SJC giảm mạnh doanh số bán vàng
Công ty SJC ghi nhận doanh thu nửa đầu 2025 chỉ 8.840 tỷ đồng, giảm gần 65% so với gần 25.000 tỷ đồng cùng kỳ 2024. Bình quân mỗi ngày thu hơn 48 tỷ đồng, bằng 1/3 mức trước. Dù doanh thu lao dốc, lợi nhuận gộp tăng nhẹ lên 453 tỷ đồng, biên lợi nhuận cải thiện từ 1,7% lên trên 5%, tức cứ 100 đồng doanh thu lãi 5 đồng sau trừ giá vốn. Lợi nhuận trước thuế đạt 84 tỷ đồng, giảm 30%.
SJC đặt kế hoạch năm 2025 thu 34.900 tỷ đồng, lãi trước thuế 119 tỷ đồng. Tổng tài sản cuối tháng 6 hơn 2.450 tỷ đồng, 75% là hàng tồn kho.
Doanh số sụt giảm diễn ra trong bối cảnh giá vàng trong nước lập kỷ lục (đỉnh 153 triệu đồng/lượng tháng 10), nhưng nguồn cung khan hiếm. Nguyên nhân: giá thế giới tăng mạnh, tâm lý tích trữ, và Ngân hàng Nhà nước tạm dừng bán vàng SJC để chuyển đổi cơ chế quản lý. Nghị định 232 (10/10/2025) xóa độc quyền sản xuất vàng miếng, mở cửa cho doanh nghiệp đủ điều kiện nhập nguyên liệu.
Không riêng SJC, PNJ cũng giảm 60% doanh số vàng miếng, từ 7.150 tỷ xuống 3.650 tỷ đồng do thiếu nguyên liệu 24K kéo dài. Thị trường vàng miếng đang đối mặt thách thức lớn về nguồn cung trong giai đoạn chuyển đổi chính sách.
Vì sao không nên đánh thuế mua bán vàng bây giờ?
Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) đề xuất áp thuế VAT 10% theo phương pháp khấu trừ cho cả vàng miếng và trang sức nhằm hạn chế đầu cơ, chuyển dòng tiền vào ngân hàng, bảo vệ đồng nội tệ; thay vì miễn thuế với vàng miếng hay chỉ tính trên chênh lệch giá bán-mua như hiện nay (khoảng 300.000 đồng/lượng).
Không nên đánh thuế mua bán vàng bây giờ
VAFI cho rằng mức thuế 0,1% chuyển nhượng mà Bộ Tài chính từng đề xuất quá thấp, không hiệu quả, trong khi giá vàng SJC hiện ở 149 triệu đồng/lượng, chênh thế giới hơn 20 triệu và giao dịch 9 tháng đạt 23.300 tỷ đồng.
Tuy nhiên, chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh nhận định thời điểm này chưa phù hợp để đánh thuế vàng. Ông lập luận rằng người dân đã nộp nhiều loại thuế từ thu nhập, nay thêm thuế giao dịch sẽ tạo hiệu ứng “thuế chồng thuế”, tăng chi phí và gây thiệt hại cho kênh tích lũy truyền thống.
Hơn nữa, thuế không phải giải pháp căn cơ chống đầu cơ; thay vào đó, cần hoàn thiện cơ chế quản lý, xây dựng sàn giao dịch vàng minh bạch, công khai để giảm tâm lý lướt sóng và giữ vàng là kênh đầu tư an toàn. Ông khuyến nghị cần nghiên cứu kỹ tác động xã hội, tâm lý trước khi áp dụng, vì đánh thuế lúc này có thể đẩy giao dịch vào chợ đen hoặc dòng vốn ra nước ngoài.
VCCI có tân Chủ tịch
Chiều 3/11/2025, tại Hội nghị Ban Chấp hành VCCI lần thứ 11 (khóa VII, nhiệm kỳ 2021-2026), ông Phạm Tấn Công được miễn nhiệm chức Chủ tịch và thôi tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường trực. PGS.TS Hồ Sỹ Hùng (57 tuổi, quê Nghệ An), Bí thư Đảng ủy VCCI nhiệm kỳ 2025-2030, được bầu làm Chủ tịch VCCI mới với 100% phiếu tán thành.
Ông Hùng tốt nghiệp Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận học vị Tiến sĩ kinh tế năm 1996, phong hàm Phó Giáo sư năm 2012; từng công tác gần 20 năm tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư (cũ), giữ chức Phó Chủ tịch Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp từ 9/2018 đến 2/2025, và Thứ trưởng Bộ Tài chính từ tháng 3/2025 trước khi được điều động về VCCI.
Phát biểu nhận nhiệm vụ, tân Chủ tịch cam kết đổi mới mạnh mẽ tư duy và hành động, trách nhiệm, liêm chính, gần gũi doanh nghiệp, lắng nghe ý kiến, phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý, tiên phong mở đường ở các lĩnh vực mới, khai phá thị trường tiềm năng, tận tâm vì sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và VCCI trong kỷ nguyên mới. Việc chuyển giao nhân sự diễn ra đúng quy trình, mở ra giai đoạn mới cho VCCI trong hỗ trợ doanh nghiệp, cải cách quản lý và hội nhập quốc tế.
OPEC+ dừng tăng sản xuất dầu từ đầu năm sau
OPEC+ quyết định dừng tăng sản xuất dầu từ quý I/2026, chỉ tăng thêm 137.000 thùng/ngày trong tháng 12/2025 – mức tương đương tháng 10 và 11. Thông báo ngày 2/11 nhấn mạnh: “Do yếu tố mùa vụ, quý I là giai đoạn nhu cầu yếu nhất, OPEC+ chủ động dừng tăng để điều tiết thị trường”.
Từ tháng 4/2025, nhóm đã bơm thêm 2,9 triệu thùng/ngày (2,7% nguồn cung toàn cầu) nhằm giành thị phần từ Mỹ. Tuy nhiên, tốc độ tăng chậm lại từ tháng 10 do lo ngại dư cung và lệnh trừng phạt mới của Mỹ-Anh nhắm vào Rosneft, Lukoil (tháng 11/2025).
Giá dầu từng lao dốc về 60 USD/thùng ngày 20/10 – thấp nhất 5 tháng – rồi hồi lên 65 USD (Brent) và 61 USD (WTI) sáng 3/11 sau tuyên bố OPEC+. Nhà phân tích Jorge Leon (Rystad) nhận định: “OPEC+ đang tính toán lại; trừng phạt Nga tạo rủi ro nguồn cung, tăng quá mức sẽ phản tác dụng. Động thái này bảo vệ giá dầu, giữ đoàn kết nhóm và có thời gian đánh giá tác động”.
OPEC+ cắt giảm từ 2022, đỉnh điểm 5,85 triệu thùng/ngày (tháng 3/2025), nhằm chống dư cung. Việc dừng tăng quý I/2026 thể hiện chiến lược thận trọng: cân bằng thị phần, ổn định giá và ứng phó rủi ro địa chính trị. Amrita Sen (Energy Aspects) đánh giá: “Họ chủ động kiểm soát, tránh lặp lại khủng hoảng giá 2020”.
Tương lai bấp bênh của ngành than Mỹ
Ngành than Mỹ đang đối mặt tương lai bấp bênh khi xuất khẩu giảm mạnh 14% trong 9 tháng đầu năm, chủ yếu do Trung Quốc ngừng mua sau các mức thuế bổ sung 15% (tháng 2) và trả đũa 34% (tháng 4). Lượng than nhập vào Trung Quốc chỉ còn gần 4 triệu tấn, chiếm 9,4% tổng xuất khẩu Mỹ. Dù Trung Quốc chỉ chiếm 10% thị phần, việc dừng nhập từ tháng 4 gây tác động lớn. Các thị trường thay thế như Ấn Độ, Hà Lan, Nhật Bản, Brazil, Hàn Quốc nhận phần lớn 20% sản lượng than xuất khẩu của Mỹ.
Cuộc gặp Trump-Tập mang hy vọng nối lại thương mại, nhưng thỏa thuận chưa rõ ràng về than đá. Nhu cầu Trung Quốc giảm 11%, nhập khẩu cả năm dự báo giảm 76 triệu tấn do sản lượng nội địa dồi dào. IEA dự báo nhu cầu than toàn cầu tiếp tục giảm đến 2026, thương mại chỉ còn 1,42 tỷ tấn.
Chính quyền Trump nới lỏng quy định, giảm thuế tài nguyên, cam kết 625 triệu USD hiện đại hóa nhà máy than để đáp ứng nhu cầu điện từ AI. Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright chỉ trích chính quyền trước “chiến tranh chống than”, khẳng định ông Trump khôi phục nguồn điện đáng tin cậy. Tuy nhiên, các phiên đấu thầu mỏ liên bang tại Montana, Wyoming, Utah thất bại; thương vụ Navajo Transitional Energy bị bác vì giá thầu chỉ 0,001 USD/tấn. Sản lượng than Mỹ tăng 6% năm 2024 không nhờ chính sách Trump mà do giá khí tự nhiên cao, trong khi điện lực chuyển sang tái tạo. Appalachia có thể hưởng lợi nếu nối lại xuất khẩu, nhưng lạc quan còn thiếu cơ sở.
