Sở KH-CN Lâm Đồng nói gì về chỉ dẫn địa lý tôm Bình Thuận?
Ngày 13.1, trao đổi với PV Thanh Niên, một lãnh đạo Sở KH-CN Lâm Đồng cho biết, không phải do không còn địa danh Bình Thuận mà dự án chỉ dẫn địa lý cho tôm Bình Thuận phải dừng.
"Dự án đang triển khai, chưa được công nhận, nay INVESTIP (chủ đầu tư) xin không triển khai nữa, chứ không phải là được công nhận rồi, giờ không được công nhận nữa do không còn tên tỉnh Bình Thuận", vị lãnh đạo nói.
Lãnh đạo Sở KH-CN Lâm Đồng cho biết, việc đăng ký chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm tôm của Bình Thuận là mong muốn của địa phương và các DN sản xuất tôm tại Bình Thuận (cụ thể là khu vực H.Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận trước sáp nhập), nhằm khẳng định thương hiệu và chất lượng sản phẩm tôm của tỉnh Bình Thuận uy tín.
Tuy nhiên, hiện nay, pháp luật về sở hữu trí tuệ có sự thay đổi theo hướng siết chặt các quy định liên quan đến hồ sơ đăng ký chỉ dẫn địa lý, cụ thể là trong mẫu tờ khai đăng ký chỉ dẫn địa lý (Mẫu số 9) có thay đổi.
Khu vực nuôi tôm giống thẻ chân trắng ở xã Vĩnh Tân, H.Tuy Phong, Bình Thuận cũ, nay là xã Vĩnh Hảo, tỉnh Lâm Đồng
ẢNH: QUẾ HÀ
"Theo báo cáo khảo sát của đơn vị chủ trì, bước đầu cho thấy hiện nay tôm và các sản phẩm từ tôm được nuôi, chế biến tại Bình Thuận (cũ) khá đa dạng, với nhiều sản phẩm được chế biến sâu. Nếu lựa chọn tiêu chí bảo hộ theo quy định mới của luật Sở hữu trí tuệ sẽ dẫn đến thu hẹp phạm vi địa lý và sản phẩm được bảo hộ so với các hình thức bảo hộ khác", lãnh đạo Sở này nêu.
Cũng theo lãnh đạo Sở KH-CN Lâm Đồng, chỉ dẫn địa lý "Phan Thiết" cho sản phẩm nước mắm truyền thống vẫn đang được bảo hộ; hay chỉ dẫn địa lý "Bình Thuận" cho trái thanh long vẫn đang có hiệu lực bình thường, không có gì thay đổi.
"Việc điều chỉnh địa danh hành chính không làm chấm dứt, hay mất hiệu lực bảo hộ đối với các chỉ dẫn địa lý nêu trên. Do đó, thông tin cho rằng chỉ dẫn địa lý liên quan tôm Bình Thuận không còn giá trị vì "địa danh không còn" là chưa phù hợp với quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn quản lý về sở hữu trí tuệ tại địa phương", đại diện Sở KH-CN nhấn mạnh.
Các vựa tôm giống thuộc Bình Thuận cũ rất nổi tiếng bởi giống chất lượng, nhưng quy mô sản xuất hiện nay giảm nhiều
ẢNH: QUẾ HÀ
Vì sao dự án chỉ dẫn địa lý "tôm Bình Thuận" phải dừng?
Ngày 10.1.2026, giám đốc Sở KH-CN đã có công văn (số 101) thông báo tạm dừng thực hiện nhiệm vụ KH-CN "Đăng ký bảo hộ, quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm tôm của tỉnh Bình Thuận".
Trước đó, ngày 30.11.2025, Sở KH-CN nhận được công văn của INVESTIP về việc đề xuất dừng thực hiện dự án "Đăng ký bảo hộ, quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm tôm của tỉnh Bình Thuận", do công ty gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm nhà thầu phân tích, xây dựng hồ sơ đăng ký chỉ dẫn địa lý, xác định tính chất đặc thù của sản phẩm, đơn vị hành chính có tên "Bình Thuận".
Một cơ sở nuôi tôm thương phẩm của Công ty Nam Miền Trung, ở xã Vĩnh Hảo, một trong những đơn vị có quy mô sản xuất tôm thương phẩm khá lớn của H.Tuy Phong, Bình Thuận cũ
ẢNH: Q.H
Qua xem xét các khó khăn của đơn vị chủ trì, căn cứ khoản 3 Điều 22, Thông tư số 09/2024 của Bộ KH-CN, Sở KH-CN Lâm Đồng thống nhất tạm dừng thực hiện dự án nêu trên.
Theo công văn (số 5285, ngày 17.11.2025) của Chi nhánh Công ty CP Sở hữu Công nghiệp INVESTIP (trụ sở chính ở Hà Nội, có chi nhánh tại TP.HCM), dự án "Đăng ký bảo hộ, quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm tôm của tỉnh Bình Thuận" có tổng kinh phí thực hiện 3,1 tỉ đồng. Trong đó ngân sách T.Ư là 2,8 tỉ đồng, ngân sách tỉnh là 196 triệu đồng, còn lại từ các nguồn khác. Thời gian thực hiện dự án là 36 tháng (từ 28.12.2022 đến 27.12.2025).
INVESTIP cho biết, hiện đơn vị này gặp khó khăn trong việc đấu thầu để tìm nhà thầu thực hiện các gói thầu phân tích các chỉ tiêu về tôm và đa dạng sinh học. INVESTIP còn cho rằng các thay đổi của quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ dẫn đến khó khăn trong xây dựng hồ sơ chỉ dẫn địa lý. Một số kết quả điều tra mà INVESTIP đã làm như đánh giá mức độ tín nhiệm của người dùng đối với tôm thẻ chân trắng giống của Bình Thuận; việc sản xuất tôm giống tại các cơ sở nuôi tôm công nghiệp…
Tôm giống và tôm thương phẩm là một trong những sản phẩm lợi thế nhiều năm qua của Bình Thuận (cũ)
ẢNH: N.M.T
"Phương thức sản xuất tôm thẻ chân trắng (giống) và nuôi tôm thẻ chân trắng (thương phẩm) ở tỉnh Bình Thuận (cũ) với khả năng đăng ký chỉ dẫn địa lý "Bình Thuận" khó khăn hơn rất nhiều, tính khả thi rất thấp vì "các điều kiện địa lý tạo nên danh tiếng, chất lượng, đặc tính của sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý bị thay đổi làm mất danh tiếng, chất lượng, đặc tính của sản phẩm đó", công văn của INVESTIP mô tả.
Một vướng mắc nữa mà INVESTIP nêu ra là "do không còn tồn tại đơn vị hành chính có tên "Bình Thuận". Vì lý do này, "INVESTIP nhận thấy việc tiếp tục đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý "Bình Thuận" cho sản phẩm tôm của tỉnh hiện không còn có nhiều ý nghĩa đối với việc phát triển ngành sản xuất tôm giống và nuôi tôm thương phẩm của tỉnh Lâm Đồng", công văn của INVESTIP tiếp tục nêu.
