HPG:
Theo Báo Lào Cai, ngày 11/5, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai đã tổ chức Hội nghị lần thứ 10 để đánh giá tình hình phát triển kinh tế - xã hội tháng 4 và xem xét nhiều nội dung quan trọng thuộc thẩm quyền.
Một trong những vấn đề đáng chú ý được đưa ra thảo luận là chủ trương chấp thuận đầu tư, đồng thời lựa chọn nhà đầu tư cho dự án khai thác mỏ sắt Quý Xa tại xã Văn Bàn. Hiện thông tin chi tiết về phương án triển khai vẫn chưa được công bố.
Mỏ sắt Quý Xa được xem là một trong những mỏ quặng sắt lớn nhất Việt Nam với trữ lượng ước tính khoảng 120 triệu tấn. Dự án khai thác được cấp phép từ năm 2007 cho Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung – liên doanh giữa các doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc.
Trong cơ cấu sở hữu, VNSTEEL nắm 46,85% vốn, Công ty Khoáng sản Lào Cai sở hữu 8,1%, trong khi phía Trung Quốc là Công ty Gang thép Côn Minh nắm 45% vốn điều lệ.
Từng được kỳ vọng tạo động lực cho chuỗi sản xuất thép trong nước thông qua việc gắn với Nhà máy Gang thép Lào Cai, dự án sau nhiều năm triển khai lại trở thành một trong những dự án thua lỗ kéo dài của ngành Công Thương.
Theo thông tin từ Báo Lao Động, đối tác Trung Quốc đã chính thức rút khỏi liên doanh. Thay thế vị trí này là CTCP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ đô – doanh nghiệp thành lập vào cuối năm 2025 do Trần Văn Nam điều hành. Công ty có vốn điều lệ ban đầu 1.200 tỷ đồng và nhanh chóng nâng lên 3.000 tỷ đồng chỉ sau vài tháng hoạt động.
Đáng chú ý, trong danh sách cổ đông sáng lập, Tập đoàn Hòa Phát thông qua CTCP Gang thép Hòa Phát góp 48% vốn điều lệ, trong khi Trần Đình Long trực tiếp nắm 12% vốn. Ngoài ra, Trần Đăng Khoa – lãnh đạo doanh nghiệp thuộc THACO – cũng tham gia với khoản góp vốn 300 tỷ đồng, tương ứng 25% vốn điều lệ.
Việc CTCP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ đô tham gia tiếp quản dự án được kỳ vọng sẽ bổ sung thêm nguồn lực tài chính, công nghệ và năng lực quản trị, qua đó góp phần tái khởi động và nâng cao hiệu quả của tổ hợp khai thác – luyện kim quy mô lớn tại Lào Cai.
Trước đó, Tập đoàn Hòa Phát đã nhiều lần kiến nghị Chính phủ về phương án tham gia khai thác mỏ sắt Quý Xa. Theo đánh giá của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), khả năng doanh nghiệp này được chấp thuận tiếp quản dự án là tương đối lớn, do phương án không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn tài chính kéo dài mà còn phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp chiến lược của quốc gia.
VDSC cho rằng, đối với cơ quan quản lý, việc chuyển giao dự án có thể góp phần xử lý khoản nợ xấu khoảng 6.500 tỷ đồng mà liên doanh cũ hiện không còn khả năng thanh toán. Đồng thời, phương án này cũng được kỳ vọng giúp bảo toàn phần vốn Nhà nước tại dự án và duy trì công ăn việc làm cho khoảng 2.000 lao động tại địa phương.
Ở góc độ phát triển ngành thép, thay vì chỉ khai thác hoặc xuất khẩu quặng thô với giá trị gia tăng thấp, Tập đoàn Hòa Phát định hướng đẩy mạnh chế biến sâu, trong đó có kế hoạch sản xuất thép ray phục vụ các dự án hạ tầng lớn như đường sắt tốc độ cao.
Ngoài ra, việc sở hữu và chủ động khai thác nguồn quặng nội địa được đánh giá có thể mang lại lợi thế dài hạn cho Hòa Phát trong quản trị chi phí sản xuất. Theo đó, doanh nghiệp có cơ hội cải thiện biên lợi nhuận gộp, đồng thời giảm áp lực về logistics và hạn chế rủi ro tỷ giá do giảm phụ thuộc vào nguồn quặng sắt nhập khẩu thanh toán bằng USD — yếu tố thường tác động mạnh tới hiệu quả kinh doanh trong giai đoạn thị trường biến động.
