Cỏ nhọ nồi, còn gọi là cỏ mực, mặc hán liên, hạn liên thảo, là loại cây mọc dại rất phổ biến tại Việt Nam. Từ lâu, loại cây này đã được dân gian sử dụng trong một số bài thuốc liên quan đến tiêu hóa, vàng da, hạ sốt.
Không chỉ quen thuộc trong y học dân gian Việt Nam, cỏ nhọ nồi còn giữ vị trí quan trọng trong Ayurveda, nền y học cổ truyền của Ấn Độ. Trong các văn bản cổ Ayurveda, cỏ nhọ nồi được ca ngợi nhờ đặc tính làm trẻ hóa da, chống rụng tóc, bảo vệ sức khỏe tổng thể và được dùng làm thành phần trong nhiều bài thuốc. Người Ấn Độ thậm chí gọi loại cây này là “vua của các loại thảo mộc”.
Các nguồn y học hiện đại cũng bắt đầu ghi nhận thêm một số lợi ích tiềm năng của cỏ nhọ nồi, đặc biệt với mái tóc, mỡ máu.
Cỏ nhọ nồi và lợi ích bất ngờ với mái tóc
Cỏ nhọ nồi
Trong Ayurveda, cỏ nhọ nồi được cho là có tác dụng thúc đẩy mọc tóc, giúp tóc chắc khỏe, hạn chế bạc tóc sớm và gàu. Healthline thông tin, khi dùng ngoài da, chiết xuất từ cây này có thể thúc đẩy nang tóc chuyển từ giai đoạn nghỉ sang giai đoạn phát triển.
Đáng chú ý, một nghiên cứu trong phòng thí nghiệm năm 2023 được Healthline đề cập cho thấy chiết xuất cỏ nhọ nồi có thể có tác dụng tương tự một số chất ức chế 5α-reductase, bao gồm finasteride, thuốc được dùng trong điều trị hói đầu kiểu nam. Very Well Health cũng trích dẫn kết quả của một nghiên cứu trên động vật cho thấy cỏ nhọ nồi có tác dụng hỗ trợ mọc tóc. Một số nghiên cứu khác ghi nhận cỏ nhọ nồi có đặc tính kháng khuẩn, kháng nấm, từ đó có khả năng hỗ trợ kiểm soát gàu.
Healthline cũng thông tin, người Ấn Độ cổ đại từng phối hợp dầu cỏ nhọ nồi với một số chiết xuất thảo mộc khác để giúp tóc trông ít bạc hơn. Tuy nhiên, đặc tính làm sẫm màu tóc này chủ yếu được ghi nhận trong các thí nghiệm cũ từ thế kỷ 19 và chưa được nghiên cứu đầy đủ bằng các bằng chứng mới.
Cỏ nhọ nồi giảm mỡ máu
Bột cỏ nhọ nồi
Không chỉ được nhắc tới trong chăm sóc tóc, cỏ nhọ nồi còn được nghiên cứu ở khía cạnh tim mạch và chuyển hóa.
Theo Very Well Health, cỏ nhọ nồi là loại cỏ dại được dùng trong Ayurveda và có thể giúp kiểm soát cholesterol. Một thử nghiệm nhỏ trên người từng phát hiện cỏ nhọ nồi có tác động có lợi lên các chỉ số cholesterol. Cụ thể, nó giúp giảm cholesterol toàn phần, cholesterol LDL, tức cholesterol “xấu” và triglyceride, một loại chất béo trong máu.
Lưu ý khi dùng cỏ nhọ nồi
Dù được xem là cây thuốc quen thuộc, cỏ nhọ nồi không phải thứ có thể dùng tùy tiện. Very Well Health nhấn mạnh việc dùng thực phẩm bổ sung nên được cá nhân hóa và cần được chuyên gia y tế như bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng đánh giá.
Cỏ nhọ nồi có thể gây một số tác dụng phụ như đi tiểu thường xuyên, buồn nôn, thay đổi thị lực. Trường hợp nghiêm trọng hơn có thể gặp phản ứng dị ứng nặng hoặc vấn đề về gan, đặc biệt khi dùng liều cao.
Nếu lấy cỏ nhọ nồi từ khu vực bị ô nhiễm, cây có thể có nguy cơ chứa kim loại độc hại như chì, thủy ngân hoặc arsen.
Những nhóm cần đặc biệt thận trọng khi dùng cỏ nhọ nồi gồm phụ nữ mang thai, đang cho con bú, trẻ em, người trên 65 tuổi, người có bệnh gan hoặc bệnh đường tiết niệu. Người đang dùng thuốc điều trị cũng cần hỏi ý kiến bác sĩ vì thảo dược có thể tương tác với thuốc, thực phẩm bổ sung hoặc các sản phẩm nguồn gốc thực vật khác.
Nguồn: Healthline, Very Well Health
