Mua lòng gà, thịt heo cho... kiến ăn
Ông Nguyễn Thanh Long (trú tại xã Phước Cát 2, huyện Đạ Huoai, Lâm Đồng) được biết đến là nông dân trồng ca cao theo cách kỳ dị.
Trên khu vườn 0,5ha, ông Long trồng 350 cây ca cao. Đến năm 2020, do giá ca cao nguyên liệu xuống thấp, nguồn thu từ cây trồng này không mang lại lợi nhuận nên ông tìm mọi cách để tiết kiệm chi phí đầu vào.
Ông Nguyễn Thanh Long trồng 0,5ha ca cao và đưa kiến về nuôi để diệt trừ sâu hại (Ảnh: Minh Hậu).
Lúc bấy giờ, 2 nguồn chi phí là phân bón và thuốc bảo vệ thực vật luôn khiến ông Long phải suy tính.
Sau thời gian tìm tòi, học hỏi, cuối cùng, ông Long quyết định sử dụng phân chuồng phối trộn cùng các loại phụ phẩm nông nghiệp rồi ủ hoai, bón cho cây trồng. Với cách làm này, bài toán giảm chi phí cho hạng mục phân bón đã được giải quyết. Vấn đề còn lại là giảm chi phí thuốc bảo vệ thực vật.
"Ca cao cũng như các loại cây công nghiệp khác có rất nhiều sâu, bệnh gây hại. Do vậy, bỏ thuốc bảo vệ thực vật ra khỏi hoạt động sản xuất là điều khó khăn", ông Long thổ lộ.
Trong lúc bế tắc, ông Long thăm vườn và phát hiện trên một cây ca cao xuất hiện tổ kiến vàng to gần bằng quả bưởi. Quan sát, ông thấy đàn kiến tỏa ra khắp thân, cành, lá bắt sâu, bọ làm thức ăn.
Lão nông "kỳ dị" lên rừng đón... kiến về nuôi trong vườn và cái kết bất ngờ (Video: Minh Hậu).
"Lúc đó, trong đầu tôi lóe lên ý tưởng về việc nuôi kiến làm thiên địch, bảo vệ cây trồng. Về nhà, tôi lên mạng xã hội tìm hiểu và biết một số nông dân ở các tỉnh lân cận cũng duy trì đàn kiến trong vườn để chống lại sâu hại. Thế là tôi quyết định làm thử", ông Long nói.
Năm 2021, để có "tinh binh", ông Long vào các cánh rừng gần nhà tìm tổ kiến mang về vườn nhân giống. Việc làm của ông thời điểm đó khiến nhiều người hoài nghi, nhiều người bảo ông "gàn" vì đi ngược với xu thế hiện đại.
Đến giữa năm 2021, những đàn kiến ông đưa từ rừng về đã dần quen với môi trường sống ở vườn ca cao. Để có số lượng kiến nhiều hơn, ông Long sử dụng dây điện cũ, dây nhựa kết nối các cây ca cao với nhau. Kiến sau đó theo dây di chuyển từ cây này sang cây khác tìm thức ăn và làm tổ.
Một tổ kiến vàng trên cây ca cao của gia đình ông Nguyễn Thanh Long (Ảnh: Minh Hậu).
"Có thời gian, tôi sử dụng lòng gà, thịt heo, cá… đặt lên những cây ở xa để dẫn dụ kiến. Đến nay, toàn bộ ca cao ở vườn tôi đều có kiến làm tổ, có những cây xuất hiện 2-3 tổ", ông Long chia sẻ.
Kết quả bất ngờ
Theo ông Long, kiến vàng kết các lá lớn lại với nhau tạo thành tổ và sinh sản nhanh. Thức ăn của kiến là các loại sâu, bọ cánh cứng, các loài côn trùng gây hại, ruồi đục quả, rệp… Số lượng đàn kiến lớn nên những năm gần đây, vườn ca cao của gia đình ông Long được bảo vệ.
"Kiến vàng khá hung dữ nhưng chúng không có nọc độc nên khi làm vườn không quá lo ngại. Từ khi nuôi kiến, gia đình tôi không cần dùng đến thuốc bảo vệ thực vật, tiết kiệm được hàng chục triệu đồng mỗi năm. Đặc biệt, cây trên vườn xanh tốt, môi trường vườn trong lành, tốt cho sức khỏe. Canh tác hữu cơ, không sử dụng hóa chất nên trái ca cao của tôi cũng được bán với giá cao hơn", ông Long nói.
Kiến vàng tỏa ra thân, cành, lá cây bắt sâu hại (Ảnh: Minh Hậu).
Với cách làm hiện nay, khu vườn 0,5ha cho gia đình ông Nguyễn Thanh Long thu về gần 300 triệu đồng/năm.
Ông Đặng Văn Phước, Chủ tịch Hội Nông dân xã Phước Cát 2, cho biết việc nuôi kiến vàng làm thiên địch của gia đình ông Long mang lại nhiều hiệu quả.
"Toàn xã có gần 50ha ca cao, trong đó có 14ha đang cho khai thác thương mại. Qua khảo sát, chúng tôi nhận thấy năng suất ca cao của gia đình ông Long cao nhất xã. Sản phẩm gia đình ông Long cũng đáp ứng được tiêu chí an toàn cho sức khỏe", ông Phước nói.
Theo ông Đặng Văn Phước, địa phương đang xây dựng kế hoạch để phổ biến, nhân rộng mô hình nuôi kiến vàng bảo vệ ca cao và các loại cây trồng khác. Việc này nhằm hướng đến sản xuất nông nghiệp sạch, bảo vệ sức khỏe, môi trường, nâng cao giá trị nông sản.
