Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Đại học Nguyễn Trãi), nhận định, việc nhiều ngân hàng chủ động nâng lãi suất huy động trong thời gian gần đây cần được nhìn nhận như một bước đi chiến lược nhằm cân bằng thanh khoản, củng cố nền tảng vốn và chuẩn bị dư địa cho hoạt động cho vay trong năm 2026, hơn là một cuộc đua lãi suất đơn thuần.
Trong bối cảnh đó, gửi tiết kiệm được nhìn nhận lại với vị thế khác trước. Nếu trong giai đoạn lãi suất thấp kéo dài, gửi tiết kiệm là kênh thụ động thì nay, khi mặt bằng lãi suất cải thiện - đặc biệt ở các kỳ hạn trung và dài - nó trở thành lựa chọn mang tính ổn định và có giá trị chiến lược.
"Đối với người dân, gửi tiết kiệm giúp dòng tiền nhàn rỗi được bảo toàn, tạo thu nhập tương đối ổn định và dễ dự báo. Đối với doanh nghiệp, nhất là những đơn vị có dòng tiền tạm thời chưa sử dụng, đây là công cụ quản trị tài chính thận trọng, giúp tối ưu hóa hiệu quả vốn mà không làm gia tăng rủi ro", ông Huy nói.
Lãi suất huy động tăng, nhiều người chuyển sang gửi tiết kiệm. (Ảnh minh họa)
Tuy nhiên, theo ông Huy, sự hấp dẫn của gửi tiết kiệm năm 2026 cần được đặt trong mối tương quan với các kênh đầu tư khác. Vì đây không phải là kênh tạo ra lợi nhuận vượt trội mà là kênh mang tính nền tảng. Gửi tiết kiệm đóng vai trò như một điểm tựa, giúp cá nhân và doanh nghiệp duy trì trạng thái chủ động, sẵn sàng dịch chuyển dòng tiền khi cơ hội rõ ràng hơn xuất hiện.
Ông Bùi Văn Huy - Giám đốc Khối Nghiên cứu Đầu tư, CTCP Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT - cũng nhận định, lãi suất huy động và cho vay đã bắt đầu tăng khoảng 0,5 - 0,75%, và nhiều khả năng tiếp tục nhích lên trong năm 2026. Tuy nhiên, mức tăng này vẫn nằm trong vùng hợp lý. Theo đó, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng có thể dao động quanh 6 - 6,5%.
Ông Huy nhấn mạnh, lãi suất thực chất là “giá của tiền”. Khi nền kinh tế phục hồi, nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng tăng lên thì lãi suất tăng là diễn biến tự nhiên, thậm chí phản ánh tín hiệu tích cực của tăng trưởng. “Không thể kỳ vọng một nền kinh tế khỏe mạnh với lãi suất thấp kéo dài. Vấn đề là lãi suất phải ở mức hợp lý, đi cùng tăng trưởng”, ông Huy nói.
Với kênh tiền gửi, ông Huy đánh giá lãi suất tăng khiến gửi tiết kiệm trở nên hấp dẫn hơn so với giai đoạn năm 2024. Tuy vậy, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, nhà đầu tư không được khuyến nghị nắm giữ tiền mặt với tỷ trọng lớn.
Chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực cũng nhận định, dòng tiền chảy mạnh vào hệ thống ngân hàng trong thời gian qua phản ánh tâm lý thận trọng của người dân. Dù xu hướng đa dạng hóa kênh đầu tư tiếp tục được duy trì, nhưng tiền gửi ngân hàng vẫn là lựa chọn phổ biến nhờ tính an toàn cao, thanh khoản tốt và ít rủi ro.
Lãi suất năm 2026 sẽ thế nào?
Theo ông Nguyễn Quang Huy, lãi suất thời gian tới nhiều khả năng sẽ là xu hướng tăng nhẹ, có kiểm soát và mang tính phân hóa. Áp lực đến từ nhu cầu vốn trung và dài hạn, từ mặt bằng lãi suất quốc tế vẫn duy trì ở mức tương đối cao, cũng như từ yêu cầu nâng cao năng lực tài chính của hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, dư địa điều hành vẫn còn, cho phép chính sách tiền tệ được vận hành linh hoạt, hài hòa giữa mục tiêu ổn định vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng. Lãi suất khó có khả năng tăng đột biến trên diện rộng mà sẽ điều chỉnh theo từng phân khúc, từng kỳ hạn và theo chất lượng của từng tổ chức tín dụng.
Năm 2026, lãi suất có thể nhích nhẹ hoặc đi ngang.
Có góc nhìn thận trọng hơn, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Đại học Kinh tế TP. HCM cho rằng, nếu đặt câu chuyện xu hướng lãi suất năm tới trong tổng thể mục tiêu điều hành vĩ mô của Việt Nam, kịch bản hợp lý nhất không phải là lãi suất tiếp tục tăng mạnh hay giảm sâu mà là duy trì mặt bằng quanh mức hiện tại.
"Trong năm tới, tôi nghiêng về kịch bản lãi suất tiếp tục được duy trì quanh mặt bằng hiện tại. Dư địa nới lỏng không còn nhiều, nhưng yêu cầu hỗ trợ tăng trưởng cao buộc chính sách tiền tệ phải giữ lãi suất ở mức đủ thấp và ổn định. Trọng tâm điều hành vì thế sẽ không nằm ở việc “hạ hay tăng lãi suất” mà ở khả năng phối hợp chính sách, kiểm soát rủi ro và nâng cao hiệu quả truyền dẫn của tín dụng đối với tăng trưởng thực chất của nền kinh tế", ông Huân dự báo.
