Ẩm thực vùng miền Việt Nam từ lâu đã nổi tiếng phong phú với hàng trăm loại đặc sản mang hương vị đặc trưng, nhiều trong số đó còn khiến người nghe bật cười hoặc tò mò ngay từ cái tên. Ở Gia Lai, có một loại cá nhỏ bé từng bị xem là "của người nghèo", ít ai để mắt đến, nay lại "lên đời" trở thành đặc sản khiến thực khách khắp nơi tìm mua. Đó chính là cá lúi – cái tên vừa lạ vừa gợi sự dân dã, mộc mạc, nhưng lại chứa đựng giá trị ẩm thực đặc biệt.
Cá lúi là loài cá nước ngọt thuộc họ cá chép, sinh sống chủ yếu theo mùa nước từ tháng 4 đến tháng 10 trên dòng sông Ba, đoạn chảy qua tỉnh Gia Lai. Ngoại hình của cá khá đặc trưng: Thân dày, hơi tròn, vảy sáng bóng, lưng đen. Kích thước cá rất nhỏ, con lớn nhất cũng chỉ bằng hai ngón tay người. Chính vì vậy, trong quá khứ loài cá này không được đánh giá cao, bởi người dân thường chuộng những loại cá lớn, nhiều thịt và dễ chế biến.
