Không chỉ Phú Quốc, TP.HCM cũng thiếu vật liệu xây dựng

Không chỉ Phú Quốc, TP.HCM cũng thiếu vật liệu xây dựng trầm trọng

Không chỉ các doanh nghiệp ở Phú Quốc (An Giang) kêu trời về khan hiếm vật liệu xây dựng, tại TP.HCM, tình trạng này cũng xảy ra một cách trầm trọng.

Nhu cầu 35 triệu m³, thực tế chỉ cung cấp được hơn 17 triệu m³

Trong báo cáo về các giải pháp đảm bảo nguồn vật liệu đá xây dựng khu vực TP.HCM năm 2026, Hiệp hội Công nghiệp khoáng sản TP.HCM cho biết, nguồn cung về vật liệu xây dựng không đủ cho nhu cầu sử dụng của xã hội, nhất là đá xây dựng.

Theo đó, hiện ở TP.HCM có khoảng 36 mỏ đá xây dựng thông thường đã được cấp giấy phép và đang hoạt động, có thể cung ứng khoảng 17,855 triệu m³.

Cụ thể, khu vực Bình Dương cũ có 16 mỏ, khả năng cung cấp 13,22 triệu m³ và khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ có 9 mỏ, khả năng cung cấp 4,635 triệu m³. Trong khi nhu cầu sử dụng vật liệu đá xây dựng cho một số các công trình quan trọng trong năm 2026 trên địa bàn TP.HCM là 22,3 triệu m3.

Khối lượng trên chưa cập nhật hết nhu cầu sử dụng của các công trình quan trọng của thành phố, đồng thời cũng chưa bao gồm: Khu đô thị lấn biển Cần Giờ và nhu cầu sử dụng đá cho xây dựng các công trình vốn ngoài nhà nước, công trình của người dân. Chưa bao gồm nhu cầu sử dụng đá cho dự án quan trọng của các tỉnh Tây Nam bộ mà TP.HCM cũng phải hỗ trợ, chia sẻ nguồn vật liệu đá xây dựng.

Như vậy, thực tế nhu cầu sử dụng đá xây dựng của thị trường khu vực TP.HCM bao gồm cả công trình vốn nhà nước và công trình sử dụng nguồn vốn khác trong thành phố và hỗ trợ các tỉnh khác theo tính toán sơ bộ của Hiệp hội phải ở mức trên 35 triệu m³ trong năm 2026.

Không chỉ Phú Quốc, TP.HCM cũng thiếu vật liệu xây dựng trầm trọng - Ảnh 1. — TP.HCM cũng thiếu vật liệu xây dựng trầm trọng do triển khai đồng loạt nhiều dự án

Theo ông Phan Tấn Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp khoáng sản TP.HCM, hiện nay, nhu cầu vật liệu xây dựng phục vụ các dự án đầu tư công và công trình trọng điểm tăng cao. Đặc biệt tập trung vào giai đoạn cuối năm, tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt nguồn cung cục bộ vì một số mỏ có chất lượng vật liệu phù hợp yêu cầu thiết kế của dự án đã khai thác hết công suất được cấp phép. Trong khi các mỏ còn trữ lượng gặp khó khăn trong việc cung ứng do chưa đáp ứng kịp thời các yêu cầu kỹ thuật, đồng bộ về chất lượng và chủng loại vật liệu.

Mặc dù chất lượng và trữ lượng vật liệu tại các mỏ đã được đánh giá, thẩm định và phê duyệt theo quy định, song đối với các dự án cao tốc và công trình giao thông trọng điểm có yêu cầu kỹ thuật cao, nhu cầu huy động vật liệu với khối lượng lớn, tập trung và đồng loạt theo từng chủng loại trong một số thời điểm đã vượt quá khả năng cung ứng tức thời của các mỏ, ảnh hưởng đến tiến độ thi công của dự án.

Một số mỏ đã được cấp giấy phép khai thác khoáng sản hiện chưa thể hoạt động hết công suất hoặc phải dừng sản xuất do vướng mắc về hồ sơ thủ tục chưa thuê được đất với nhà nước.

Tổng công suất khai thác chế biến đá xây dựng hiện nay chưa đủ cho nhu cầu sử dụng tại các công trình quan trọng của thành phố trong khi đó vẫn phải hỗ trợ và chia sẻ nguồn đá xây dựng cho các tỉnh thành lân cận.

Được mở rộng quy mô khai thác mỏ

Để nhanh chóng có thêm nguồn vật liệu xây dựng kịp thời phục cho các công trình quan trọng của thành phố đảm bảo tiến độ, giảm thiểu phát sinh chi phí vốn đầu tư, góp phần giảm bớt tình trạng khan hiếm về đá xây dựng như hiện nay, ông Phan Tấn Đạt kiến nghị đối với các mỏ đã khai thác hết công suất hoặc còn nhiều trữ lượng đã được cấp giấy phép thì Sở NN - MT và các sở ngành có liên quan tiếp tục tạo điều kiện hỗ trợ cho doanh nghiệp sớm hoàn thành các hồ sơ thủ tục theo quy định để trình UBND TP xem xét cấp giấy phép điều chỉnh tăng công suất theo nghị Quyết 66.4/2025/NQ-CP.

Các chủ đầu tư dự án căn cứ theo từng dự án để có kế hoạch nhập vật liệu từ sớm tránh tình trạng tập trung nhu cầu vào cùng thời điểm. Các dự án cần có bãi tập kết vật liệu để chủ động tập kết vật liệu trước khi cần. Thực tế, hiện các dự án vẫn còn thiếu bãi tập kết vật liệu trong khi nhu cầu về vật liệu thường phát sinh lớn vào thời gian ngắn (một vài tháng). Trong khi đó, các mỏ được cấp giấy phép khai thác theo công suất hằng năm, năng lực sản xuất giới hạn theo từng tháng do đó không thể đáp ứng nhu cầu tăng đột biến trong một vài tháng.

Các chủ đầu tư cần tăng cường phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp khai thác mỏ để ký kết hợp đồng mua bán trực tiếp, hạn chế thông qua đơn vị trung gian đảm bảo giá vật liệu đến công trình là phù hợp nhất.

Không chỉ Phú Quốc, TP.HCM cũng thiếu vật liệu xây dựng trầm trọng - Ảnh 2. — Để tăng nguồn cung, nhiều giải pháp đã được kiến nghị

Các sở ngành xem xét ưu tiên tháo gỡ các khó khăn vướng liên quan đến hồ sơ thuê đất tại các mỏ đã được cấp giấy phép khai thác, tạo điều kiện để các mỏ này có đủ mặt bằng khai thác có thể thực hiện được việc tăng tối đa công suất theo giấy phép được cấp.

Giải pháp dài hạn là cho phép các mỏ đã có văn bản chấp thuận chủ trương cho thăm dò xuống sâu được thực hiện ngay các hồ sơ thủ tục để xin cấp giấy phép thăm dò, phê duyệt trữ lượng và hoàn thành các hồ sơ theo quy định để được cấp giấy phép khai thác khoáng sản mà không cần phải chờ việc khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản.

Sở NN - MT sớm hoàn thành việc tham mưu cho UBND thành phố phê duyệt khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Đồng thời sớm triển khai thực hiện việc đấu giá các mỏ vật liệu xây dựng trên địa bàn thành phố trong đó cần có chính sách ưu tiên các doanh nghiệp tự đầu tư chi phí để đền bù đất đai của các hộ dân như vậy mỏ sau khi trúng đấu giá mới không vướng mắc về mặt bằng và nhanh chóng đi vào sản xuất được.