cấp cũng khó khăn khi nhiều nhà đầu tư còn kẹt hàng, người mua mới ngại vay ngân hàng", chị nói. Nếu thị trường từ nay tới cuối năm không khởi sắc, chị Linh dự tính chuyển hẳn sang công việc online.

Đại diện một sàn giao dịch chuyên phân khúc chung cư ở Gia Lâm chia sẻ, số lượng nhân viên môi giới nghỉ việc đã tăng gần 30% so với cuối năm ngoái. Nhóm này không có lương cứng, chỉ có nguồn thu từ từ tiền hoa hồng khi bán được hàng. Ông nói, lượng giao dịch giảm mạnh trong nửa đầu năm khiến doanh thu của sàn lao dốc gần 50% so với cùng kỳ năm trước.

Ghi nhận tình trạng trên, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cho biết thanh khoản thị trường giảm khiến nhiều công ty môi giới gặp khó khăn. Ông cho biết, nhóm quy mô nhỏ chịu ảnh hưởng nhiều nhất, họ phải giảm nhân sự hoặc "tạm nghỉ", đợi thị trường ổn thì quay lại. Nhóm thứ hai là những sàn giao dịch có tiềm lực, tiếp cận được rổ hàng để bán, song họ cũng giảm chính sách ưu đãi cho môi giới, dẫn đến thu nhập không còn hấp dẫn như trước.

Ngay cả với các sàn có doanh số cao, theo ông Thắng, cũng lao đao do nhiều chủ đầu tư gặp khó về dòng tiền, dẫn tới chậm trả hoặc nợ phí môi giới. Việc thu hồi công nợ khó dẫn đến hệ lụy, các sàn địa ốc phải giảm nhân sự, tiết kiệm chi phí. Những môi giới có doanh thu thấp có thể đối mặt với thực tế mất việc, thu nhập bấp bênh.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Chí Thanh, Phó chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), cho biết trong bối cảnh thị trường khó khăn, nghề môi giới bất động sản càng nhiều thách thức vì nhà đất là tài sản có giá trị lớn. Thậm chí, muốn bám trụ với nghề trong giai đoạn này, họ phải bỏ nhiều thời gian, công sức, chấp nhận giảm bớt tiền hoa hồng.

"Thị trường rơi vào cảnh 10 người bán mới có 1 người mua. Môi giới trụ được với nghề phải cân bằng tài chính, nếu không rất chật vật trong thời gian này", ông nói.

Theo các chuyên gia, thị trường địa ốc sẽ tiếp tục quá trình sàng lọc mạnh mẽ do áp lực lãi vay tăng cao trong khi nguồn cung lớn. Hiện lãi suất cho vay thả nổi bất động sản lên mức 13-15% một năm, là thách thức với nhóm vay mua nhà. Khách mua thắt chặt chi tiêu, môi giới sẽ càng cạnh tranh khốc liệt hơn.

Ông Nguyễn Chí Thanh cho biết thị trường địa ốc chuyển sang giai đoạn đào thải nhân sự không có năng lực vượt khó. Đây là diễn biến hợp lý và cần thiết để bất động sản tái cấu trúc sau giai đoạn tăng trưởng nóng.

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), thị trường ghi nhận 1.463 doanh nghiệp kinh doanh bất động sản hoàn tất thủ tục giải thể trong nửa đầu năm nay. Trong khi cùng kỳ năm trước con số này hơn 660 đơn vị. Trung bình mỗi tháng có 243 doanh nghiệp đóng cửa.