Sáng 16-10, tại hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, truyền đạt chuyên đề về Quy định số 224-QĐ/TW ngày 14-10-2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh.
Số đảng viên làm kinh tế tư nhân tăng hơn 5 lần
Theo đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, ngày 28-8-2006, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X ban hành Quy định số 15-QĐ/TW về đảng viên làm kinh tế tư nhân, đánh dấu sự thay đổi tư duy khi thừa nhận và cho phép đảng viên làm kinh tế tư nhân.
Sau 20 năm thực hiện, số đảng viên làm kinh tế tư nhân tăng hơn 5 lần, từ hơn 35.000 người năm 2006 lên 187.000 người năm 2026. Nhận thức về đảng viên làm kinh tế tư nhân có chuyển biến tích cực. Các đảng viên tham gia hoạt động kinh tế tư nhân đã có nhiều đóng góp trong sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước và bảo đảm an sinh xã hội.
Tuy nhiên, mức độ tham gia của đảng viên vào phát triển kinh tế tư nhân chưa như kỳ vọng. Trong hơn 5,6 triệu đảng viên toàn Đảng, tỷ lệ đảng viên làm kinh tế tư nhân chỉ chiếm 3,31%. Tính đến ngày 31-12-2025, số đảng viên là chủ doanh nghiệp tư nhân chiếm khoảng 4,59% số đảng viên trong các đơn vị kinh tế tư nhân và khoảng 0,15% tổng số đảng viên toàn Đảng.
Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV thông qua Quy định số 224-QĐ/TW thay thế Quy định số 15-QĐ/TW, với nội hàm rộng hơn, bám sát thực tiễn hoạt động đầu tư, kinh doanh và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Theo đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Quy định số 224-QĐ/TW được xây dựng trên 5 quan điểm chỉ đạo. Trong đó, chuyển từ tư duy “cho phép” sang “khuyến khích, tạo điều kiện” để đảng viên làm giàu hợp pháp, chính đáng, đóng góp cho đất nước; mở rộng sự tham gia của đảng viên trong khu vực công.
Cùng với đó, chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu “được làm/không được làm” sang “được làm - được làm có điều kiện, có kiểm soát - không được làm”, gắn với kiểm soát xung đột lợi ích. Đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh phải bảo đảm 5 nguyên tắc theo quy định.
Mở rộng quyền gắn với kiểm soát xung đột lợi ích
Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị cho biết, quy định mới mở rộng quyền tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh đối với đảng viên là cán bộ, công chức, với giới hạn và điều kiện áp dụng theo từng nhóm.
Các hình thức đầu tư, kinh doanh được đề cập gồm góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp; mua, bán, nắm giữ chứng khoán; thực hiện dự án, hợp đồng đầu tư, kinh doanh và các hình thức khác.
Đối với đảng viên là cán bộ, công chức không thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý, không ở vị trí có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích, được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, đầu tư chi phối khi được chấp thuận.
Đối với đảng viên là viên chức, quy định mới cũng mở rộng quyền đầu tư thành lập tổ chức kinh tế. Một số trường hợp được tham gia quản lý, điều hành hoặc tạm rời vị trí công tác để đầu tư thành lập, đầu tư chi phối, quản lý, điều hành tổ chức kinh tế theo điều kiện của quy định.
Đối với đảng viên đang công tác, phục vụ trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, quy định mới mở rộng quyền đầu tư thành lập, đầu tư chi phối trong một số trường hợp và các hình thức đầu tư, kinh doanh không phải xin chấp thuận.
Quy định cũng bổ sung nội dung khuyến khích đảng viên trong khu vực công sau khi thôi giữ chức vụ, thôi công tác, nghỉ hưu phát huy chuyên môn, kinh nghiệm, tri thức và các nguồn lực hợp pháp để khởi nghiệp, đầu tư, kinh doanh, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, góp phần phát triển kinh tế - xã hội.
Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh, Quy định số 224-QĐ/TW thể hiện bước đổi mới quan trọng trong tư duy và phương thức quản lý đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh: từ quy định giới hạn chung sang xác lập rõ quyền, giới hạn và trách nhiệm theo từng nhóm; khuyến khích phát huy nguồn lực hợp pháp của đảng viên, đồng thời kiểm soát chặt chẽ xung đột lợi ích và việc sử dụng quyền lực công, nguồn lực công.
Tinh thần xuyên suốt là khuyến khích đảng viên phát huy năng lực, tham gia đầu tư, kinh doanh hợp pháp, làm giàu chính đáng, đóng góp cho xã hội; đồng thời tuân thủ pháp luật, không lợi dụng tư cách đảng viên hoặc quyền lực công để vụ lợi, chủ động kiểm soát xung đột lợi ích và thực hiện nghiêm trách nhiệm nêu gương.
