Trong báo cáo thị trường tiền tệ của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) mới nhất cho thấy giai đoạn cuối năm 2025, đầu năm 2026, lãi suất liên ngân hàng (lãi suất các tổ chức tín dụng vay mượn lẫn nhau trên thị trường liên ngân hàng) kỳ hạn qua đêm bất ngờ tăng mạnh từ vùng thấp.
Lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng vào đầu tháng 2-2026 có lúc tăng tới khoảng 17%/năm - cao nhất trong nhiều năm gần đây. Lãi suất đi lên trong bối cảnh thanh khoản ngắn hạn thắt chặt mạnh do nhu cầu tiền mặt tăng trước kỳ nghỉ Tết.
Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước đã can thiệp mạnh mẽ bằng nhiều công cụ điều hành như chủ động bơm ròng tổng cộng hơn 159.000 tỉ đồng qua kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá (OMO) và triển khai hoán đổi ngoại tệ USD/VND để bổ sung thanh khoản VND vào hệ thống.
Thống kê tới trước kỳ nghỉ Tết, lãi suất liên ngân hàng qua đêm giảm về mức 3,76%; kỳ hạn 1 tuần vẫn ở mức cao 9,1% và kỳ hạn 1 tháng khoảng 6,88%/năm.
Trong bối cảnh trên, nhiều ngân hàng thương mại cũng tăng lãi suất huy động để thu hút vốn. Khảo sát của VNBA cho thấy, một số ngân hàng cổ phần đã đưa lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng lên trên 7%/năm, trong khi các ngân hàng lớn cũng tăng nhẹ lãi suất huy động nhằm tăng hấp dẫn của tiền gửi.
Đỉnh của lãi suất liên ngân hàng trong tháng 2-2026 lên tới 17,25% trước khi hạ nhiệt trở lại
Dù vậy, theo VNBA, đợt biến động mạnh và bất ngờ của lãi suất liên ngân hàng được cho là mang tính kỹ thuật, thời vụ - thanh khoản nội tại hệ thống bị thắt lại do chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn. Cuối năm 2025, tăng trưởng tín dụng cao hơn huy động đáng kể, khiến tỉ lệ cho vay/huy động (LDR) tăng lên và buộc các ngân hàng phải tích cực huy động vốn để cân đối thanh khoản ngắn hạn.
Yếu tố mùa vụ trước Tết Nguyên đán khiến nhu cầu rút tiền mặt tăng mạnh, dòng tiền chuyển dịch khỏi hệ thống ngân hàng để phục vụ chi tiêu, thanh toán cuối kỳ hạn và trả thuế, làm lượng vốn VND ngắn hạn trong hệ thống giảm đột ngột. Điều này gây biến động mạnh ở các kỳ hạn cực ngắn như qua đêm và 1 tuần.
Các chuyên gia phân tích của Công ty chứng khoán Maybank lập luận diễn biến căng thẳng trên thị trường liên ngân hàng vừa qua phản ánh thanh khoản VND đang ở trạng thái căng, trong khi thanh khoản USD lại tương đối dồi dào. Các ngân hàng có nhu cầu hoán đổi USD sang VND để bổ sung nguồn vốn nội tệ, tuy nhiên khó tìm được bên cung ứng VND trên thị trường.
Lãi suất huy động dự báo tăng khoảng 0,55 điểm % vào tháng 9-2026 nhưng sức ép có thể giảm dần nếu giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh và dòng USD quay trở lại thông qua FDI, xuất khẩu và kiều hối...
Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước với vai trò là nhà cung cấp VND lớn nhất - vẫn duy trì mức lãi suất hoán đổi thấp, nhưng chủ động giới hạn quy mô can thiệp. Động thái này cho thấy mục tiêu chính sách lớn hơn là kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng.
"Mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm nay chỉ ở mức 15-16%, thấp hơn đáng kể so với mức 19% của năm trước. Việc giữ VND ở trạng thái tương đối khan hiếm được xem là công cụ điều tiết gián tiếp, giúp hạn chế tín dụng tăng nóng, thay vì sử dụng các biện pháp hành chính cứng rắn" – chuyên gia của Maybank nêu.
Theo giới phân tích, lãi suất liên ngân hàng sẽ dần hạ nhiệt sau kỳ nghỉ Tết, khi nhu cầu tiền mặt mang tính mùa vụ suy giảm. Bởi nguồn vốn trong hệ thống vẫn đủ đáp ứng nhu cầu, không xuất hiện rủi ro thanh khoản mang tính hệ thống.
