Ngày 5/8, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi xác nhận trong cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn nhà nước IRNA rằng Tehran đồng ý mở một tuyến đường mới qua eo biển Hormuz.
“Tuyến đường mà chúng ta đang phối hợp với Oman được coi là tuyến đường tạm thời sẽ đi vào hoạt động trong 2 - 4 tháng. Tuy nhiên, trong những cuộc đàm phán hiện tại với Oman, vấn đề này đang được giải quyết theo hướng tuyến đường tạm thời có thể tiếp tục có hiệu lực trong một khoảng thời gian dài hơn”, ông Gharibabadi nhấn mạnh.
Tàu thuyền trên eo biển Hormuz, nhìn từ Musandam, Oman. (Ảnh: Reuters)
Tuy nhiên, ông Gharibabadi lưu ý quyết định này xuất phát từ sự không chắc chắn, vì Tehran không biết mình sẽ phải đối mặt với những điều kiện nào trong tương lai và liệu tình hình trên tuyến đường thủy này có được bình thường hóa hay không.
Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cũng thông tin Iran và Oman nhất trí về tọa độ địa lý của tuyến đường mới qua eo biển Hormuz và một tuyên bố chung có thể sẽ được công bố sớm.
“Hiện tại, 2 bên đã thống nhất tọa độ địa lý của tuyến đường dự kiến và nếu không có bên thứ 3 cản trở quá trình này, tuyên bố chung của hai nước, bao gồm những cân nhắc chính và điểm đã đạt được trong thỏa thuận đang trong giai đoạn xem xét và soạn thảo cuối cùng” , ông Baghaei xác nhận.
Ông Bagaei cũng xác nhận cuộc đàm phán với Oman đang tiến triển, nhưng ngay cả khi đạt được sự hiểu biết chung, điều đó cũng không có nghĩa là eo biển đã trở nên an toàn cho tất cả tàu thuyền đi qua.
“Các yếu tố khiến eo biển Hormuz trở nên bất ổn vẫn tồn tại từ phía Mỹ, đặc biệt là việc phong tỏa hải quân và hành động gây hấn, đe dọa khác đối với Iran cùng lợi ích của nước này”, ông Baghaei nói.
Trước xung đột, eo biển Hormuz vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng xuất khẩu của thế giới và giá cả liên tục tăng vọt kể từ khi tranh chấp về tuyến đường thủy này nổ ra, gây áp lực kinh tế và chính trị Washington.
Sau khi áp đặt lệnh phong tỏa hiệu quả ở eo biển, Iran khăng khăng yêu cầu tàu thuyền phải đi theo tuyến đường sát bờ biển Iran. Thay vào đó, nhiều tàu thuyền chọn tuyến đường phía nam, gần Oman ở phía bên kia eo biển và thỉnh thoảng bị tấn công.
Iran muốn kiểm soát eo biển và thu phí, những quyền mà nước này chưa từng thực hiện trước khi cuộc xung đột bùng phát - diễn biến vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phía Mỹ.
