Logistics trước bài toán carbon của hàng Việt sang EU

Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam phải đáp ứng yêu cầu về dữ liệu phát thải carbon, trong đó logistics trở thành một mắt xích quan trọng khi CBAM của EU vận hành từ năm 2026.

Từ khi Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU có hiệu lực toàn diện, hàng hóa xuất khẩu vào EU phải kê khai lượng carbon phát sinh trong toàn bộ hành trình: từ nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất, đến vận chuyển và phân phối. Dữ liệu này cần được tính theo phương pháp chuẩn quốc tế, có thể truy xuất và do tổ chức độc lập xác minh.

Trong bối cảnh đó, sáng 26/8, tại Hà Nội, Viện Công nghệ và Đổi mới sáng tạo doanh nghiệp thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảy (247Express) tổ chức Hội thảo "Áp lực CBAM, ESG và tiêu chuẩn xanh toàn cầu: giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp khu công nghiệp". Đây là một trong những sự kiện trong chuỗi The Green IZ Tour 2026, hành trình đồng hành trực tiếp với doanh nghiệp tại các khu công nghiệp phía Bắc trong lộ trình chuyển đổi xanh.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Bá Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Xúc tiến thương mại và Đầu tư (Cục Xúc tiến Thương mại, Bộ Công Thương) đánh giá CBAM sẽ tạo thêm một rào cản chi phí và tuân thủ đáng kể đối với các doanh nghiệp xuất khẩu vào EU thuộc nhóm ngành bị ảnh hưởng, do cơ chế này gắn trực tiếp chi phí carbon vào giá thành hàng hóa nhập khẩu. Doanh nghiệp không đáp ứng kịp thời về dữ liệu phát thải không chỉ chịu thêm chi phí mà còn đối mặt nguy cơ gián đoạn đơn hàng.

Trong bộ hồ sơ kê khai CBAM, phần phát thải CO2 phát sinh từ quá trình vận chuyển (tính theo quãng đường, loại phương tiện và nhiên liệu tiêu thụ của từng chuyến) là dữ liệu doanh nghiệp xuất khẩu không thể tự tạo lập mà phụ thuộc vào đối tác vận chuyển cung cấp.

Trước áp lực từ phía khách hàng xuất khẩu, các nhà cung cấp logistics bắt đầu tìm lời giải. Với mạng lưới hơn 200 bưu cục phủ gần 34 tỉnh thành và phục vụ hơn 20.000 khách hàng doanh nghiệp, đại diện 247Express cho biết câu hỏi này khiến doanh nghiệp nhận thức rõ hơn tầm quan trọng của chuyển đổi xanh trong bối cảnh logistics là một mắt xích của chuỗi cung ứng.

Bà Phạm Thị Vân Anh, Giám đốc Kinh doanh miền Bắc của 247Express, cho biết doanh nghiệp tiếp cận vấn đề thông qua việc tham gia và phối hợp tổ chức chuỗi hội thảo chuyển đổi xanh tại các địa bàn trọng điểm như Hà Nội, Hải Phòng. Qua đó, đơn vị ghi nhận những khó khăn thực tế của doanh nghiệp khu công nghiệp và nghiên cứu các giải pháp vận chuyển phù hợp với yêu cầu về tiêu chuẩn xanh.

Đại diện đơn vị này thừa nhận ngành logistics Việt Nam nói chung và chính doanh nghiệp vẫn còn nhiều việc phải làm để có đủ dữ liệu phát thải minh bạch phục vụ báo cáo ESG và CBAM.

Để giải bài toán trên, 247Express đang triển khai các nhóm giải pháp thực tế như nâng cao hiệu suất phương tiện, tối ưu tuyến vận chuyển và số hóa dữ liệu để đo lường, minh bạch hóa phát thải. Đây cũng là định hướng mà đơn vị đang từng bước xây dựng lộ trình triển khai, đồng hành cùng các khu công nghiệp phía Bắc hướng tới chuỗi cung ứng xanh và bền vững hơn.

247Express xác định đây là một hành trình dài và các biện pháp trên mới chỉ là điểm khởi đầu. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp sản xuất vẫn đang loay hoay tìm hiểu CBAM, sự chủ động cùng những bước đi cụ thể từ phía đơn vị vận chuyển được kỳ vọng sẽ giúp gỡ khó cho hàng hóa Việt trên đường sang EU.

(Nguồn: 247Express)