Cộng đồng đang cần những nguồn lực nào để phát triển thị trường tài sản số?
Việt Nam đang bước vào giai đoạn bản lề của thị trường tài sản số. Tiềm năng người dùng đứng hàng đầu thế giới, cộng đồng kỹ sư đông đảo, và các doanh nghiệp tiên phong đã xuất hiện. Nhưng để biến lợi thế thành năng lực cạnh tranh, thị trường cần nhiều hơn những gì hiện có: một khung pháp lý rõ ràng, một hạ tầng đủ mạnh, và một môi trường đủ hấp dẫn để giữ chân nhân tài.
Trong bốn năm qua, khái niệm “layer-1 Made in Vietnam” đã đi từ chỗ xa lạ trở thành hiện thực. Chia sẻ trong phiên thảo luận tại Vietnam Blockchain Day 2025 diễn ra tại Đà Nẵng vừa qua, bà Trang Phùng, CEO U2U Network, nhớ lại: “‘Layer-1 Made in Vietnam’ từng là điều xa lạ… hôm nay đã quen thuộc.” Ba năm trước, ý tưởng này khó thành hiện thực.
Nhưng hiện tại, U2U đã hoàn thành một nền tảng blockchain cùng hệ sinh thái sản phẩm phục vụ tài sản số, logistics, du lịch và dịch vụ. Sự xuất hiện của một layer-1 nội địa khẳng định rằng doanh nghiệp Việt có thể tạo ra hạ tầng cốt lõi, đủ tiêu chuẩn để hòa vào dòng chảy công nghệ toàn cầu.
Nhìn xa hơn, để xây dựng một thị trường, cộng đồng đủ mạnh, bà Trang Phùng chỉ ra bốn trụ cột để thị trường vận hành bền vững. Trước hết, cần hành lang pháp lý để nhà đầu tư và doanh nghiệp yên tâm tham gia. Thứ hai, các startup trong nước phải có năng lực phát triển giải pháp công nghệ.
Thứ ba, cần sự đồng hành giữa doanh nghiệp truyền thống và startup để chuyển hóa ý tưởng thành sản phẩm quy mô. Câu chuyện của U2U Network và SSI là một ví dụ điển hình. Và cuối cùng, dòng vốn mạo hiểm cùng sự hỗ trợ từ trung ương, địa phương sẽ giúp nuôi dưỡng cộng đồng. Đây là nền móng cho một “sân chơi” công bằng và hiệu suất cao cho các builder trẻ.
Ông Mai Huy Tuần, CEO của SSID chia sẻ tại Vietnam Blockchain Day 2025. Ảnh: BTC.
Ở góc độ khác, ông Mai Huy Tuần, CEO của SSID, nhấn mạnh đến tốc độ và sự linh hoạt của người Việt trong thị trường tài sản số tại Vietnam Blockchain Day 2025. “Người Việt Nam rất nhanh và rất giỏi. Có những trend chỉ cần một ‘twist’ của Elon Musk thôi thì sau một đến hai tiếng đồng hồ, người Việt đã làm xong một bộ đầy đủ để phát hành một đồng crypto.”
Theo ông, đó là lợi thế khó phủ nhận, Việt Nam một cộng đồng developer đông đảo, biết bắt nhịp và triển khai nhanh. Nếu có một “hub” mở tại Việt Nam, đặc biệt ở Đà Nẵng, các startup quốc tế có thể cùng tham gia, còn cộng đồng trong nước sẽ được tiếp cận xu hướng thế giới ngay lập tức để đưa ra những sản phẩm “bắt trend”.
Ông Mai Huy Tuần cũng khẳng định người Việt tham gia thị trường tài sản số từ rất sớm. Nếu có khuôn khổ pháp lý rõ ràng và kịp thời, Việt Nam không chỉ giữ được nhân lực, mà còn có thể xuất khẩu sản phẩm tài sản số ra toàn cầu, thu về nguồn ngoại tệ. Đây là chiến lược cụ thể, tận dụng sức mạnh cộng đồng để xây dựng lợi thế cạnh tranh quốc gia.
Còn với doanh nghiệp, vấn đề lại nằm ở chính sách. Bà Jenny Nguyễn, COO Kyros Ventures, đưa ra một thực tế, nhiều dự án được khởi nguồn từ Việt Nam, nhưng khi đăng ký pháp nhân lại chọn Singapore hoặc một số quốc gia khác, nơi có khung pháp lý cởi mở hơn.
“Không chỉ là doanh nghiệp mới muốn đăng ký, mà cả những doanh nghiệp đang đặt pháp nhân ở nước ngoài cũng có thể trở về Việt Nam phát triển dự án ‘build by builder Việt Nam’,” bà đặt vấn đề về đối tượng cần thu hút của trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng.
Theo bà Jenny Nguyễn, điểm mấu chốt là Việt Nam cần một khung pháp lý rõ ràng, cởi mở và có thể dự báo được. Khi đó, doanh nghiệp sẽ trở về, nhân tài sẽ ở lại, và các dự án của người Việt sẽ có điều kiện để lớn lên từ chính sân nhà.
Những góc nhìn này cho thấy một sự thật rằng, Việt Nam không thiếu nhân lực, không thiếu ý tưởng, cũng không thiếu cộng đồng. Nhưng tất cả mới dừng ở lợi thế tiềm năng. Để biến thành năng lực cạnh tranh quốc gia, cần một hạ tầng dài hạn và khung pháp lý rõ ràng. Và quan trọng hơn, cần một sự hợp lực giữa Nhà nước và doanh nghiệp để giữ chân nhân tài, thu hút dòng vốn, và tạo một sân chơi đạt chuẩn quốc tế.
Hợp tác của Chứng khoán SSI và UBND TP Đà Nẵng. Ảnh: BTC.
Hợp lực công tư giải quyết câu chuyện nhân sự, hạ tầng
Từ thực trạng đó, hợp tác công – tư trở thành chìa khóa. Không chỉ để tạo ra sản phẩm công nghệ, mà để xây dựng hạ tầng nhân lực và chuẩn mực dài hạn. Ngày 28/9, trong khuôn khổ Tuần lễ Tài chính và Công nghệ Đà Nẵng 2025, SSI đã ký kết MOU với UBND TP. Đà Nẵng. Mục tiêu là định vị Đà Nẵng như một “sandbox quốc gia”, nơi thử nghiệm công nghệ, chuẩn mực và con người cho trung tâm tài chính quốc tế.
Thỏa thuận hợp tác giữa SSI và Đà Nẵng tập trung vào bốn trụ cột, gồm hạ tầng công nghệ, phát triển nhân lực, chuẩn mực tài chính, tiêu chuẩn đánh giá. Đây chính là bước đi để biến lợi thế thành năng lực, biến khát vọng thành lộ trình.
Trước MOU này, các đơn vị thành viên của SSI đã liên tục mở rộng hợp tác quốc tế với các “cá mập”, tạo ra các liên minh khép kín toàn năng. Đơn cử, SSID đã ký kết với Tether, đồng thời cùng AWS và U2U Network hình thành liên minh chiến lược, hướng tới phát triển hạ tầng công nghệ tài chính thế hệ mới. Cùng với đó, quỹ đầu tư 200 triệu USD được thành lập nhằm nuôi dưỡng hệ sinh thái tài sản số, blockchain tại Việt Nam, tạo nguồn vốn ổn định cho các startup và builder trẻ.
Ngay tại Vietnam Blockchain Day 2025, SSI công bố hợp tác với VanEck – một trong những quỹ đầu tư toàn cầu lớn với tổng tài sản quản lý (AuM) hơn 130 tỷ USD, mở ra kênh phân bổ vốn chất lượng cao cho thị trường Việt Nam. Đồng thời, hợp tác với FTSE Russell giúp chuẩn hóa dữ liệu và chỉ số, tạo điều kiện để tài sản số Việt Nam bước vào dòng vốn tổ chức quốc tế. Đây là những bước đi không chỉ mang tính tài chính, mà còn là sự chuyển giao chuẩn mực vận hành.
Những hoạt động này cho thấy SSI không chỉ đồng hành cùng chính quyền địa phương, mà còn mang cả mạng lưới toàn cầu vào thị trường trong nước. Khi một bên là cơ quan quản lý kiến tạo chính sách, một bên là doanh nghiệp cung cấp hạ tầng và vốn quốc tế, và ở giữa là cộng đồng builder trẻ, thị trường tài sản số Việt Nam sẽ có một “sân chơi” đủ chuẩn để giữ nhân tài ở lại và thu hút nhân tài quốc tế tìm đến.
