Sau gạo, cà phê, ca cao và hồ tiêu, thị trường thế giới lại tiếp tục chứng kiến cơn sốt của dừa và các sản phẩm từ loại quả có tác dụng giải nhiệt cao này.
Đơn cử, tại Mỹ, giá dầu dừa trong tháng 4 vừa qua tăng vọt 127% so với mức trung bình 5 năm gần nhất. Hay ở Philippines - quốc gia xuất khẩu dầu dừa hàng đầu thế giới - giá dầu dừa đã vượt 2.658 USD/tấn, cao nhất trong vòng 3 năm trở lại đây.
Nguyên nhân khiến giá dừa và các sản phẩm từ dừa tăng mạnh là do tình trạng biến đổi khí hậu làm năng suất dừa tại các quốc gia có sản lượng lớn nhất thế giới giảm sâu. Đặc biệt, tình trạng sâu bệnh lan rộng trên cây dừa ở Sri Lanka và Philippines càng làm nguồn cung nguyên liệu thô dùng để sản xuất dầu dừa rơi vào khủng hoảng.
Trong khi đó, nhu cầu về dừa tại các thị trường lớn như Mỹ, Trung Quốc và EU lại tăng cao. Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), lượng nhập khẩu dầu dừa của nước này trong quý I/2025 tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước.
Trồng dừa là thế mạnh của nhiều tỉnh ở vùng ĐBSCL. Nhờ đó, Việt Nam hiện là nhà xuất khẩu dừa lớn thứ 5 thế giới.
Thống kê từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, diện tích dừa ở nước ta đạt khoảng 200.000ha, sản lượng ước đạt 2 triệu tấn mỗi năm. Trong đó, 1/3 diện tích đáp ứng tiêu chuẩn hữu cơ của Mỹ và EU.
Năm 2024, tổng kim ngạch xuất khẩu dừa và các sản phẩm từ dừa đạt gần 1,1 tỷ USD, trong đó riêng dừa tươi đạt 390 triệu USD.
Đáng chú ý, tình trạng khan hiếm dừa trên toàn cầu đã đẩy giá dừa ở Việt Nam tăng mạnh trong thời gian qua. Ở Trà Vinh, thời điểm này năm ngoái giá dừa được thương lái thu mua phục vụ tiêu thụ nội địa và xuất khẩu chỉ 100.000-120.000 đồng/chục thì nay đã vọt lên 200.000-210.000 đồng.
Một doanh nghiệp chế biến dừa xuất khẩu cho hay, nhu cầu từ các thị trường tăng cao, trong khi nguồn cung dừa nguyên liệu ở các tỉnh ĐBSCL đang khá khan hiếm. Nhà máy cố gắng gom dừa nguyên liệu song không đủ nguồn cung cho sản xuất.
Cuối tháng 4 vừa qua, giá dừa thu mua cho bà con là 200.000-210.000 đồng/10 quả, cộng với chi phí vận chuyển từ 15.000-20.000 đồng/10 quả nên giá về tới nhà máy từ 215.000-230.000 đồng/10 quả.
Trước đây, giá dừa khô nguyên liệu tại Bến Tre dao động trong khoảng 50.000-70.000 đồng/10 quả, nay được các doanh nghiệp và thương lái săn mua với giá 200.000 đồng/10 quả.
Dừa và sản phẩm dừa của Việt Nam đã xuất khẩu sang 40 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Trong đó, thị trường chủ lực vẫn là Mỹ và Trung Quốc.
Tháng 8/2023, Mỹ chính thức mở cửa cho quả dừa Việt Nam. Sau chưa đầy một năm, lượng dừa tươi xuất khẩu sang thị trường này tăng gấp 11 lần. Hai tháng đầu năm nay, xuất khẩu sang thị trường Mỹ tăng mạnh 46% so với cùng kỳ năm trước.
Tương tự, tháng 8/2024, nghị định thư về xuất khẩu chính ngạch dừa tươi vào Trung Quốc được ký kết, xuất khẩu loại quả giải nhiệt vào thị trường tỷ dân này tăng mạnh.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Trung Quốc là thị trường rất quan trọng và tiềm năng. Hàng năm, quốc gia này tiêu thụ 4 tỷ quả dừa, trong đó có khoảng 2,6 tỷ quả dừa tươi. Hai tháng đầu năm nay, Việt Nam trở thành nhà cung cấp dừa lớn thứ ba, chiếm 20% tổng kim ngạch nhập khẩu của Trung Quốc.
Trao đổi với VietNamNet chiều 2/5, ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết, dừa của Việt Nam có mùi thơm và vị ngọt đặc trưng nên người Mỹ, Trung Quốc đặc biệt ưa thích. Nhất là vào thời điểm hè nắng nóng, nhu cầu giải nhiệt tăng cao, các thị trường này đang có xu hướng tăng nhập khẩu quả dừa Việt Nam.
Ông đánh giá, đây là mặt hàng tiềm năng mới của ngành hàng rau quả Việt. Bởi, xuất khẩu dừa có nhiều lợi thế như vận chuyển dễ, thời gian bảo quản dài. Ngoài ra, quả dừa còn có thể chế biến thành nhiều sản phẩm khác như: dừa khô, sữa dừa, nước dừa đóng hộp, nguyên liệu để sản xuất hóa mỹ phẩm...
Giá dừa nguyên liệu ở các tỉnh khu vực ĐBSCL đang ở ngưỡng cao, nông dân thu được mức lợi nhuận rất tốt, ông Nguyên nói và dự báo kim ngạch xuất khẩu dừa tươi năm nay của nước ta có thể đạt khoảng 500 triệu USD.
