Sơ đồ mô tả ranh giới vùng có thể sống được trên các sao, với các hành tinh đá ngoài Hệ Mặt trời từ Bohl et al. (2026) - Ảnh: phys.org
Các nhà thiên văn học quốc tế vừa công bố danh sách gần 50 hành tinh đá được đánh giá có khả năng cao sở hữu môi trường sống phù hợp, đánh dấu bước tiến đáng chú ý trong hành trình tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất.
Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ sứ mệnh Gaia của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) kết hợp với kho lưu trữ ngoại hành tinh của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), sàng lọc hơn 6.000 hành tinh ngoài Hệ Mặt trời.
Tiêu chí quan trọng là các hành tinh nằm trong 'vùng Goldilocks' - khu vực có khoảng cách lý tưởng với sao chủ để nước có thể tồn tại ở dạng lỏng, điều kiện nền tảng cho sự sống.
Từ đó nhóm nghiên cứu tiếp tục thu hẹp còn 24 hành tinh nằm trong vùng có thể ở được theo tiêu chuẩn khắt khe hơn, tạo ra danh sách mục tiêu giá trị cho các chương trình thám hiểm tương lai.
Trong số này, các hệ sao quen thuộc như TRAPPIST-1 (cách Trái Đất khoảng 40 năm ánh sáng) hay hành tinh LHS 1140b (48 năm ánh sáng) được đánh giá đặc biệt triển vọng. Một số hành tinh như TRAPPIST-1e, TOI-715b, Kepler-442b nhận mức năng lượng từ sao chủ tương tự Trái Đất.
Giáo sư Lisa Kaltenegger, Giám đốc Viện Carl Sagan (Đại học Cornell, Mỹ), cho rằng nghiên cứu này giống như một 'bản đồ chỉ đường' cho các sứ mệnh không gian trong tương lai, giúp nhân loại tập trung đúng mục tiêu.
Dù vậy, khả năng tồn tại sự sống còn phụ thuộc lớn vào việc các hành tinh này có duy trì được bầu khí quyển hay không. Đây sẽ là trọng tâm quan sát của các thiết bị hiện đại như kính viễn vọng không gian James Webb, kính Nancy Grace Roman dự kiến phóng năm 2027 và các đài quan sát thế hệ mới trong thập niên 2040.
Việc tập trung nghiên cứu các sao lùn đỏ cũng giúp tăng khả năng phát hiện các hành tinh nhỏ tương tự Trái đất. Không chỉ tìm nơi có thể sinh sống, các nhà khoa học kỳ vọng qua đó hiểu rõ hơn giới hạn của sự sống trong vũ trụ.
