Thuế quan có thể gây tác động mạnh đến Mỹ
Thuế quan thực chất là một loại thuế đánh vào người tiêu dùng, Chủ tịch Ngân hàng Santander, bà Ana Botín, nhấn mạnh trong cuộc phỏng vấn với CNBC tại Hội nghị Thượng đỉnh Châu Âu IIF 2025. Bà cảnh báo rằng việc áp thuế có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng và khiến lạm phát leo thang.
Từ khi nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump bắt đầu vào tháng 1/2025, ông đã ban hành hàng loạt mức thuế đối với hàng nhập khẩu vào Mỹ nhằm thúc đẩy sản xuất nội địa và giảm thâm hụt thương mại. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế lo ngại rằng chính người tiêu dùng Mỹ sẽ phải gánh chịu hậu quả khi giá cả hàng hóa tăng lên.
Theo bà Botín, trong ngắn hạn, châu Âu sẽ ít bị ảnh hưởng hơn Mỹ. Một trong những mức thuế đáng chú ý nhất là mức thuế 25% đối với ô tô nhập khẩu vào Mỹ, có hiệu lực từ ngày 2/4. Điều này đã dẫn đến các biện pháp đáp trả từ Liên minh châu Âu (EU), một trong những đối tác thương mại quan trọng của Mỹ.
EU cũng đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm tăng cường tính tự chủ kinh tế, bao gồm đề xuất nới lỏng các quy định tài chính nghiêm ngặt và huy động gần 800 tỷ euro để đầu tư vào quốc phòng. Theo bà Botín, các ngân hàng châu Âu hiện có đủ nguồn vốn để hỗ trợ nền kinh tế và sẵn sàng cho vay nhiều hơn.
Dù châu Âu ít bị ảnh hưởng trong ngắn hạn, nhưng nền kinh tế lớn nhất khu vực – Đức – lại có thể chịu tác động mạnh. Đức phụ thuộc lớn vào ngành công nghiệp ô tô, do đó, thuế quan mới của Mỹ có thể khiến xuất khẩu nước này giảm mạnh, dẫn đến nguy cơ suy thoái.
Thống đốc Ngân hàng Trung ương Đức, Joachim Nagel, cũng đã cảnh báo rằng sự thay đổi trong mô hình thương mại toàn cầu có thể gây ra những rủi ro kinh tế nghiêm trọng cho Đức. Tuy nhiên, các kế hoạch đầu tư mạnh vào quốc phòng và điều chỉnh chính sách tài khóa có thể giúp nước này duy trì ổn định trong thời gian tới.
Tăng trưởng kinh tế Mỹ có thể chậm lại đến mức nào?
Bà Botín cho rằng Mỹ có thể suy giảm nhanh hơn châu Âu do Đức chiếm một phần ba tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của khu vực đồng euro, tạo ra động lực tăng trưởng cho cả khu vực. Dù vậy, sự bất ổn kinh tế và biến động lớn trên thị trường có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) và Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) khó đưa ra quyết định chính sách tiền tệ.
ECB dự kiến sẽ cắt giảm lãi suất 0,25% trong cuộc họp vào ngày 17/4. Tuy nhiên, tác động của thuế quan mới khiến quá trình điều chỉnh chính sách tiền tệ trở nên phức tạp hơn. Bà Botín nhận định rằng việc giảm lãi suất là điều cần thiết, nhưng có thể diễn ra chậm hơn dự kiến.
Bên cạnh ảnh hưởng lên kinh tế vĩ mô, thuế quan cũng có thể tác động trực tiếp đến quyết định mua sắm của người dân và doanh nghiệp. Theo bà Botín, khi đối mặt với sự bất ổn, người tiêu dùng có xu hướng trì hoãn các quyết định mua sắm lớn như ô tô hay thiết bị gia dụng. Các doanh nghiệp cũng sẽ chờ đợi để đánh giá tác động của thuế quan trước khi đưa ra các khoản đầu tư quan trọng.
Điều này có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế và tạo ra một môi trường kinh doanh không chắc chắn. Trong khi đó, lạm phát có thể tiếp tục gia tăng, khiến việc điều chỉnh chính sách tiền tệ trở nên khó khăn hơn.
