Tại diễn đàn "Ngăn chặn thực phẩm bẩn - Trách nhiệm và hành động" do Báo Công an Nhân dân tổ chức ngày 2/7, Đại tá Trần Viết Phương, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an), cho biết 6 tháng đầu năm, lực lượng công an đã phát hiện, xử lý 5.992 tổ chức, cá nhân vi phạm an toàn thực phẩm, tăng 102% so với cùng kỳ năm 2025; khởi tố 123 vụ án với 249 bị can...
Nhiều vụ việc liên quan đến thịt lợn nhiễm bệnh, hóa chất trong sản xuất giá đỗ và thực phẩm chức năng giả đã bị triệt phá. Điển hình như các vụ việc sử dụng thịt lợn nhiễm dịch bệnh để chế biến thực phẩm tại Hải Phòng, Hà Nội, Bắc Ninh... hay vụ sử dụng hóa chất 6-benzylaminopurine trong sản xuất giá đỗ với số lượng lớn được phát hiện tại Quảng Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình; vụ sản xuất hàng giả là thực phẩm chức năng, thực phẩm bổ sung tại Thanh Hóa, Bắc Ninh, Đắk Lắk...
Theo ông Phương, tội phạm an toàn thực phẩm đang hình thành các "hệ sinh thái gian dối" có tổ chức, lợi dụng pháp nhân doanh nghiệp và sàn thương mại điện tử để tiêu thụ hàng vi phạm. Dù lợi nhuận bất chính từ vi phạm an toàn thực phẩm có thể lên tới 1.000%, mức xử phạt hiện vẫn còn nhẹ trong khi các thực phẩm này "ảnh hưởng ghê gớm" đến giống nòi, an ninh kinh tế - xã hội, thương hiệu quốc gia.
Chia sẻ từ góc độ điều trị, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết ngộ độc thực phẩm hiện nay chủ yếu xuất phát từ 3 nhóm nguyên nhân: vi sinh vật; độc tố tự nhiên trong thực vật, động vật do người dân thiếu hiểu biết hoặc thích ăn đồ "độc, lạ, hiếm"; và hóa chất. Trong đó, hóa chất là thách thức lớn nhất khi ngày càng nhiều chất mới xuất hiện, vượt quá khả năng kiểm nghiệm.
"Ngộ độc thực phẩm hiện nay không làm người bệnh 'lăn đùng ra ngay' mà gây ra các bệnh mãn tính, kín đáo, rất khó quy kết nguyên nhân", bác sĩ Nguyên nói.
Nhiều đại biểu cũng cho rằng việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm còn nhiều bất cập, cần hoàn thiện chế tài quản lý. TS.BS Nguyễn Trung Nguyên đề xuất xử lý hình sự các vụ gây ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng, gây chết người.
"Phải xử phạt thật nặng để làm gương, giống như cách xử lý vi phạm nồng độ cồn", ông nói.
Tiến sĩ Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), cho biết Luật An toàn thực phẩm tới đây sẽ bổ sung chính sách số hóa, xây dựng hệ thống dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia liên thông, kết nối thông tin doanh nghiệp, vòng đời sản phẩm, phản ánh của người dân, dữ liệu hải quan và cơ sở sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.
