Nghỉ phép năm là một trong những quyền lợi cơ bản của người lao động nhằm giúp họ có thời gian nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động và giải quyết việc riêng. Tuy nhiên trên thực tế, không phải năm nào người lao động cũng sử dụng hết số ngày nghỉ phép của mình. Vậy không nghỉ hết phép năm có được thanh toán tiền hay không, đây là băn khoăn của không ít người lao động.
Người lao động không nghỉ hết phép năm có được thanh toán tiền cho những còn lại?
Không nghỉ hết phép năm có được thanh toán tiền?
Trước đây, theo Điều 114 của Bộ luật Lao động 2012, người lao động vì bất kỳ lý do nào - bao gồm thôi việc, bị mất việc làm hoặc các lý do khác - mà chưa sử dụng hết ngày nghỉ phép năm sẽ được thanh toán bằng tiền cho những ngày chưa nghỉ.
Khi kết thúc một năm làm việc, người lao động nếu chưa sử dụng hết ngày nghỉ phép năm thì sẽ được doanh nghiệp, người sử dụng lao động thanh toán bằng tiền mặt vào đầu năm sau. Khoản tiền này thường được gọi là tiền nghỉ phép năm, một quyền lợi quen thuộc với nhiều lao động trong giai đoạn trước đây.
Tuy nhiên, kể từ khi Bộ luật Lao động 2019 có hiệu lực, quy định về nghỉ phép có một số điều chỉnh quan trọng. Cụ thể, Khoản 3 Điều 113 Bộ luật Lao động 2019 quy định: "Trường hợp do thôi việc, bị mất việc làm mà người lao động chưa nghỉ hằng năm hoặc chưa nghỉ hết số ngày nghỉ hằng năm thì được người sử dụng lao động thanh toán tiền lương cho những ngày chưa nghỉ".
Như vậy, so với trước đây, phạm vi các trường hợp được thanh toán tiền cho ngày nghỉ phép chưa sử dụng đã bị thu hẹp lại. Theo quy định hiện hành, chỉ có người lao động nghỉ việc hoặc bị mất việc làm mới được nhận khoản thanh toán này.
Điều đó đồng nghĩa với việc người lao động vẫn đang làm việc tại doanh nghiệp nếu không nghỉ hết phép năm sẽ không được thanh toán tiền cho số ngày còn lại (trừ khi có chính sách riêng của doanh nghiệp).
Người lao động cần lưu ý gì?
Với sự thay đổi nêu trên, để không bị thiệt thòi quyền lợi, người lao động cần chú ý chủ động sử dụng hết ngày nghỉ phép năm trong thời gian làm việc.
Nếu có kế hoạch nghỉ dài ngày, có thể thỏa thuận trước với doanh nghiệp để chia ngày nghỉ phép thành nhiều lần trong năm. Điều này giúp bạn chủ động sắp xếp thời gian nghỉ phù hợp với công việc và nhu cầu cá nhân.
Trường hợp cuối năm mà chưa sử dụng hết số ngày phép, có thể thỏa thuận với người sử dụng lao động để chuyển ngày phép sang năm sau. Tuy nhiên, theo quy định, việc gộp ngày phép chỉ được thực hiện tối đa 3 năm/lần. Đây là quyền mà người lao động hoàn toàn có thể thương lượng với doanh nghiệp, giúp bảo vệ tốt hơn quyền lợi cá nhân.
Người lao động cần chú ý chủ động sử dụng hết ngày nghỉ phép năm trong thời gian làm việc. (Ảnh minh họa: TTXVN)
Doanh nghiệp có thể áp dụng chính sách có lợi hơn
Dù Bộ luật Lao động 2019 đã siết lại việc thanh toán tiền phép năm chưa sử dụng nhưng pháp luật cũng khuyến khích doanh nghiệp áp dụng các chính sách có lợi hơn cho người lao động.
Cụ thể, doanh nghiệp nếu mong muốn giữ chân lao động hoặc tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người lao động thì vẫn có thể thanh toán tiền lương cho những ngày nghỉ chưa sử dụng, ngay cả khi người lao động vẫn đang làm việc tại công ty.
Tuy nhiên, điều này không phải quy định bắt buộc, mà hoàn toàn phụ thuộc vào chính sách nội bộ của từng doanh nghiệp.
Như vậy, theo quy định mới của Bộ luật Lao động 2019, người lao động chỉ được thanh toán tiền lương cho những ngày phép năm chưa nghỉ trong trường hợp nghỉ việc hoặc bị mất việc làm. Với những trường hợp khác, người lao động không được tự động nhận khoản tiền này như trước đây.
Để tránh mất quyền lợi, người lao động nên chủ động sử dụng ngày nghỉ phép năm của mình, hoặc thương lượng với doanh nghiệp về việc chuyển ngày phép sang năm sau hoặc chính sách thanh toán nếu có.
Người lao động cũng nên theo dõi kỹ nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế nội bộ của doanh nghiệp để biết rõ chính sách về nghỉ phép. Đây là cách giúp bạn chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
