Sàn Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) 233 tuổi của phố Wall đang âm thầm tự định vị mình trở thành một thế lực tiền số.
Giữa cuộc đổ bộ trị giá hàng tỷ USD vào tài sản số và kế hoạch ra mắt nền tảng giao dịch 24/7 cho các loại chứng khoán dựa trên blockchain, sàn giao dịch lừng lẫy này đang trải qua cuộc chuyển mình lớn nhất, và có lẽ là mạo hiểm nhất, trong lịch sử: sử dụng chính công nghệ sổ cái phi tập trung đằng sau Bitcoin để tái thiết hệ thống mà họ đã mất hàng thế kỷ để xây dựng.
“Chúng tôi từng tiên phong trong quá trình tiến hóa của thị trường từ analog sang điện tử. Và tôi nghĩ hiện tại, sau một phần tư thế kỷ, chúng ta đang chứng kiến làn sóng chuyển dịch tiếp theo từ điện tử sang kỹ thuật số,” Michael Blaugrund, Phó Chủ tịch phụ trách các sáng kiến chiến lược tại Intercontinental Exchange (ICE), công ty chủ quản của NYSE, cho biết.
Ông Blaugrund nhận định về một “tương lai có khả năng cao xảy ra”, nơi blockchain sẽ trở thành nền tảng chính cho các hoạt động cốt lõi của NYSE như giao dịch, thanh toán, quyết toán, hình thành vốn và phân phối dữ liệu.
Niềm tin đó, dẫn dắt bởi nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành ICE Jeffrey Sprecher, đã mở đường cho khoản đầu tư khoảng 200 triệu USD vào sàn giao dịch crypto OKX hồi tháng 3, theo các nguồn tin thân cận. Thương vụ này định giá OKX ở mức 25 tỷ USD, diễn ra một năm sau khi sàn giao dịch có nguồn gốc từ Trung Quốc này đồng ý nộp phạt hơn nửa tỷ USD để dàn xếp một cuộc điều tra liên bang.
Khoản đầu tư này nằm trong một xu thế rộng lớn hơn tại phố Wall: dấn thân vào những canh bạc mạo hiểm từng bị coi là vùng cấm, từ thị trường dự đoán đến tiền số. Quan điểm quản lý cởi mở của chính quyền Trump đối với các tài sản tài chính phi truyền thống, cùng với nhu cầu của các nhà đầu tư cá nhân đối với các loại hình giao dịch táo bạo này, đã góp phần thổi bùng cơn sốt.
Những vụ đặt cược vào crypto của sở giao dịch chứng khoán diễn ra vào thời điểm đầy thử thách đối với phe bò tót (phe kỳ vọng tăng giá). Bitcoin vừa ghi nhận khởi đầu năm tồi tệ nhất kể từ quý 1/2018. Gần đây, Bitcoin giao dịch quanh mức 75.000 USD, thấp hơn nhiều so với mức đỉnh 126.273 USD thiết lập vào tháng 10 năm ngoái - thời điểm thị trường kỳ vọng các mối liên hệ tài chính của Tổng thống Trump với crypto và các quy định thân thiện với ngành sẽ mở ra một kỷ nguyên vàng.
Dù một đợt bán tháo như vậy có thể là nhát dao chí mạng trong những năm trước, nhưng nó chẳng hề làm giảm đi sự thèm khát của phố Wall đối với tiền số. Đối thủ của NYSE là Nasdaq tháng trước cho biết họ đang hợp tác với sàn giao dịch crypto Kraken và các công ty khác để phát triển kế hoạch cung cấp cổ phiếu mã hóa (tokenized stocks). Các ngân hàng lớn, bao gồm JPMorgan Chase và Bank of America, cũng đang cân nhắc việc phát hành đồng stablecoin riêng.
Tháng 12 vừa qua, ông Sprecher và nhà sáng lập OKX Star Xu đã có cuộc gặp tại một nhà hàng Pháp ở London. Theo Haider Rafique, đối tác điều hành toàn cầu tại OKX - người cũng có mặt tại bữa tối, hai nhà sáng lập đã nhanh chóng tìm thấy tiếng nói chung nhờ nền tảng kỹ thuật sản phẩm và tính cách kín tiếng giống nhau.
Cuối năm nay, ICE sẽ mua bản quyền dữ liệu giá giao ngay từ OKX để ra mắt các hợp đồng tương lai được quản lý tại Mỹ. Sau khi được các cơ quan chức năng phê duyệt, OKX sẽ cung cấp cho hơn 120 triệu khách hàng toàn cầu quyền truy cập vào các hợp đồng tương lai của ICE và các cổ phiếu mã hóa của NYSE - một bước đi then chốt trong kế hoạch phát hành chứng khoán dưới dạng các mã token kỹ thuật số trên blockchain của sở giao dịch này.
Gần đây, NYSE cũng thông báo bắt tay với Securitize để phát triển một nền tảng chứng khoán số, cung cấp khả năng giao dịch 24/7 và quyết toán tức thì. Các nhà đầu tư cũng có thể sử dụng stablecoin để thực hiện các giao dịch này.
NYSE đã mở rộng danh mục đầu tư crypto của mình sang thị trường dự đoán (prediction markets) - một ngành công nghiệp đang tăng trưởng thần tốc, cho phép người dùng đặt cược vào các chủ đề từ chính trị đến thể thao. Vào tháng 10, tập đoàn ICE (công ty mẹ của NYSE) đã đồng ý đầu tư tới 2 tỷ USD vào Polymarket, đẩy định giá của sàn giao dịch dự đoán dựa trên blockchain này lên mức 9 tỷ USD.
Thương vụ tưởng chừng như không tưởng này lại nảy sinh từ sự đồng cảm sau những trải nghiệm chung về các cuộc khám xét của Cục Điều tra Liên bang (FBI). Vào ngày 13/11/2024, các đặc vụ FBI đã đánh thức nhà sáng lập Polymarket, Shayne Coplan, tại nhà riêng ở Manhattan và thu giữ điện thoại của anh. Đây là một phần của cuộc điều tra xem liệu nền tảng này có cho phép người dùng tại Mỹ giao dịch trái phép trên trang web hay không.
Ông Sprecher đã chủ động liên lạc với Coplan sau khi Bộ Tư pháp hủy bỏ cuộc điều tra. Trong một cuộc phỏng vấn với CNBC, Sprecher chia sẻ rằng Coplan đã bị cáo buộc sai trái và bị FBI khám xét, một trải nghiệm mà ông cho biết mình cũng từng phải chịu đựng vài năm trước đó.
“Tôi già và hói. Cậu ấy trẻ và tóc tai bù xù. Tôi có một tủ đầy cà vạt, còn tôi không nghĩ cậu ấy sở hữu lấy một cái”, Sprecher hóm hỉnh nói ngay tại sàn giao dịch NYSE. “Công ty mà chúng tôi đang ngồi đây được thành lập từ năm 1792. Còn cậu ấy đang nắm giữ công ty dịch vụ tài chính 'hot' nhất năm 2025”.
Giống như các công ty crypto, các thị trường dự đoán cũng đối mặt với nhiều tranh cãi trong quá trình trỗi dậy. Chính quyền Trump và các bang đang rơi vào một cuộc chiến pháp lý xoay quanh việc liệu các hợp đồng dựa trên sự kiện - đặc biệt là những hợp đồng gắn liền với thể thao - có bị coi là cá cược trực tuyến và cần được quản lý như vậy hay không.
NYSE đã khéo léo né tránh những tranh cãi này. Ông Sprecher tuyên bố rằng mối quan tâm của sàn giao dịch nằm ở các vụ đặt cược gắn liền với các chủ đề khác như thời tiết và các sự kiện doanh nghiệp.
“Sẽ rất tốt cho Polymarket nếu họ có thể chèo lái qua được những rắc rối của mảng thể thao, nhưng đó không phải là ưu tiên hàng đầu trong danh mục những gì chúng tôi đóng góp cho họ hay ngược lại”, Sprecher phát biểu trong cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh vào tháng 10.
Trước đó vào tháng 1/2015, NYSE từng thực hiện một khoản đầu tư thiểu số vào Coinbase khi Bitcoin vẫn còn là một tài sản ngoài lề giao dịch ở mức khoảng 300 USD. Thương vụ đó đã mang về 900 triệu USD sau khi NYSE bán cổ phần vào năm 2021.
Tuy nhiên, không phải tất cả các khoản đầu tư crypto của NYSE đều đơm hoa kết trái. Một minh chứng rõ rệt là Bakkt - nền tảng được ICE ra mắt vào năm 2018 với mục tiêu cung cấp hợp đồng tương lai Bitcoin thanh toán bằng tài sản vật chất. Kể từ đó, mô hình kinh doanh của công ty này đã thay đổi không ngừng, từ một ứng dụng tích điểm cho khách lẻ chuyển sang mảng cơ sở hạ tầng kỹ thuật.
Đến năm 2023, ICE ghi giảm giá trị cổ phần tại Bakkt hơn 1 tỷ USD. Và vào năm 2024, cổ phiếu này thậm chí còn đối mặt với cảnh báo hủy niêm yết từ chính... NYSE.
Hiện tại, Bakkt đang nỗ lực tái thiết để trở thành một nền tảng cơ sở hạ tầng vận hành bởi trí tuệ nhân tạo (AI), dù vẫn đang bị đè nặng bởi việc mất đi Webull - khách hàng từng chiếm tới 74% doanh thu mảng crypto của công ty trong năm 2024.
Theo: WSJ
